Reflü ve Kalp Kökenli Olmayan Göğüs Ağrısı

Genel Bakış

Mide asidinin yemek borusuna geri kaçmasına reflü (GERD) denir. Bu asit, göğsün ortasında yanma ve ağrı hissine neden olabilir. Bu ağrı kalp krizi ağrısına çok benzediği için 'kalp dışı göğüs ağrısı' olarak adlandırılır. Yani ağrı kalpten değil, yemek borusundan kaynaklanır.

Evet, oldukça yaygındır. Toplumun yaklaşık %20'si zaman zaman reflü belirtileri yaşar. Göğüs ağrısı ile acile başvuran hastaların büyük bir kısmında kalp sorunu bulunmaz.

Her yaşta görülebilir. Fazla kilolu kişiler, hamileler, sigara içenler ve yağlı, asitli, baharatlı yiyecekleri sık tüketenler daha yüksek risk altındadır. Ayrıca 40 yaş üstü kişilerde göğüs ağrısı öncelikle kalp yönünden değerlendirilmelidir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Göğüste yanma hissi (halk arasında 'mide ekşimesi' denir)
• Ağzınıza acı veya ekşi su gelmesi
• Yemeklerden sonra veya yatınca artan göğüs ağrısı
• Boğazda gıcık veya yutma zorluğu hissi
• Öksürük, özellikle geceleri

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda reflü belirtileri daha farklı olabilir: sık kusma, huysuzluk, iştahsızlık, kilo alamama
• Tekrarlayan öksürük veya zatürre gibi akciğer enfeksiyonları
• Ağız kokusu ve boğaz ağrısı

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda tipik yanma hissi daha az görülür
• Bunun yerine ses kısıklığı, yutma güçlüğü, bulantı, iştahsızlık veya kronik öksürük olabilir
• Göğüs ağrısı bazen yaşlılarda kalp ağrısıyla karışabilir, bu yüzden dikkatli değerlendirme şarttır

Nedenler

Ana nedenler

• Yemek borusu ile mide arasındaki kas halkasının (mide kapağı) zayıf olması
• Mide fıtığı (hiatus hernisi) olarak bilinen, midenin bir kısmının göğüs boşluğuna kayması
• Mide içi basıncın artması (obezite, hamilelik, ağır kaldırma) sonucu asidin yukarı kaçması
• Gece yatarken mide içeriğinin yemek borusunda uzun süre kalması

Risk faktörleri

• Fazla kilo veya obezite
• Hamilelik
• Sigara ve alkol kullanımı
• Kafein, yağlı yemekler, çikolata, soğan, sarımsak, domates ve baharatlı gıdaların fazla tüketimi
• Bazı ilaçlar (ağrı kesiciler, tansiyon ilaçları gibi) – bu ilaçları kullanıyorsanız doktorunuza danışın
• Stres ve bazı ruhsal durumlar (anksiyete) yakınmaları artırabilir

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Göğüs ağrınız ilk kez olduysa veya kalp krizi gibi hissediyorsanız, önce acil tıbbi yardım isteyin
• Ağrınız 20 dakikadan uzun sürüyorsa, istirahatle geçmiyorsa veya eforla ortaya çıkıyorsa
• Ağrıya nefes darlığı, baş dönmesi, bulantı eşlik ediyorsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Belirtileriniz haftada iki veya daha fazla tekrarlıyorsa
• Uzun süredir reflü ilacı kullanıyorsanız ve kesmek istiyorsanız
• Gece uykunuzu bozan yanma hissi yaşıyorsanız
• Yutma güçlüğü, kilo kaybı veya anemi fark ettiyseniz

Tanı

Doktorunuz önce göğüs ağrısının kalpten kaynaklanıp kaynaklanmadığını ekarte etmek ister. Bunun için tıbbi geçmişiniz alınır, fizik muayene yapılır ve gerekirse kalp testleri istenir. Kalp sorunu saptanmazsa, sindirim sistemi uzmanına (gastroenterolog) yönlendirilebilirsiniz.

Yapılabilecek testler

• EKG (elektrokardiyografi): Kalbin elektriksel aktivitesini değerlendiren basit bir testtir.
• Üst endoskopi: Boğazdan bir kameralı tüple yemek borusu, mide ve onikiparmak bağırsağının incelenmesidir. Reflü hasarını görmek için kullanılır.
• pH metrisi: Yemek borusundaki asit seviyesini 24 saat boyunca ölçen bir yöntemdir. Reflü tanısını doğrulamada altın standarttır.
• Baryumlu grafi: Yemek borusu ve midenin röntgen ile görüntülenmesini sağlar, ancak günümüzde daha az kullanılır.

Randevunuzda neler beklenir

Tanı sürecinde bazı testler birkaç hafta sürebilir. Doktorunuz size hangi testlerin gerektiğini, ne zaman sonuç alacağınızı açıklayacaktır. Göğüs ağrısını önemsemek ve gerekli tetkikleri yaptırmak, doğru tedaviye ulaşmanın en güvenli yoludur.

Tedavi

Tedavinin temel amacı mide asidini azaltmak ve yemek borusunu korumaktır. İlk adım yaşam tarzı değişiklikleridir. Eğer yakınmalar devam ederse doktorunuz ilaç önerir. Tedavi kişiye özeldir ve mutlaka doktor kontrolünde yürütülmelidir.

Evde kişisel bakım

• Az ve sık yemek yiyin, öğünleri küçük porsiyonlara bölün.
• Yemeklerden sonra en az 2-3 saat uzanmayın.
• Yatağınızın başucunu 15-20 cm yükseltin (bunun için yastık değil, yatağın altına destek koyun).
• Sigarayı bırakın ve alkolü sınırlayın.
• Yağlı, baharatlı, asitli gıdalardan, kafein ve çikolatadan kaçının.
• Fazla kilonuz varsa sağlıklı bir kiloya ulaşmaya çalışın.
• Yatmadan en az 3 saat önce bir şey yemeyi bırakın.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz mide asidini nötralize eden veya üretimini azaltan ilaçlar reçete edebilir. Bu ilaçlar antiasitler, H2 reseptör blokörleri ve proton pompa inhibitörleri gibi gruplara ayrılır. Hangi ilacın, ne dozda ve ne kadar süre kullanılacağına yalnızca doktor karar vermelidir. Reçetesiz satılanları bile doktorunuza sormadan uzun süre kullanmayın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Nadiren, ilaç tedavisine yanıt alınamayan veya ilaca bağlı yan etkiler ortaya çıkan hastalarda, mide kapakçığını güçlendiren 'anti-reflü cerrahisi' gündeme gelebilir. Bu ameliyat genellikle laparoskopik (kapalı) yöntemle yapılır. Uygun hastalarda başarı oranı yüksektir, ancak her hasta için geçerli değildir. Ameliyat kararı mutlaka ayrıntılı değerlendirme sonrası verilir.

Bu durumla yaşamak

Reflü ile yaşamak, öğrenilmesi gereken bazı alışkanlıklar gerektirir. Şikayetlerinizi nasıl tetiklediğinizi gözlemlemek ve bunlardan kaçınmak günlük yaşamınızı büyük oranda iyileştirir. Tedaviye uyum ve düzenli doktor kontrolü önemlidir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Yeme alışkanlıklarınızı düzenleyin: her öğünü yavaş yiyin, fazla kaçınmayın.
• Yedikten sonra hafif yürüyüşler yapın, ama ağır egzersizden kaçının.
• Sıkı kemer veya korse giymeyin; bu karın basıncını artırabilir.
• Stres yönetimi teknikleri (derin nefes, meditasyon) reflü ataklarını azaltabilir.
• Uyku düzeninize dikkat edin; yetersiz uyku şikayetleri artırabilir.

Diyet ve egzersiz

Dengeli bir diyet reflüyü kontrol altında tutar. Meyve, sebze, tam tahıllar ve yağsız proteinleri tercih edin. Domates, narenciye, soğan, sarımsak ve kızartma gibi besinler bazı kişilerde şikayetleri artırır, bu nedenle kendi tetikleyicilerinizi bulun. Düzenli, orta yoğunlukta egzersiz (haftada 150 dakika tempolu yürüyüş gibi) kilo kontrolüne yardımcı olur. Ancak yemekten hemen sonra ağır egzersiz yapmayın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Göğüs ağrısı, kişide kalp krizi geçiriyor endişesi yaratabilir. Bu kaygı, atakların daha sık hissedilmesine neden olabilir. Özellikle anksiyete ve panik bozukluğu olan kişilerde göğüs ağrısı daha yoğun yaşanır. Bu durumun kalple ilgili olmadığını öğrenmek, kaygıyı azaltır. Gerekirse bir ruh sağlığı uzmanından destek almak uygun olur.

Önleme

Reflüye bağlı kalp dışı göğüs ağrısını tamamen önlemek çoğu zaman mümkün olmasa da, risk faktörlerini azaltarak atakları önleyebilirsiniz. Sağlıklı kiloyu korumak, sigarayı bırakmak, yeme alışkanlıklarını düzenlemek ve öğünlerden sonra uzanmamak en etkili önleyici adımlardır.

Tarama programları

Toplumda rutin bir tarama önerilmez. Ancak uzun süreli ve tedaviye dirençli reflü şikayetleriniz varsa, doktorunuz yemek borusundaki hasarı değerlendirmek için endoskopi önerebilir. Bu, bazı komplikasyonların erken saptanmasına yardımcı olur.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Yemek borusunda iltihaplanma ve yara (özofajit)
• Yemek borusunda darlık ve yutma güçlüğü
• Barrett özofagusu: yemek borusu hücrelerinin değişime uğraması, ileride risk artışı
• Kronik öksürük, astım belirtilerinde kötüleşme, diş minesinde aşınma

Uzun vadeli görünüm

Reflüye bağlı kalp dışı göğüs ağrısı iyi tedavi edilen bir durumdur. Çoğu kişi yaşam tarzı değişiklikleri ve uygun ilaç tedavisiyle şikayetlerini kontrol altına alır. Nadir görülen ciddi komplikasyonlar ise düzenli takip sayesinde erken fark edilir ve başarıyla yönetilir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.