Non-Hodgkin Lenfoma: Belirtileri, Tanısı ve Tedavisi

Genel Bakış

Non-Hodgkin lenfoma, vücudun bağışıklık sisteminde görevli lenf hücrelerinden kaynaklanan bir kanser türüdür. Lenf bezleri, dalak ve kemik iliği gibi organlarda anormal hücrelerin kontrolsüz çoğalmasıyla ortaya çıkar.

Non-Hodgkin lenfoma, yetişkinlerde en sık görülen lenfoma türüdür. Ancak tüm kanser türleri ile karşılaştırıldığında görülme oranı düşüktür.

Her yaşta ve her cinsiyette görülebilir. Ancak ileri yaş, bazı kronik enfeksiyonlar ve bağışıklık sistemini zayıflatan durumlar riski artırabilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Ağrısız, ele gelen lenf bezi şişlikleri (boyun, koltuk altı, kasık)
• Açıklanamayan gece terlemeleri
• Normalden uzun süren ve düşmeyen ateş
• İstemsiz kilo kaybı
• Yorgunluk ve halsizlik
• Kaşıntı veya cilt döküntüleri
• Karında dolgunluk veya ağrı (dalak karaciğer büyümesi nedeniyle)

Çocuklarda belirtiler

• Lenf bezlerinde şişlik
• Karında şişlik veya ağrı
• Gece terlemesi ve ateş
• Kilo kaybı ve iştahsızlık
• Yorgunluk ve huzursuzluk

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Aşırı yorgunluk ve güçsüzlük
• Tekrarlayan enfeksiyonlar
• Lenf bezlerinde şişlikler
• İştahsızlık ve kilo kaybı
• Bazen bilinç bulanıklığı veya dengesizlik

Nedenler

Ana nedenler

• Non-Hodgkin lenfomanın kesin nedeni bilinmemektedir.
• Bağışıklık hücrelerinde (lenfositler) DNA hasarı oluşması ve bu hücrelerin kontrolsüz çoğalması temel süreçtir.
• Bazı enfeksiyonlar (ör. Epstein-Barr virüsü, Helicobacter pylori) ve bağışıklık sistemi baskılanmasıyla ilişkilendirilmiştir.

Risk faktörleri

• İleri yaş (genellikle 60 yaş üzeri)
• Bağışıklık sistemini baskılayan hastalıklar veya ilaçlar
• Bazı viral enfeksiyonlar
• Organ nakli sonrası bağışıklık baskılayıcı tedavi
• Ailede lenfoma öyküsü
• Otoimmün hastalıklar

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Vücudun herhangi bir yerinde büyümeye devam eden ağrısız şişlik fark ederseniz
• Birkaç hafta içinde birden fazla bölgede lenf bezi şişmesi
• Gece terlemesi, ateş ve kilo kaybı birlikte görülüyorsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Yorgunluk, kaşıntı veya halsizlik uzun süredir devam ediyorsa
• Enfeksiyon olmadan lenf bezlerinde hafif şişlik varsa ve düzelmiyorsa
• Düzenli kontrollerinizi aksatmamak için aile hekiminizi yılda bir ziyaret edin

Tanı

Tanı koymak için öncelikle fizik muayene, ardından kan testleri ve görüntüleme yöntemleri kullanılır. Kesin tanı için, şiş olan lenf bezinden parça alınır (biyopsi) ve mikroskop altında incelenir.

Yapılabilecek testler

• Fizik muayene: lenf bezleri, dalak ve karaciğer büyüklüğü kontrol edilir
• Tam kan sayımı ve biyokimya testleri
• Lenf bezi biyopsisi
• Bilgisayarlı tomografi (BT) veya manyetik rezonans görüntüleme (MR)
• Bazı hastalarda kemik iliği biyopsisi

Randevunuzda neler beklenir

Biyopsi sonucuna kadar birkaç gün sürebilir. Görüntüleme ve patoloji raporları, hastalığın türünü ve yayılımını belirler. Doktorunuz sonuçları sizinle ayrıntılı olarak paylaşacak ve gerekirse başka uzmanlara yönlendirecektir.

Tedavi

Tedavi, hastalığın alt tipine, evresine, hastanın genel sağlık durumuna ve semptomlarına göre kişiselleştirilir. Amaç, kanserli hücreleri yok etmek veya uzun süre kontrol altında tutmaktır.

Evde kişisel bakım

• Tedavi sürecinde doktorunuzun önerdiği kontrollere düzenli gitmek
• İstirahat ile hareketi dengeleyin
• Ellerinizi sık sık yıkayarak enfeksiyonlardan korunun
• Sağlıklı ve yeterli beslenin; kilo kaybını önleyin
• Sigara ve alkolden uzak durun

Tıbbi tedaviler

Başlıca tedavi yöntemleri kemoterapi (ilaçla tedavi), radyoterapi (ışın tedavisi), hedefe yönelik tedaviler ve bağışıklık sistemini güçlendiren immünoterapidir. Kemoterapi genellikle damar yoluyla verilen kombinasyonlarla uygulanır. Bazı hastalara kök hücre nakli önerilebilir. Tedavinin yan etkileri kişiden kişiye değişir ve doktor tarafından yönetilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Ameliyat genellikle tanı amacıyla lenf bezi biyopsisi için yapılır. Nadir durumlarda hastalık tek bir bölgede sınırlıysa, cerrahi olarak tamamen çıkarılması düşünülebilir, ancak bu çoğu hastada tek başına yeterli değildir.

Bu durumla yaşamak

Tedavi ve sonrasında yorgunluk sık görülür. Günlük aktivitelerinizi enerjinize göre planlayın ve dinlenmeye zaman ayırın. Banyo, yemek ve uyku düzeninizi koruyun.

Yaşam tarzı ipuçları

• Bol su için ve vücut ağırlığınızı koruyun
• Uyku düzeninize özen gösterin
• Doktorunuz izin verdiği ölçüde hafif yürüyüşler yapın
• Kalabalık ortamlarda enfeksiyon riskine karşı maske kullanın
• Aileniz ve arkadaşlarınızla açık iletişim kurun

Diyet ve egzersiz

Tedavi sırasında yeterli protein ve kalori almak önemlidir. Sebze, meyve ve tam tahıllara dayalı dengeli bir beslenme, güç kazanmanıza yardımcı olur. Düzenli hafif egzersiz, halsizlik ve depresyonla mücadelede destek olabilir. Diyet değişikliği yapmadan önce doktorunuza veya diyetisyene danışın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kanser tanısı ve tedavi süreci duygusal olarak zorlayıcı olabilir. Kaygı, üzüntü ve belirsizlik hissetmeniz normaldir. Psikolojik destek almanız tedaviye uyumunuzu ve yaşam kalitenizi artırabilir. Bu süreçte kendinize karşı nazik olun.

Önleme

Non-Hodgkin lenfomaya karşı kesin bir korunma yöntemi bilinmemektedir. Sağlıklı yaşam alışkanlıkları, enfeksiyonlardan korunma ve bağışıklık sistemini güçlü tutmak genel olarak kanser riskini azaltabilir.

Tarama programları

Toplumda bu hastalık için özel bir tarama testi yoktur. Erken teşhis genellikle belirtilerin fark edilmesi ve doktor başvurusu ile mümkün olur.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Lenf bezlerinin dışında dalak, kemik iliği, karaciğer veya akciğer gibi organlara yayılabilir
• Bağışıklık sisteminin zayıflamasıyla ciddi enfeksiyonlar gelişebilir
• Büyüyen tümörler komşu yapılara bası yaparak nefes darlığı veya bağırsak tıkanıklığı gibi acil durumlara yol açabilir
• Şişmemiş ancak hızla ilerleyen hastalık genel durumun bozulmasına neden olabilir

Uzun vadeli görünüm

Günümüzde Non-Hodgkin lenfoma tedavisinde büyük ilerlemeler kaydedilmiştir. Hastalığın birçok alt tipinde yüksek başarı oranları elde edilmektedir. Pek çok hasta tam remisyona girebilmekte ve uzun yıllar sağlıklı bir yaşam sürebilmektedir. Tedavinizle ilgili umudunuzu korumak ve doktorunuzun önerilerine düzenli uymak çok önemlidir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.