Atipik Duktal Hiperplazi (ADH) Nedir?

Genel Bakış

Atipik duktal hiperplazi (ADH), meme süt kanallarının iç yüzeyindeki hücrelerin anormal (atipik) göründüğü, ancak kanser olmayan bir durumdur. Bu hücreler normalden farklı büyür ve çoğalır, fakat çevre dokulara yayılmaz. ADH tek başına kanser değildir, ancak ileride meme kanseri gelişme riskini artırabilir.

ADH o kadar sık görülen bir durum değildir. Yapılan meme biyopsilerinin yaklaşık %5-10'unda saptanır. Ancak menopoz öncesi dönemdeki kadınlarda biyopsi yapıldığında daha sık rastlanabilir.

ADH en sık 30-50 yaş arası kadınlarda görülür. Erkeklerde çok nadirdir. Ailesinde meme kanseri öyküsü olanlarda veya belirli iyi huylu meme hastalıkları olanlarda daha sık ortaya çıkabilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• ADH genellikle hiçbir belirti vermez.
• Elle hissedilen bir kitle oluşturmaz, bu yüzden fark edilmesi zordur.
• Sıklıkla rutin meme taraması sırasında yapılan biyopside tesadüfen ortaya çıkar.

Çocuklarda belirtiler

• ADH çocuklarda görülmez. Meme dokusu tam gelişmediği için bu tanı çocukluk çağında konulmaz.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlı erişkinlerde de aynı şekilde belirti vermeyebilir. Ancak yaşla birlikte meme kanseri riski arttığından, ADH saptanan ileri yaştaki kişilerde takip özellikle önemlidir.

Nedenler

Ana nedenler

• ADH'nin kesin nedeni bilinmemektedir.
• Hücrelerin anormal büyümesine yol açan genetik ve hormonal faktörlerin rol oynadığı düşünülmektedir.

Risk faktörleri

• 40 yaş üstü olmak
• Ailede meme veya yumurtalık kanseri öyküsü
• Önceki meme biyopsisinde iyi huylu ancak proliferatif (hücre artışı yapan) bir hastalık saptanması
• Adet döngüsünün erken başlaması veya geç menopoza girmek
• Doğum yapmamış olmak veya ilk doğumu 30 yaşından sonra yapmak

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Memenizde yeni bir kitle, şişlik veya cilt değişikliği fark ederseniz hemen doktorunuza görünün.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• ADH tanısı almışsanız, doktorunuzun önerdiği sıklıkta kontrol muayenelerine ve mamografi/ultrason taramalarına düzenli olarak gitmelisiniz.

Tanı

ADH genellikle mamografi veya ultrasonografide şüpheli bir görüntü saptandığında yapılan iğne biyopsisinde veya cerrahi biyopside tesadüfen bulunur. Biyopsi sırasında alınan küçük doku parçası patolog tarafından mikroskop altında incelenir.

Yapılabilecek testler

• Mamografi
• Ultrasonografi
• Kalın iğne biyopsisi (tru-cut biyopsi)
• Cerrahi biyopsi (gerekirse)

Randevunuzda neler beklenir

Biyopsi sonucunuz 'atipik duktal hiperplazi' olarak geldiyse, doktorunuz bu durumun ne anlama geldiğini sizinle paylaşacaktır. Çoğu zaman ek bir görüntüleme veya cerrahi eksizyon (şüpheli bölgenin tamamen çıkarılması) önerilebilir. Bu süreçte endişelenmeniz normaldir; ancak unutmayın ki ADH kanser değildir ve takip edilebilir bir durumdur.

Tedavi

ADH tanısı konduğunda öncelikle lezyonun tamamen değerlendirilmesi gerekir. Bazı durumlarda biyopsi yapılan bölgede daha ileri bir değişiklik olabileceğinden, doktorunuz şüpheli bölgenin cerrahi olarak çıkarılmasını (eksizyon) önerebilir. Sonrasında düzenli takip planlanır.

Evde kişisel bakım

• Düzenli kendi kendine meme muayenesi yapın.
• Doktorunuzun önerdiği kontrolleri aksatmayın.
• Sağlıklı kiloyu koruyun, düzenli egzersiz yapın.
• Alkolü sınırlayın veya bırakın.

Tıbbi tedaviler

ADH için onaylanmış spesifik bir ilaç tedavisi yoktur. Ancak meme kanseri riskini azaltmak amacıyla doktorunuz bazı koruyucu tedavi seçeneklerinden (örneğin hormon düzenleyici ilaçlar) bahsedebilir. Bu tedaviler yalnızca doktor tarafından değerlendirilmeli ve bireysel risk durumuna göre planlanmalıdır.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Biyopsi sonrası şüpheli alanın tamamen çıkarılması (genişletilmiş eksizyon) sıklıkla önerilir. Bu işlem hem tanının netleşmesini sağlar hem de içeride daha ileri bir odak kalıp kalmadığını araştırır.

Bu durumla yaşamak

ADH ile yaşam, düzenli doktor kontrollerine ek olarak sağlıklı yaşam alışkanlıklarını sürdürmek demektir. Tek başına ADH günlük yaşamınızı kısıtlamaz.

Yaşam tarzı ipuçları

• Sigara içmiyorsanız içmeyin, içiyorsanız bırakın.
• Haftada en az 150 dakika orta düzeyde egzersiz yapın.
• Meyve, sebze ve tam tahıldan zengin beslenin.
• Stres yönetimi için yürüyüş, meditasyon veya hobiler edinin.

Diyet ve egzersiz

Sağlıklı bir diyet ve düzenli fiziksel aktivite, genel meme sağlığını destekler. Akdeniz tipi beslenme — bol sebze, meyve, zeytinyağı, balık — önerilebilir. Egzersiz, kilo kontrolü ve hormon dengesi üzerinde olumlu etkiler yapabilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

ADH tanısı, 'kanser öncüsü' olarak algılanabildiği için kaygı ve korku yaratabilir. Bu duygular normaldir. Ancak ADH'nin kanser olmadığını ve düzenli takiple kontrol altında tutulabileceğini hatırlamak önemlidir.

Önleme

ADH'nin oluşumunu tamamen önlemek mümkün değildir. Ancak sağlıklı yaşam tarzı, düzenli tarama ve takip, meme kanseri riskini azaltmaya ve erken tanıya yardımcı olabilir.

Tarama programları

Yıllık klinik meme muayenesi ve doktorunuzun önerdiği sıklıkta mamografi yaptırmanız önemlidir. Özellikle ADH tanısı olan kişilerde tarama sıklığı ve yöntemi doktor tarafından belirlenir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• ADH tedavi edilmediğinde, bazı kişilerde zamanla meme kanseri gelişme riski artabilir.
• Bu nedenle tanı konduktan sonra önerilen cerrahi işlem ve takip programı ihmal edilmemelidir.

Uzun vadeli görünüm

ADH tanısı alan çoğu kişi, düzenli takip altında uzun ve sağlıklı bir yaşam sürer. Meme kanseri riski normalden yüksek olsa da, bu riskin büyük kısmı düzenli kontrollerle erken yakalanabilir. Umut verici olan şey, ADH'nin kanser olmaması ve sürecin kontrol altında tutulabilmesidir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.