Vajinal Atrofi: Belirtileri, Tedavisi ve Günlük Yaşam

Genel Bakış

Vajinal atrofi, vajina duvarlarının incelmesi, kuruması ve iltihaplanmasıdır. Bu durum genellikle östrojen hormonunun azalmasıyla ortaya çıkar. Halk arasında vajinal kuruluk olarak da bilinir ve yaşam kalitesini etkileyebilir.

Evet, özellikle menopoz döneminde ve sonrasında oldukça yaygındır. Birçok kadın vajinal atrofi belirtilerini yaşar, ancak bazıları bunu doktorla konuşmaktan çekinir.

Çoğunlukla menopoz sonrası kadınları etkiler. Ayrıca doğum sonrası emziren annelerde, yumurtalıkları cerrahi olarak alınan kadınlarda ve bazı kanser tedavileri gören kişilerde de görülebilir. Nadir olarak ergenlik öncesi kızlarda da ortaya çıkabilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Vajinal kuruluk
• Vajinal kaşıntı veya yanma
• Cinsel ilişki sırasında ağrı
• İlişki sonrası hafif kanama
• Vajinal akıntıda artış
• İdrar yaparken yanma veya sık idrara çıkma

Çocuklarda belirtiler

• Kızlarda ergenlik öncesi dönemde nadiren görülebilir; vajinal kuruluk, tahriş ve bazen hafif akıntı ile kendini gösterebilir.
• Çocuklardaki bu belirtiler daha çok enfeksiyon, hijyen alışkanlıkları veya tahriş edici maddelerden kaynaklanabilir, bu yüzden mutlaka bir doktor değerlendirmesi gerekir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• İleri yaşla birlikte vajinal duvarlar daha da incelir, belirtiler daha belirgin hale gelebilir.
• İdrar kaçırma veya sık idrar yolu enfeksiyonu gibi sorunlar eşlik edebilir.
• Cinsel aktivite sırasındaki ağrı, yaşam kalitesini düşürecek kadar şiddetli olabilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Menopoz sonrası östrojen seviyesinin düşmesi
• Yumurtalıkların cerrahi olarak alınması
• Emzirme dönemi (hormon değişiklikleri nedeniyle)
• Kemoterapi, radyoterapi veya hormon baskılayıcı ilaçlar
• Bazı doğum kontrol yöntemleri veya hormonal tedavilerin yan etkisi

Risk faktörleri

• İleri yaş
• Sigara içmek
• Düzenli cinsel aktivitenin olmaması
• Pelvik taban cerrahisi veya rahim sarkması geçmişi
• Otoimmün hastalıklar

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Menopoz sonrası vajinal kanama aniden başladıysa
• Cinsel ilişki sonrası tekrarlayan kanama varsa
• İdrar yaparken şiddetli ağrı veya ateşle birlikte akıntı varsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Vajinal kuruluk, kaşıntı veya yanma günlük hayatı etkiliyorsa
• Cinsel ilişki ağrılı hale geldiyse
• Eczaneden alınan nemlendirici veya kayganlaştırıcılar işe yaramıyorsa

Tanı

Doktor, tıbbi öykünüzü dinleyerek ve pelvik (vajinal) muayene yaparak tanı koyabilir. Muayenede vajina duvarlarının inceliği, kuruluğu ve görünümü değerlendirilir. Bu muayene genellikle ağrısızdır ve birkaç dakika sürer.

Yapılabilecek testler

• Pelvik muayene
• Vajinal pH ölçümü (asitlik düzeyini belirlemek için)
• Vajinal sürüntü (enfeksiyon olup olmadığını anlamak için örnek alınması)
• Hormon seviyeleri için kan testi (gerekirse)

Randevunuzda neler beklenir

Muayene sırasında hafif bir rahatsızlık hissedebilirsiniz, ancak işlem kısa sürer. Doktorunuz şikayetlerinizi ayrıntılı şekilde soracaktır; bu yüzden belirtilerinizi net olarak anlatmanız önemlidir. Gerekirse daha ileri tetkikler için sizi bir uzmana yönlendirebilir.

Tedavi

Vajinal atrofi tedavisinin amacı belirtileri hafifletmek, vajinal dokuyu onarmak ve yaşam kalitesini artırmaktır. Tedavi seçenekleri yaşam tarzı değişiklikleri, vajinal nemlendiriciler, kayganlaştırıcılar ve doktor önerisiyle kullanılan hormon tedavilerini içerir. Tedavi kişiye özeldir ve mutlaka bir sağlık uzmanı eşliğinde planlanmalıdır.

Evde kişisel bakım

• Vajinal nemlendiricileri düzenli kullanın (eczaneden temin edilebilir)
• Cinsel ilişki sırasında su bazlı kayganlaştırıcı kullanın
• Parfümsüz, alkolsüz hijyen ürünleri tercih edin; vajinal duş yapmayın
• Pamuklu, bol iç çamaşırı giyin; dar sentetik kumaşlardan kaçının
• Düzenli cinsel aktivite (kendi kendine uyarılma dahil) vajinal kan akışını artırabilir; doktorunuza danışarak deneyebilirsiniz

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, östrojen içeren vajinal krem, tablet veya halka gibi lokal hormon tedavileri önerebilir. Ayrıca oral veya deri üzerinden uygulanan hormon replasman tedavisi gibi sistemik seçenekler de mevcuttur. Bu ilaçlar reçeteyle satılır ve hekim gözetiminde kullanılmalıdır. Hangi tedavinin size uygun olduğunu yalnızca doktorunuz belirlemelidir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Vajinal atrofi nadiren cerrahi gerektirir. Eğer rahim veya vajina sarkması gibi ek bir sorun varsa, cerrahi seçenekler değerlendirilebilir. Ancak bu, tek başına vajinal atrofi için standart bir tedavi yöntemi değildir.

Bu durumla yaşamak

Vajinal atrofi ile yaşam, küçük alışkanlık değişiklikleriyle büyük ölçüde rahatlatılabilir. Temizlikte sadece su veya pH dengeli ürünler kullanın, bölgeyi ovalamayın ve yumuşak pamuklu iç çamaşırları tercih edin.

Yaşam tarzı ipuçları

• Cinsel aktiviteden önce ve sırasında kayganlaştırıcı kullanın
• Parfümlü ped, tampon ve hijyenik spreylerden kaçının
• Düzenli jinekolojik kontrolleri ihmal etmeyin
• Sigara içiyorsanız bırakmak için destek alın
• Vajinal nemlendiricileri düzenli kullanın

Diyet ve egzersiz

Sağlıklı ve dengeli beslenme genel doku sağlığını destekler. Soya içeren besinlerin fitoöstrojen içerdiği söylenir ancak bu kesin bir tedavi değildir. Pelvik taban egzersizleri (Kegel egzersizleri) kan akışını artırabilir ve kas tonusunu koruyabilir. Doktorunuzdan egzersiz önerisi isteyin.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Vajinal kuruluk ve cinsel ilişki sırasındaki ağrı, özgüveni, beden algısını ve yakın ilişkileri olumsuz etkileyebilir. Bu duygular normaldir ve yalnız değilsiniz. Eşinizle açık iletişim kurmak, gerekirse bir psikolojik danışmandan destek almak faydalı olabilir.

Önleme

Vajinal atrofi tamamen önlenemez çünkü menopoz doğal bir yaşam evresidir. Ancak düzenli vajinal nemlendirici kullanmak, cinsel aktiviteyi sürdürmek ve sağlıklı yaşam tarzı benimsemek belirtilerin daha hafif başlamasına yardımcı olabilir.

Tarama programları

Düzenli jinekolojik kontroller, vajinal atrofi ve eşlik edebilecek diğer durumların erken fark edilmesini sağlar. Özellikle menopoz sonrası kadınların yıllık kontrol yaptırması önerilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Sık tekrarlayan vajinal enfeksiyonlar
• İdrar yolu enfeksiyonlarında artış
• Cinsel ilişki ağrısına bağlı ilişki isteksizliği ve yaşam kalitesi düşüşü
• Vajinal dokunun incelmesi nedeniyle kanama ve yaralanma riskinin artması

Uzun vadeli görünüm

Doğru tedavi ve bakım ile vajinal atrofi belirtileri büyük ölçüde kontrol altına alınabilir. Kadınların çoğu, doktor önerisiyle uygulanan tedavilerden önemli ölçüde fayda görür. Tedavi edilmese bile ciddi bir hastalık değildir; ancak destek almak yaşam kalitenizi artırır. Düzenli doktor kontrolü ile vajinal sağlığınızı koruyabilirsiniz.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.