Prostatit (Prostat İltihabı)

Genel Bakış

Prostat, erkeklerde idrar kesesinin (mesane) hemen altında bulunan ve idrar kanalını (üretra) çevreleyen küçük bir bezdir. Prostatit, bu bezin iltihaplanmasıdır. İltihaplanma mikroplar (bakteriler) veya diğer nedenlerle ortaya çıkabilir.

Evet, prostatit prostat sorunları arasında en sık görülenlerden biridir. Aslında prostatla ilgili doktora başvuruların büyük bir kısmını prostatit oluşturur.

Prostatit genellikle 50 yaş altı erkeklerde daha sık görülür. Ancak her yaşta ortaya çıkabilir. Üriner sistem enfeksiyonu geçirenlerde, idrar kateteri takılanlarda ve stres altındaki erkeklerde daha yaygındır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Pelvik bölgede (kasıklar, alt karın, kalça veya penis çevresi) ağrı
• İdrar yaparken yanma veya acı hissi
• Sık sık idrara çıkma isteği
• Gece yataktan kalkıp idrara çıkma
• Ateş, titreme ve halsizlik
• Boşalma sırasında ağrı veya farklı bir his

Nedenler

Ana nedenler

• Escherichia coli (E. coli) başta olmak üzere bakterilerin idrar yolundan prostat bezine ulaşması
• Cinsel yolla bulaşan bazı enfeksiyonlar (örneğin gonore, klamidya)
• Pelvik taban kaslarının aşırı gerginliği veya spazmı
• Sinir veya bağışıklık sistemiyle ilgili iltihaplı durumlar

Risk faktörleri

• İdrar kateteri takılmış olması
• Geçirilmiş idrar yolu enfeksiyonu
• Susuz kalmak ve düzensiz idrar alışkanlığı
• Uzun süreli oturma veya bisiklete binme gibi pelvik bölgeye baskı
• Yoğun stres
• Korunmasız cinsel ilişki

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yüksek ateş ve titreme varsa
• İdrar yapamıyorsanız
• Şiddetli ağrı veya idrarda fazla kan varsa
• Genel durumunuz hızla kötüleşiyorsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Pelvik ağrı 1-2 haftadır devam ediyorsa
• İdrar alışkanlığınızda değişiklik varsa
• Cinsel ilişki veya boşalma sırasında ağrı oluyorsa

Tanı

Bir sağlık uzmanına gittiğinizde önce belirtilerinizi dinler. Ardından muayene yapar. Muayene sırasında doktor, parmağıyla makattan prostatı değerlendirebilir. Bu işlem kısa sürebilir ve hafif rahatsızlık verebilir.

Yapılabilecek testler

• İdrar tahlili ve kültürü
• Kan testleri (enfeksiyon değerlerini görmek için)
• Prostat sıvısının incelenmesi (bakteri varlığı için)
• Ultrasonografi (görüntüleme için)

Randevunuzda neler beklenir

Muayene öncesinde endişelenmemelisiniz. Doktorunuz işlem sırasında sizi bilgilendirir. Sonuçlar genellikle birkaç gün içinde çıkar. Teşhis netleşince size uygun tedavi planı anlatılır.

Tedavi

Prostatitin tedavisi nedenine, tipine ve şiddetine bağlıdır. Bakteriyel prostatitte antibiyotik tedavisi gerekir. Kronik pelvik ağrı sendromunda ise amaç ağrıyı azaltmak ve kas gerginliğini çözmektir. Doktorunuz size en uygun tedaviyi önerecektir.

Evde kişisel bakım

• Günde 6-8 bardak su içmek
• Sıcak oturma banyosu ağrıyı hafifletebilir
• Alkol, kafein ve baharatlı yiyeceklerden kaçınmak
• Uzun süre oturmamak ve aralarda yürümek

Tıbbi tedaviler

Tedavide antibiyotikler (bakteriyel enfeksiyon varsa), ağrı kesiciler, prostat kaslarını gevşeten ilaçlar ve pelvik taban fizyoterapisi kullanılabilir. Hangi ilacın kullanılacağına ve dozuna yalnızca doktorunuz karar verir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Prostat apsesi veya idrar yolunun tamamen tıkanması gibi nadir durumlarda cerrahi müdahale gerekebilir. Ancak çoğu prostatit cerrahi olmadan tedavi edilir.

Bu durumla yaşamak

Prostatit kronik (uzun süreli) olabilir. Belirtiler zaman zaman artabilir veya azalabilir. Günlük rutininizi düzenleyerek, stres yönetimi yaparak ve önerilen tedaviyi aksatmayarak yaşam kalitenizi koruyabilirsiniz.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli egzersiz yapmak (yürüyüş, yüzme)
• Stresi azaltmak için nefes egzersizleri veya meditasyon denemek
• Tuvalet ihtiyacını ertelememek
• Pelvik taban gevşetme egzersizlerini bir fizyoterapist eşliğinde öğrenmek

Diyet ve egzersiz

Yeterli su içmek, lifli gıdalar (sebze, meyve, tam tahıl) tüketmek, kafein ve alkolü sınırlamak önemlidir. Düzenli hafif egzersiz, özellikle yürüyüş, pelvik bölgedeki kan akışını artırarak iyileşmeye yardımcı olabilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kronik ağrı, uyku sorunları ve idrar şikayetleri kişiyi psikolojik olarak yıpratabilir. Kaygı, üzüntü ve sinirlilik yaşamanız normaldir. Bu durumda yalnız olmadığınızı bilin ve bir psikolog veya psikiyatristten destek almaktan çekinmeyin.

Önleme

Prostatit tamamen önlenemeyebilir, ancak bazı önlemler riski azaltabilir. Bol su içmek, idrarı uzun süre tutmamak, hijyene dikkat etmek ve cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlardan korunmak (prezervatif kullanmak) bu önlemlerdendir.

Aşılar

Prostatit için şu anda koruyucu bir aşı bulunmamaktadır.

Tarama programları

Prostatit için toplum taraması önerilmez. Belirtileri olan erkeklerde tanı, doktor muayenesi ve testlerle konur. Prostat kanseri taraması ayrı bir konudur; bu nedenle doktorunuzla düzenli kontrollerinizi konuşun.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Prostatit tedavi edilmezse kronik prostatite dönüşebilir.
• İdrar yolu tamamen tıkanabilir (akut idrar retansiyonu).
• Enfeksiyon kana karışıp sepsis (vücudu etkileyen ağır enfeksiyon) gelişebilir.
• Ağrı ve idrar şikayetleri yaşam kalitesini ileri derecede bozabilir.

Uzun vadeli görünüm

Prostatit çoğu erkekte tedaviye iyi yanıt verir. Erken teşhis ve uygun tedaviyle belirtiler büyük ölçüde kontrol altına alınabilir. Kronik prostatit olsa bile doğru tedavi ve yaşam tarzı değişiklikleriyle hastalıkla yaşamak mümkündür. Sağlık ekibinizle iş birliği içinde olmak iyileşme sürecini hızlandırır.

Destek bul

Uluslararası kuruluşlar

• MedlinePlus ↗

Yerel kuruluşlar

• T.C. Sağlık Bakanlığı ↗ · Türkiye

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.