Meme Kistleri

Genel Bakış

Meme kistleri, memenin içinde sıvı dolu keseciklerdir. Bu kesecikler genellikle yuvarlak veya ovaldir ve elle ele gelen kitle oluşturabilir. Kistlerin büyük çoğunluğu iyi huyludur, yani kanser değildir ve kansere dönüşmez.

Evet, oldukça sık görülür. Özellikle 35-50 yaş arası kadınların önemli bir bölümünde hayatlarının bir döneminde meme kisti gelişir.

Meme kistleri en çok doğurganlık çağındaki, yani adet görmeye devam eden kadınları etkiler. Menopoz sonrası dönemde, hormon tedavisi kullanmayan kadınlarda nadirdir. Erkeklerde ise oldukça nadirdir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Memede ele gelen, yumuşak veya sert kitle
• Adet öncesi kistin büyümesi ve memede hassasiyet
• Memede ağrı, dolgunluk veya ağırlık hissi
• Kistin olduğu bölgede hafif yanma veya sızı

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda meme kistleri çok nadirdir. Bu yaş grubunda memede kitle fark edildiğinde mutlaka çocuk doktoruna veya aile hekimine başvurulmalıdır.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Menopoz sonrası kadınlarda yeni ortaya çıkan meme kitleleri daha dikkatli değerlendirilmelidir.
• Bu yaş grubunda kitlenin nedenini belirlemek için ultrason ve mamografi gibi görüntüleme yöntemleri sıkça kullanılır.

Nedenler

Ana nedenler

• Adet döngüsü sırasında östrojen ve progesteron hormonlarının dalgalanması
• Hormonal değişimlerin süt bezlerinde sıvı birikmesine yol açması
• Fibrokistik meme değişiklikleri adı verilen, memede kist ve sertleşmelerle seyreden iyi huylu durum

Risk faktörleri

• 35-50 yaş arasında olmak
• Doğurganlık çağında olmak
• Menopoz sonrası hormon (östrojen) tedavisi almak
• Ailede meme kisti öyküsü bulunması

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Memede yeni fark edilen kitle
• Kitle ile birlikte memede içe çekilme (göbekleşme), portakal kabuğu görünümü veya kanlı akıntı
• Kitlenin hızla büyümesi veya şeklinin bozulması
• Koltuk altında şişlik (lenf bezlerinde büyüme)

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Adet öncesi ortaya çıkıp adet sonrası ufalan ve ağrısız olan kitlelerde, düzenli aralıklarla aile hekiminize veya kadın doğum uzmanınıza kontrole gitmeniz yeterlidir.
• Kendi kendine meme muayenesi yapmayı öğrenmek için bir sağlık kuruluşuna başvurabilirsiniz.

Tanı

Doktorunuz önce memenizi elle muayene eder. Kitlenin sıvı mı yoksa katı mı olduğunu anlamak için genellikle meme ultrasonu kullanılır. Ultrason, radyasyon içermeyen ve ağrısız bir görüntüleme yöntemidir.

Yapılabilecek testler

• Meme ultrasonu: kistin sıvı dolu olduğunu gösterir
• Mamografi: 40 yaş üstü kadınlarda kitleyi daha iyi değerlendirmek için kullanılır
• İnce iğne aspirasyonu: kistten sıvı çekilerek hem tanı konur hem de kist boşaltılır
• Biyopsi: kistten sıvı çekilemiyorsa veya görüntü şüpheliyse parça alınarak patolojik inceleme yapılır

Randevunuzda neler beklenir

Muayene sırasında meme ultrasonu genellikle 15-20 dakika sürer ve herhangi bir hazırlık gerektirmez. İnce iğne aspirasyonu sırasında iğne batmasına bağlı hafif bir yanma hissedebilirsiniz; işlem birkaç dakika içinde tamamlanır. Sonuçlar genellikle aynı gün veya birkaç gün içinde açıklanır.

Tedavi

Basit, belirti vermeyen meme kistlerinde tedavi gerekmeyebilir. Çoğu kist zamanla kendiliğinden küçülür veya kaybolur. Ağrıya neden olan veya hızla büyüyen kistlerde ise doktorunuz kistin içindeki sıvıyı ince bir iğneyle boşaltabilir.

Evde kişisel bakım

• Doktorunuzun önerdiği, memeyi iyi destekleyen rahat bir sütyen kullanın.
• Adet öncesi hassasiyet için ılık veya soğuk kompres uygulayabilirsiniz.
• Bazı kadınlarda kafeini azaltmak meme hassasiyetini hafifletebilir.
• Her ay düzenli olarak kendi kendine meme muayenesi yapın ve değişiklikleri not edin.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, kist ağrılıysa veya endişe verici boyuttaysa ince iğne aspirasyonu adı verilen bir yöntemle kistin içindeki sıvıyı boşaltır. Bu işlem aynı zamanda tanı koydurucudur. Kist tekrar dolarsa veya içerideki sıvı kanlı çıkarsa, doktorunuz kesin tanı için ileri tetkikler veya cerrahi çıkarma önerebilir. Ağrı için doktorunuzun uygun göreceği ağrı kesiciler dışında ilaç önerilmez; tüm ilaç kararlarını doktorunuzla konuşmanız önemlidir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Kist çok büyükse, iğneyle boşaltıldıktan sonra tekrar oluşuyorsa veya görüntülemede şüpheli bulgular varsa kistin cerrahi olarak çıkarılması önerilebilir. Ancak meme kistlerinin büyük çoğunluğu için ameliyat gerekmez.

Bu durumla yaşamak

Meme kistleri günlük yaşamı genellikle etkilemez. Adet dönemi öncesinde hassasiyet ve dolgunluk hissedebilirsiniz; bu normaldir. Kistin boyutunu ve özelliklerini düzenli doktor kontrolleriyle takip etmeniz yeterli olacaktır.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli kendi kendine meme muayenesi yapın.
• Doktorunuzun önerdiği sıklıkta meme kontrolünden geçin.
• Yeterli ve kaliteli uyuyun, stresi yönetmeye özen gösterin.

Diyet ve egzersiz

Dengeli ve sağlıklı beslenme, bol su içme ve düzenli fiziksel aktivite genel meme sağlığını destekler. Kafeini aşırı tüketmemek bazı kadınlarda meme hassasiyetini azaltabilir ancak kistleri ortadan kaldırmaz.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Memede kitle hissetmek kaygı ve endişe yaratabilir. Bu duygular anlaşılabilir bir tepkidir. Kistlerin büyük çoğunluğunun iyi huylu olduğunu bilmek ve doktorunuza güvenmek kaygınızı azaltabilir. Gerekirse endişelerinizi sevdiklerinizle paylaşın.

Önleme

Meme kistlerini tamamen önlemenin bilinen bir yolu yoktur. Ancak düzenli doktor kontrolü, kendi kendine meme muayenesi ve sağlıklı yaşam tarzı, oluşabilecek değişikliklerin erken fark edilmesini sağlar.

Tarama programları

Sağlık Bakanlığı'nın toplum tabanlı meme kanseri tarama programına göre 40-69 yaş arası kadınların 2 yılda bir mamografi çektirmesi önerilir. Bu taramalar meme kistlerini değil, kanser riskini erken yakalamak amacıyla yapılır; kistler çoğunlukla tesadüfen fark edilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Meme kistleri tedavi edilmese bile büyük çoğunlukla ciddi bir soruna yol açmaz.
• Nadiren kist enfeksiyon kaparsa ağrılı bir apse (iltihap dolu kese) oluşabilir.
• Kistin içindeki sıvı boşaltıldığında kanlı veya bulanık gelirse, kesin tanı için daha ileri incelemeler gerekebilir.

Uzun vadeli görünüm

Meme kistleri iyi huyludur ve meme kanseri riskini artırmaz. Çoğu kist kendiliğinden kaybolur veya basit bir girişimle boşaltılarak düzelir. Düzenli takip ile bu durumla güven içinde yaşayabilirsiniz.

Destek bul

Uluslararası kuruluşlar

• Dünya Sağlık Örgütü (WHO) ↗
• Breast Cancer Now ↗

Yerel kuruluşlar

• Meme Kanseri Derneği (MEMEDER) ↗ · Türkiye

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.