Böbrek Enfeksiyonu (Pyelonefrit)

Genel Bakış

Böbrek enfeksiyonu, idrar yolundaki mikropların (bakterilerin) böbreklere ulaşmasıyla oluşan bir enfeksiyondur. Mesane enfeksiyonundan daha derin ve ciddi bir durumdur. Erken tanı ve doğru tedaviyle çoğu hasta tamamen iyileşir.

Böbrek enfeksiyonu, mesane enfeksiyonlarından daha az görülür, ancak özellikle idrar yolu enfeksiyonuna yatkın kişilerde önemli bir sağlık sorunudur.

Her yaşta görülebilir, ancak kadınlarda erkeklere göre daha sıktır. Gebeler, yaşlılar, böbrek taşı veya idrar yolu darlığı olanlar daha yüksek risk altındadır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Yüksek ateş ve titreme
• Bel veya yan ağrısı
• İdrar yaparken ağrı veya yanma
• Sık ve acil idrara çıkma
• Bulanık veya kötü kokulu idrar
• Bazı kişilerde mide bulantısı ve kusma

Çocuklarda belirtiler

• Yüksek ateş
• Huzursuzluk ve ağlama
• İştahsızlık
• Kusma
• Bebeğin bezinde kötü kokulu idrar

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Bilinç bulanıklığı veya yönelim bozukluğu
• Halsizlik ve düşme
• Ateş bazen düşük kalabilir veya hiç olmayabilir
• İdrar kaçırma veya idrara çıkmada zorluk

Nedenler

Ana nedenler

• Bakterilerin, idrar yolundan mesaneye ve oradan üreterler yoluyla böbreklere yukarı çıkması
• Böbrekte doğuştan veya sonradan oluşan yapısal sorunlar
• İdrarın geriye kaçması (vezikoüreteral reflü) gibi durumlar

Risk faktörleri

• Kadın olmak
• Gebelik
• Böbrek taşı hastalığı
• Büyümüş prostat
• İdrar sondası (kateter) kullanımı
• Diyabet (şeker hastalığı) gibi bağışıklığı etkileyen hastalıklar

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yukarıda sıralanan acil belirtilerden herhangi biriyle karşılaştığınızda aynı gün doktora başvurun veya 112'yi arayın.
• Hamileyseniz ve belirtiler başladıysa hemen doktorunuzu arayın.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• İdrar yaparken yanma veya sık idrar gibi belirtileriniz varsa birkaç gün içinde doktorunuzu ziyaret edin.
• Tedaviye rağmen belirtiler geçmiyorsa tekrar değerlendirin.

Tanı

Doktorunuz önce belirtilerinizi dinler ve muayene yapar. Böbrek bölgesinde hassasiyet olup olmadığını kontrol eder. Tanıyı doğrulamak için genellikle idrar testi ister.

Yapılabilecek testler

• İdrar tahlili: Enfeksiyon belirtileri ve bakteri varlığı araştırılır.
• İdrar kültürü: Hangi bakterinin enfeksiyona yol açtığını belirlemek için yapılır.
• Kan testleri: Böbrek fonksiyonlarını ve enfeksiyonun derecesini değerlendirmek için istenebilir.
• Görüntüleme (ultrason gibi): Tekrarlayan enfeksiyonlarda veya şüpheli bir taş varsa böbreğin yapısını görmek için kullanılır.

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz sizden gerekli tetkikleri isteyecek ve sonuçlara göre tedavinizi planlayacaktır. Testler sırasında ağrı olmaz, sadece idrar örneği verirken rahat olmanız yeterlidir. Tedavinin birkaç gün içinde belirtileri azaltması beklenir.

Tedavi

Böbrek enfeksiyonu, genellikle antibiyotiklerle tedavi edilir. Durumun ciddiyetine göre tedavi evde veya hastanede gerçekleşebilir. Tedavi sürecinde bol sıvı almak ve istirahat etmek önemlidir.

Evde kişisel bakım

• Bol su için; bu, enfeksiyonla savaşmaya ve idrarı seyreltmeye yardımcı olur.
• İstirahat edin, özellikle ateş ve ağrı varken vücudunuzu dinleyin.
• Doktorunuzun önerdiği süre ve sıklıkta tedaviyi tamamlayın. Kendinizi iyi hissetseniz bile doktorunuza danışmadan bırakmayın.
• Böbrek bölgesine sıcak su torbası koymak rahatlatıcı olabilir; ancak aşırı sıcak kullanmayın.

Tıbbi tedaviler

Tedavi, enfeksiyon etkenine göre seçilen antibiyotiklerle yapılır. Doktorunuz, enfeksiyonun şiddetine ve sağlık durumunuza göre ilacı ağızdan veya damar yolundan vermeyi seçebilir. İlaçların dozu ve süresi size özel olarak belirlenir. Ateş ve ağrı için doktorunuzun önereceği ilaçlar kullanılabilir. Antibiyotikleri başkasıyla paylaşmayın ve doktorunuzun önerdiği şekilde alın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Çok nadir durumlarda, böbrekte apse (irin topluluğu) veya idrar yolunu tıkayan taş ortaya çıkarsa, drenaj veya küçük girişimsel işlemler gerekebilir. Bu durumda doktorunuz sizi ayrıntılı bilgilendirecektir.

Bu durumla yaşamak

Tedavi süresince günlük aktivitelerinizi dinlenerek ve bol su içerek sürdürün. Belirtiler genellikle birkaç gün içinde azalır; ancak iyileşme sürecini hızlandırmak için doktorunuzun tüm önerilerine uymak önemlidir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Hijyen alışkanlıklarınıza dikkat edin; tuvaletten sonra temizliği önden arkaya doğru yapın.
• İdrarı uzun süre tutmamaya çalışın.
• Bol sıvı tüketin, özellikle su içmeyi ihmal etmeyin.
• Geçirilmiş enfeksiyonlarda kontrolleri aksatmayın.

Diyet ve egzersiz

Dengeli bir beslenme ve yeterli su tüketimi genel sağlığınızı destekler. Enfeksiyon sırasında ağır egzersizlerden kaçının; iyileştikten sonra doktorunuzun onayıyla normal fiziksel aktivitenize dönebilirsiniz.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Böbrek enfeksiyonu gibi ağrılı bir hastalık, kendinizi yorgun ve tedirgin hissetmenize neden olabilir. Bu süreçte kendinize zaman tanıyın ve duygularınızı ailenizle veya doktorunuzla paylaşmaktan çekinmeyin.

Önleme

Böbrek enfeksiyonlarını tamamen önlemek her zaman mümkün olmasa da riski azaltmak için atabileceğiniz adımlar vardır. Altta yatan idrar yolu sorunları düzenli takip edilmeli ve idrar yolu enfeksiyonları erken tedavi edilmelidir.

Aşılar

Bu hastalığa özel bir aşı bulunmamaktadır. Ancak genel sağlık için önerilen aşılarınızı güncel tutun.

Tarama programları

Rutin bir tarama önerilmemektedir. Ancak tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu olan kişilerin, böbrek yapısı ve idrar yollarını değerlendirmek için doktor kontrolünden geçmesi faydalıdır.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Böbrek hasarı veya kalıcı böbrek yetmezliği
• İdrar yollarında daralma ve işlev bozukluğu
• Enfeksiyonun kana karışması (sepsis) gibi ciddi durum
• Gebelikte düşük veya erken doğum riski

Uzun vadeli görünüm

Erken tanı ve uygun tedaviyle çoğu böbrek enfeksiyonu tamamen iyileşir. Böbrek hasarının önlenmesi ve tekrarlamaların engellenmesi için doktorunuzun önerdiği takibe devam etmeniz çok önemlidir. Çoğu insan, tedavi sonrası normal yaşamına rahatça döner.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.