Horlama

Genel Bakış

Horlama, uyku sırasında solunum yolunun daralması nedeniyle havanın geçişi sırasında çevre dokuların titreşmesiyle oluşan sestir. Basit bir rahatsızlık gibi görünse de, bazen ciddi sağlık sorunlarının habercisi olabilir.

Evet, horlama oldukça yaygındır. Yetişkinlerin yaklaşık üçte biri, yaşlıların ise yarısından fazlası horlamaktadır.

Horlama, herkeste görülebilir. Erkeklerde, kilo fazlası olanlarda, hamilelerde ve burun/boğaz yapısında farklılık olanlarda daha sıktır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Yüksek ve rahatsız edici horlama sesi
• Uyku sırasında nefesin kısa süre kesilmesi
• Gün içinde aşırı uyku hali veya yorgunluk
• Sabah baş ağrısı veya ağız kuruluğu
• Uykudan boğulma veya nefes darlığı hissiyle uyanma

Çocuklarda belirtiler

• Gürültülü ve düzenli horlama
• Ağızdan nefes alma ve ağız solunumu
• Huzursuz uyku, gece terlemesi
• Okulda dikkat dağınıklığı veya davranış sorunları
• Büyümede yavaşlık veya gelişim geriliği

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Uykuya dalamama veya sık sık uyanma
• Gece idrara kalkma sayısında artış
• Unutkanlık ve zihinsel bulanıklık
• Depresif belirtiler veya irritabilite
• Yüksek tansiyonun kötüleşmesi

Nedenler

Ana nedenler

• Burun içi eğrilik (septum deviasyonu) veya burun tıkanıklığı
• Yumuşak damak, küçük dil veya bademciklerin büyük olması
• Aşırı kilo ve boyun çevresinde yağ birikimi
• Alkol veya sakinleştirici ilaç kullanımı
• Sırt üstü uyuma pozisyonu
• Tiroid bezinin az çalışması gibi hormonal sorunlar

Risk faktörleri

• Aşırı kilo veya obezite
• Erkek cinsiyet
• 50 yaş ve üzeri olmak
• Sigara ve alkol kullanımı
• Burun veya boğaz yapısında doğuştan farklılıklar
• Ailede horlama veya uyku apnesi öyküsü

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Horlamayla birlikte nefesiniz duruyorsa
• Uykudan boğulur gibi uyanıyorsanız
• Gün içinde trafikte veya toplantıda uyuyakalıyorsanız

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Horlama eşinizin veya ailenizin uykusunu etkiliyorsa
• Sabah baş ağrısı ve yorgunluk yaşıyorsanız
• Çocuğunuz sürekli horluyor veya ağızdan nefes alıyorsa

Tanı

Doktor tıbbi öykünüzü dinler, fizik muayene yapar ve gerekirse sizi uyku testine yönlendirebilir. Uyku apnesi gibi altta yatan ciddi bir sorunun olup olmadığı bu şekilde anlaşılır.

Yapılabilecek testler

• Fizik muayene: burun, ağız ve boğaz yapısının incelenmesi
• Uyku testi (polisomnografi): gece boyunca nefes, oksijen ve beyin dalgalarının kaydedilmesi
• Endoskopi: burun ve geniz yollarının kamera ile incelenmesi
• Bilgisayarlı tomografi veya röntgen: hava yolu yapısının görüntülenmesi

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz horlamanın nedenini anlamak için size ve uyku partnerinize sorular sorabilir. Uyku testi gerekirse bir uyku merkezinde gece boyunca konaklamanız istenebilir. Bu test ağrısız ve güvenlidir.

Tedavi

Horlama tedavisi, altta yatan nedene göre planlanır. Basit yaşam tarzı değişiklikleri çoğu zaman ilk adımdır. Eğer uyku apnesi söz konusuysa, doktorunuz cihaz veya cerrahi gibi farklı seçenekler önerebilir.

Evde kişisel bakım

• Kilo vermeyi hedefleyin
• Sırt üstü değil, yan yatmayı deneyin
• Yatmadan en az 2-3 saat önce alkol almaktan kaçının
• Sigara içiyorsanız bırakmayı düşünün
• Yatak odasında nemlendirici kullanarak burun tıkanıklığını azaltın
• Düzenli uyku saatleri oluşturun

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz horlamanın nedenine bağlı olarak ağız içi apareyler (çene ilerletici cihazlar) veya burun bantları önerebilir. Uyku apnesi tespit edilirse, gece boyunca sürekli pozitif hava yolu basıncı sağlayan cihazlar kullanılabilir. Bu cihazlar horlamayı ve nefes durmalarını büyük ölçüde azaltır. İlaç kullanımı yalnızca altta yatan bir hastalık varsa doktor tarafından değerlendirilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Burun eğriliği, büyük bademcikler veya yumuşak damak sorunları gibi yapısal problemlerde, bu sorunları düzeltmeye yönelik cerrahi seçenekler değerlendirilebilir. Ameliyat kararı doktor tarafından yapılan incelemeler sonrasında ortaklaşa verilir.

Bu durumla yaşamak

Horlama hem sizin hem de uyku partnerinizin hayatını etkileyebilir. Horlamayı azaltmaya yönelik alışkanlıklar edinmek, uyku kalitenizi artırır ve ilişkilerinizi olumlu yönde geliştirir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Sağlıklı kiloyu koruyun
• Düzenli egzersiz yapın
• Yatmadan önce gevşeme rutinleri oluşturun
• Yan yatış pozisyonunu desteklemek için yastık kullanın
• Stresle başa çıkabilecek aktiviteler bulun

Diyet ve egzersiz

Dengeli ve düşük yağlı bir beslenme, kilo kontrolüne yardımcı olur. Ayrıca yatmadan önce ağır yemekler yemekten kaçının. Düzenli egzersiz, solunum kaslarını güçlendirir ve vücut ağırlığını dengede tutar.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Sürekli horlama, kişinin çevresinden olumsuz geri bildirim almasına ve utanç duymasına neden olabilir. Ayrıca uyku kalitesi bozulduğu için sinirlilik, kaygı ve depresif belirtiler görülebilir. Bu durumların üstesinden gelmek için profesyonel destek almak da bir seçenektir.

Önleme

Horlamanın bazı türleri tamamen önlenemese de, sağlıklı yaşam tarzı değişiklikleriyle riski önemli ölçüde azaltmak mümkündür.

Aşılar

Horlamayı önleyen bir aşı bulunmamaktadır.

Tarama programları

Horlama için topluma yönelik rutin bir tarama testi yoktur. Ancak uyku apnesi riskiniz varsa, doktorunuz uyku testi önerebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Uyku apnesine bağlı kalp hastalığı ve yüksek tansiyon riski
• İnme (felç) riskinde artış
• Tip 2 diyabet ve insülin direnci gelişme riski
• Trafik veya iş kazalarına neden olabilecek gündüz uyku hali
• İlişki sorunları ve yaşam kalitesinin düşmesi

Uzun vadeli görünüm

Horlama çoğu zaman başarıyla tedavi edilebilir. Altta yatan sorunun erken fark edilmesi, hem sağlığınızı korur hem de uykunuzu iyileştirir. Tedaviyle birlikte horlama kontrol altına alınabilir ve yaşam kaliteniz olumlu yönde etkilenir.

Destek bul

Yerel kuruluşlar

• Sağlık Bakanlığı ↗ · Türkiye

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.