Sistosel (Mesane Sarkması, Düşük Mesane)

Genel Bakış

Sistosel, idrar kesesinin (mesanenin) vajinanın ön duvarından aşağıya doğru sarkmasıdır. Halk arasında 'düşük mesane' veya 'mesane sarkması' olarak da bilinir. Bu durum, mesaneyi yerinde tutan pelvik taban dokularının zayıflaması sonucu oluşur.

Evet, özellikle doğum yapmış kadınlarda ve menopoz sonrası dönemde sık görülür. Bazı çalışmalar her 10 kadından yaklaşık 1'inde hayatlarının bir döneminde görülebildiğini göstermektedir.

Sistosel en çok kadınları etkiler. Risk, vajinal doğum sayısı arttıkça, yaş ilerledikçe ve menopoz sonrası östrojen seviyeleri düştükçe artar. Ağır kaldırma, kronik kabızlık, obezite ve ailede sarkma öyküsü de riski artırabilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Vajinada veya pelviste baskı, dolgunluk veya ağırlık hissi
• Vajina girişinde bir yumru veya çıkıntı hissetme
• İdrar kaçırma (özellikle öksürürken, hapşırırken veya gülerken)
• Sık sık idrara çıkma ihtiyacı
• Mesaneyi tam boşaltamama hissi
• Cinsel ilişki sırasında rahatsızlık veya ağrı
• Bel veya kasık bölgesinde ağrı

Çocuklarda belirtiler

• Sistosel çocuklarda çok nadirdir. Eğer görülürse, genellikle doğuştan gelen bir zayıflık veya anatomik bir soruna bağlıdır.
• Çocuklarda belirtiler arasında idrar yapmada zorlanma, sık idrara çıkma veya karın ağrısı olabilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlı kadınlarda semptomlar genellikle daha belirgin olabilir, özellikle uzun süre ayakta kalınca veya yorucu aktivite sonrası.
• Mesane tam boşalamadığı için idrar yolu enfeksiyonları daha sık görülebilir.
• Sarkma ilerledikçe, vajinadan dışarıya doğru belirgin bir doku çıkabilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Vajinal doğum sırasında pelvik taban kaslarının ve bağ dokularının zedelenmesi
• Pelvik tabanı zayıflatan kronik kabızlık nedeniyle ıkınma
• Ağır eşya kaldırma veya tekrarlayan zorlanma
• Kronik öksürük (örneğin KOAH veya sigaraya bağlı)
• Menopozla birlikte östrojen hormonunun azalması sonucu dokuların zayıflaması

Risk faktörleri

• Birden fazla vajinal doğum yapmış olmak
• İleri yaş
• Obezite
• Daha önce histerektomi (rahmin alınması) ameliyatı geçirmiş olmak
• Ailede pelvik organ sarkması öyküsü
• Bağ dokusunu gevşeten bazı genetik durumlar (örn. Ehlers-Danlos sendromu gibi)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Hiç idrar yapamıyorsanız
• Şiddetli pelvik ağrı veya vajinadan anormal kanama varsa
• Ateş ve kötü kokulu vajinal akıntı ile birlikte ağrı varsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Vajinada baskı, dolgunluk veya bir yumru hissediyorsanız
• İdrar kaçırma veya sık idrara çıkma gibi belirtiler sizi rahatsız ediyorsa
• Cinsel ilişki sırasında ağrı veya rahatsızlık yaşıyorsanız
• Belirtiler günlük aktivitelerinizi etkilemeye başladıysa

Tanı

Sistosel tanısı genellikle bir kadın hastalıkları ve doğum (jinekoloji) muayenesi sırasında konur. Doktor, tıbbi öykünüzü alır ve pelvik muayene yapar. Muayene sırasında ayakta veya yatar pozisyonda ıkınmanız istenerek sarkmanın derecesi değerlendirilir.

Yapılabilecek testler

• Pelvik muayene — vajina ön duvarındaki sarkmanın görülmesi ve derecelendirilmesi
• İdrar tahlili — idrar yolu enfeksiyonu veya kan olup olmadığının kontrolü
• Ürodinami testi — mesane fonksiyonlarının ve idrar akışının değerlendirilmesi
• Pelvik ultrason veya MR — böbreklerin ve idrar yollarının durumunu değerlendirmek için gerekebilir

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz sizden şikayetlerinizi detaylı anlatmanızı isteyecek; ardından jinekolojik muayene yapacaktır. Muayene sırasında hafif bir rahatsızlık hissedebilirsiniz, ancak genellikle ağrılı değildir. Teşhisin ardından size en uygun tedavi seçenekleri birlikte konuşulacaktır.

Tedavi

Sistosel tedavisi, sarkmanın derecesine, şikayetlerinizin günlük yaşamınızı ne kadar etkilediğine ve gelecekte hamilelik planlayıp planlamadığınıza bağlıdır. Hafif olgularda düzenli takip ve yaşam tarzı önerileri yeterli olabilir; ileri derecelerde cerrahi gerekebilir.

Evde kişisel bakım

• Pelvik taban egzersizleri (Kegel egzersizleri) yapın — bu egzersizler kasları güçlendirmeye yardımcı olur
• Kabızlığı önlemek için bol su için ve lifli gıdalar tüketin
• Ağır kaldırmaktan ve ıkınmaktan kaçının
• Sağlıklı kilonuzu koruyun, fazla kilolar pelvik tabana ekstra yük bindirir
• Kronik öksürük varsa, öksürüğü artıran etkenlerden kaçının ve sigara içiyorsanız bırakma konusunda destek alın

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, yaşam tarzı değişikliklerinin yanı sıra pelvik taban fizyoterapisi önerebilir. Vajinal peser adı verilen, vajinaya yerleştirilen destek halkaları, mesaneyi yerinde tutmaya yardımcı olabilir. Menopoz dönemindeki kadınlarda, yerel östrojen tedavisi dokuları güçlendirmek için krem veya halka şeklinde uygulanabilir. Hangi tedavinin size uygun olduğuna doktorunuz karar verecektir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Sistosel şiddetliyse, idrar yapmayı engelliyorsa veya yaşam kalitesini ciddi şekilde düşürüyorsa cerrahi tedavi düşünülebilir. Ameliyat, zayıflamış pelvik dokuların onarılmasını ve mesanenin normal konumuna sabitlenmesini içerir. Ameliyat kararı, ürojinekoloji uzmanı ile birlikte kişisel durumunuza göre verilmelidir.

Bu durumla yaşamak

Sistosel ile yaşarken günlük rutininizde küçük değişiklikler yaparak şikayetlerinizi azaltabilirsiniz. Özellikle pelvik taban egzersizlerini düzenli yapmak, uzun süre ayakta kalmaktan kaçınmak ve mesanenizi zamanında boşaltmak önemlidir. Gerekirse doktorunuz size bir peser uygulayabilir ve bu cihazın temizliği konusunda bilgi verecektir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli olarak pelvik taban egzersizleri yapın
• Uzun süre ayakta kalmayı gerektiren işlerden kaçının, sık sık oturun
• Ağırlık kaldırmayın, zorlayıcı hareketlerden kaçının
• Sigara içmeyin; kronik öksürük sarkmayı artırabilir
• Mesane alışkanlıklarınıza dikkat edin, idrarı uzun süre tutmayın

Diyet ve egzersiz

Lif açısından zengin bir beslenme (tam tahıllar, sebze, meyve) ve günde en az 2 litre su içmek, kabızlığı önleyerek ıkınmayı azaltır. Yüzme, yürüyüş gibi düşük etkili egzersizler pelvik tabana aşırı yük bindirmez ve faydalıdır. Ağır ağırlık kaldırma veya zıplama içeren sporlar semptomları kötüleştirebilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Sistosel bazı kadınlarda utanma, özgüven azalması ve cinsel yaşamda sorunlara yol açabilir. Bu duyguları normal kabul etmek ve doktorunuzla veya güvendiğiniz bir sağlık uzmanıyla açıkça konuşmak önemlidir. Bu durum sizinle ilgili bir kusur değildir; tıbbi bir durumdur ve tedavi edilebilir.

Önleme

Tamamen önlemek mümkün olmasa da riski azaltmak mümkündür. Özellikle hamilelik sırasında ve sonrasında pelvik taban egzersizleri yapmak, sağlıklı kiloyu korumak, kabızlığı önlemek ve ağır kaldırmaktan kaçınmak, sarkma riskini azaltabilir. Doğum sonrası doktorunuzun önerdiği egzersiz programını uygulamanız önemlidir.

Aşılar

Sistosel ile doğrudan ilişkili bir aşı yoktur.

Tarama programları

Sistosel için rutin bir tarama testi yoktur. Ancak düzenli jinekolojik muayeneler sırasında doktorunuz pelvik organ sarkmasının belirtilerini kontrol edebilir. Yıllık kadın doğum muayenelerinizi ihmal etmeyin.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Sarkma zamanla ilerleyebilir ve mesane işlevlerini daha fazla etkileyebilir
• Mesanenin tam boşalamamasına bağlı tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları
• İdrar birikmesi böbrek hasarına yol açabilir (nadir)
• Vajinal ülserasyon veya yara oluşumu
• Günlük aktivitelerde ve cinsel yaşamda belirgin kısıtlılık

Uzun vadeli görünüm

İyi haber şu ki sistosel genellikle çok iyi tedavi edilebilen bir durumdur. Hafif sarkmalarda yaşam tarzı değişiklikleri ve pelvik taban egzersizleriyle belirtiler büyük ölçüde kontrol altına alınabilir. Daha ileri derecelerde cerrahi başarıyla uygulanır ve çoğu kadın ameliyat sonrası önemli ölçüde rahatlar. Doktorunuzun önerilerine uyarak ve düzenli kontrollerinizi yaptırarak bu durumla baş etmeniz mümkündür.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.