Dermatomiyozit Nedir?

Genel Bakış

Dermatomiyozit, bağışıklık sisteminin yanlışlıkla vücuttaki kaslara ve deriye saldırdığı nadir bir otoimmün hastalıktır. Bu durum kas güçsüzlüğüne ve deride döküntülere yol açar. Hastalık her yaşta görülebilir ve belirtiler zaman içinde değişkenlik gösterebilir.

Dermatomiyozit nadir bir hastalıktır. Milyon kişide birkaç kişiyi etkilediği düşünülmektedir.

Hastalık her yaşta ortaya çıkabilir, ancak çocuklarda (5-15 yaş) ve 40-60 yaş arası yetişkinlerde daha sık görülür. Kadınlarda erkeklere oranla daha yaygındır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Kas güçsüzlüğü, özellikle omuz, kalça, kol ve bacak kaslarında zayıflık
• Dirsek, diz ve parmak eklemleri üzerinde mor-kırmızı döküntüler
• Göz çevresinde morumsu renk değişikliği ve şişlik
• Yorgunluk ve halsizlik
• Kas ağrısı ve hassasiyeti
• Güçsüzlük nedeniyle merdiven çıkma, sandalyeden kalkma veya eşyaları kaldırma gibi işlerde zorlanma

Çocuklarda belirtiler

• Yüksek ateş ve halsizlik
• Karın ağrısı
• Döküntülere ek olarak ciltte kaşıntı
• Kas ağrıları ve yürüme güçlüğü
• İştahsızlık ve büyümede yavaşlama

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Daha şiddetli kas güçsüzlüğü
• Yutma güçlüğü ve ses kısıklığı
• Kilo kaybı
• Nefes darlığı
• Döküntülerle birlikte kaşıntı ve yanma hissi

Nedenler

Ana nedenler

• Kesin neden bilinmemektedir. Bağışıklık sisteminin yanlışlıkla kendi kas ve deri hücrelerine saldırdığı düşünülmektedir.
• Bazı enfeksiyonlar, güneş ışığı, bazı ilaçlar ve çevresel etkenler hastalığın başlamasını tetikleyebilir.
• Ailede otoimmün hastalık öyküsü olan kişilerde risk artabilir.

Risk faktörleri

• Genetik yatkınlık
• 40-60 yaş aralığında olmak
• Kadın olmak
• Güneş ışığına yoğun maruziyet
• Bazı virüs ve enfeksiyonlar

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Kas güçsüzlüğü günlük işleri yapmayı engelliyorsa
• Döküntü yayılıyorsa ve şiddetleniyorsa
• Yutma güçlüğü veya nefes darlığı varsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Sürekli yorgunluk ve kas ağrıları varsa
• Ciltte sebepsiz yere mor-kırmızı döküntü oluştuysa
• Merdiven çıkma veya sandalyeden kalkma gibi hareketlerde güçlük yaşıyorsanız

Tanı

Dermatomiyozit tanısı için doktor önce ayrıntılı bir muayene yapar, şikayetlerinizi ve tıbbi geçmişinizi dinler. Ardından kan testleri, görüntüleme ve gerekirse kas biyopsisi isteyebilir. Tanı koymak için hastalığın belirtileri ve test sonuçları birlikte değerlendirilir.

Yapılabilecek testler

• Kan testleri: Kas enzimlerine ve iltihap belirteçlerine bakılır.
• Elektromiyografi (EMG): Kasların elektriksel aktivitesini ölçmek için yapılır.
• Manyetik rezonans görüntüleme (MR): Kaslardaki iltihabı görmek için kullanılır.
• Kas biyopsisi: Küçük bir kas örneği alınarak mikroskopta incelenir.

Randevunuzda neler beklenir

Tanı süreci birkaç hafta sürebilir. Bazı testler hafif rahatsızlık verebilir. Doktorunuz her testin neden yapıldığını ve sonuçları size anlatacaktır.

Tedavi

Dermatomiyozitin tedavisinde amaç, bağışıklık sisteminin kas ve deriye saldırısını azaltmak, güçsüzlüğü gidermek ve yaşam kalitesini artırmaktır. Tedavi genellikle ilaçlar, fizik tedavi ve yaşam tarzı değişikliklerinin bir arada uygulanmasıyla yürütülür.

Evde kişisel bakım

• Güneşten korunmak için düzenli olarak güneş kremi kullanın.
• Doktorunuzun önerdiği fizik tedavi hareketlerini ihmal etmeyin.
• Dinlenme ve hareket arasında denge kurun; aşırı yorulmaktan kaçının.
• Doktorunuzun önerdiği kontrol randevularına düzenli gidin.

Tıbbi tedaviler

Tedavide iltihabı baskılamak ve bağışıklık sistemini düzenlemek için çeşitli ilaçlar kullanılabilir. Hangi ilacın ve hangi dozda kullanılacağına hastanın durumuna göre doktor karar verir. İlaçlar düzenli aralıklarla değerlendirilir ve gerekirse tedavi planı değiştirilir.

Bu durumla yaşamak

Dermatomiyozit ataklar halinde seyredebilir. Yani belirtiler bazen artabilir, bazen azalabilir. Günlük yaşamınızı zorlamadan planlamak, enerjinizi korumanıza yardımcı olur. Dinlenmek önemlidir ancak tamamen hareketsiz kalmak kas güçsüzlüğünü artırabilir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli ve yeterli uyumaya özen gösterin.
• Sigara içmeyin ve alkol tüketimini sınırlayın.
• Stresi yönetmek için nefes egzersizi, meditasyon veya hobiler deneyin.
• Cildinizi düzenli nemlendirin ve güneş koruyucu kullanın.
• Duygusal desteğe ihtiyaç duyduğunuzda yakınlarınızdan yardım isteyin.

Diyet ve egzersiz

Sağlıklı ve dengeli beslenme kas sağlığını destekler. Yeterli protein aldığınızdan emin olun. Egzersiz, fizyoterapist eşliğinde yapılmalıdır. Yüzme, hafif yürüyüş ve esneme hareketleri kasların güçlenmesine yardımcı olabilir, ancak eklem ve kas ağrısı yaratan hareketlerden kaçının.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kronik bir hastalıkla yaşamak kaygı, üzüntü ve yalnızlık hissi yaratabilir. Bu duygular normaldir. Kendinizi yalnız hissettiğinizde bir terapist, psikolog veya güvendiğiniz bir doktorla konuşmaktan çekinmeyin.

Önleme

Dermatomiyozitin kesin bir korunma yolu yoktur. Ancak güneşten korunmak, sağlıklı yaşam alışkanlıkları edinmek ve enfeksiyonlardan kaçınmak hastalığın alevlenmesini tetikleyen etkenlerin etkisini azaltabilir.

Aşılar

Grip ve zatürre gibi enfeksiyonlara karşı aşılar önerilebilir. Hangi aşıların uygun olduğunu doktorunuza danışabilirsiniz.

Tarama programları

Bazı erişkin dermatomiyozit hastalarında iç organ tümörü riski artabildiği için doktorunuz düzenli tarama testleri önerebilir. Bu testler kişiye özel olarak planlanır.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kas güçsüzlüğünün ilerleyerek günlük hareketleri zorlaştırması
• Yutma ve solunum kaslarının etkilenmesi
• Kalp veya akciğer iltihabı gelişmesi
• Ciltte kalıcı yara ve renk değişiklikleri

Uzun vadeli görünüm

Erken tanı ve düzenli tedavi ile dermatomiyozit büyük ölçüde kontrol altına alınabilir. Birçok hasta iş, okul ve sosyal yaşamına devam edebilir. Belirtiler aylar içinde gerileyebilir ve hastalık uzun süre sessiz kalabilir. Tedaviye bağlı kalmak ve doktor kontrollerini aksatmamak gelecek açısından umut vericidir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.