Rahim Sarkması

Genel Bakış

Rahim sarkması, rahmin (uterus) normal konumundan aşağıya doğru kayarak vajina içine veya dışına doğru sarkmasıdır. Bu durum, pelvik taban kasları ve bağ dokularının zayıflaması sonucu ortaya çıkar.

Evet, rahim sarkması oldukça yaygındır. Özellikle doğum yapmış ve menopoz dönemindeki kadınlarda sık görülür.

Kadınları etkiler. Birden fazla vajinal doğum yapmış, ileri yaştaki, kronik kabızlık veya obezite gibi risk faktörleri taşıyan kadınlarda daha sıktır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Vajinada dolgunluk, baskı veya ağırlık hissi
• Vajenden dışarı doğru sarkan doku hissedilmesi
• Bel veya kasık ağrısı
• İdrar kaçırma veya idrar yapmada zorluk
• Cinsel ilişki sırasında rahatsızlık veya ağrı
• Kabızlık veya dışkılamada zorlanma

Çocuklarda belirtiler

• Rahim sarkması çocuklarda doğrudan görülmez. Nadir durumlarda doğuştan bağ dokusu zayıflığı varsa ergenlik döneminde belirti olabilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşla birlikte sarkmanın derecesi artabilir, belirtiler daha belirgin hale gelebilir.
• İdrar kaçırma, sık idrar yolu enfeksiyonu ve tam boşaltamama hissi daha sık görülür.
• Yürüme veya ayakta durma gibi günlük aktiviteler sırasında rahatsızlık artabilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Vajinal doğum sırasında pelvik taban kaslarının ve bağ dokularının zedelenmesi
• Yaşlanmaya bağlı kas ve bağ dokusunun zayıflaması
• Menopoz sonrası östrojen hormonunun azalması
• Kronik kabızlık ve ıkınma
• Ağır kaldırma veya uzun süreli ayakta kalma

Risk faktörleri

• Obezite veya fazla kilo
• Kronik öksürük (örneğin KOAH veya astım)
• Ailede rahim sarkması öyküsü
• Bağ dokusu hastalıkları (örneğin Ehlers-Danlos sendromu)
• Daha önce pelvik cerrahi geçirmiş olmak

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Vajenden dışarı çıkan dokuda morarma, şiddetli ağrı veya kanama fark ederseniz
• İdrar yapamıyorsanız veya idrar tamamen durduysa
• Yüksek ateş ve kötü kokulu akıntı gibi enfeksiyon belirtileri varsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Vajinada basınç veya dolgunluk hissi yaşıyorsanız
• İdrar kaçırma veya tuvalete çıkma sıklığında artış varsa
• Cinsel ilişki sırasında ağrı veya rahatsızlık oluyorsa

Tanı

Doktorunuz pelvik muayene yaparak rahim sarkmasını teşhis edebilir. Muayene sırasında sarkmanın derecesi ve hangi organların etkilendiği değerlendirilir.

Yapılabilecek testler

• Pelvik muayene (vajinal ve rektal muayene)
• Ultrasonografi (rahim ve çevresindeki organları görüntülemek için)
• Ürodinami testi (idrar yapma fonksiyonunu değerlendirmek için)
• Gerekirse manyetik rezonans görüntüleme (MR)

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz size belirtilerinizi, doğum öykünüzü ve genel sağlığınızı soracaktır. Pelvik muayene sırasında rahat olmanız önemlidir; doktorunuzun tüm sorularına dürüstçe cevap verin. Tanı genellikle muayene ile konur, ek testler gerekebilir.

Tedavi

Tedavi, sarkmanın şiddetine, belirtilerinize, yaşınıza ve gelecekte çocuk sahibi olma isteğinize göre planlanır. Hafif sarkmalarda yaşam tarzı değişiklikleri ve egzersiz yeterli olabilir, ileri sarkmalarda cerrahi seçenekler değerlendirilir.

Evde kişisel bakım

• Pelvik taban egzersizleri (Kegel) yapmak
• Sağlıklı kiloyu korumak ve obeziteden kaçınmak
• Kabızlığı önlemek için lifli gıdalar ve bol su tüketmek
• Ağır kaldırma veya ıkınmayı gerektiren aktivitelerden kaçınmak
• Sigara içmemek ve kronik öksürüğü tedavi ettirmek

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz pelvik taban egzersizleri önerebilir. Vajinal peser adı verilen destek halkası, sarkmayı yerinde tutmak için kullanılabilir. Menopoz sonrası kadınlarda vajinal östrojen kremi gibi yerel hormonal tedaviler doku sağlığını destekleyebilir; ancak ilaç kullanımı mutlaka doktor tavsiyesiyle olmalıdır.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Şiddetli sarkmalarda, diğer tedavilerin işe yaramadığı veya günlük yaşamı belirgin şekilde etkileyen durumlarda cerrahi önerilebilir. Cerrahi seçenekler arasında rahmi destekleyen dokuların onarılması veya ileri yaşlarda rahmin alınması yer alabilir. Hangi cerrahinin uygun olduğuna doktorunuz birlikte karar verir.

Bu durumla yaşamak

Günlük aktivitelerinizi belirtilerinize göre düzenleyin. Yorgun hissettiğinizde dinlenin ve zorlayıcı hareketlerden kaçının. Peser kullanıyorsanız, doktorunuzun bakım talimatlarına uyun.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli ve hafif egzersizler yapın, yüzme gibi eklemlere yük bindirmeyen aktiviteleri tercih edin.
• Kabızlığa neden olan beslenme alışkanlıklarından kaçının.
• İdrarınızı tutmamaya özen gösterin.
• Stresle başa çıkmak için gevşeme teknikleri deneyin.

Diyet ve egzersiz

Lif açısından zengin beslenin (sebze, meyve, tam tahıllar) ve günde en az 8-10 bardak su için. Pelvik taban egzersizleri düzenli yapıldığında kasları güçlendirerek belirtileri azaltabilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Rahim sarkması utanç, kaygı veya çaresizlik hissi yaratabilir. Bu duygular normaldir. Kendinize zaman tanıyın ve güvendiğiniz bir sağlık uzmanıyla konuşun. Unutmayın, bu bir hastalıktır ve tedavi edilebilir. Tedavi edilemeyecek bir durum değildir.

Önleme

Tamamen önlenemese de riski azaltmak mümkündür. Doğum sonrası pelvik taban egzersizleri, sağlıklı kilo kontrolü ve kabızlıktan kaçınma gibi önlemler sarkma riskini düşürebilir.

Aşılar

Rahim sarkmasını önleyen bir aşı bulunmamaktadır.

Tarama programları

Rutin jinekolojik muayeneler sırasında doktorunuz sarkma belirtilerini değerlendirebilir. Ayrıca menopoz sonrası düzenli kontroller önerilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Sarkmanın zamanla ilerlemesi ve belirtilerin artması
• Vajinal duvarda yaralar, ülserler veya enfeksiyon oluşumu
• İdrar yolu enfeksiyonlarında artış
• İdrar veya dışkıyı tam tutamama veya boşaltmada zorluk
• Günlük yaşam aktivitelerinde belirgin kısıtlanma

Uzun vadeli görünüm

Rahim sarkması tedavi edilebilir bir durumdur. Erken teşhis ve uygun tedaviyle belirtiler büyük ölçüde iyileşir ve çoğu kadın normal günlük yaşamına döner. Doktorunuzun önerdiği tedavi planına uymanız ve düzenli kontrollerinizi yaptırmanız önemlidir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.