Üretral Divertikül

Genel Bakış

Üretral divertikül, idrarı böbreklerden dışarı taşıyan ince boru olan üretranın duvarında oluşan, cep veya balon şeklinde bir çıkıntıdır. Bu çıkıntı zamanla idrar birikerek şişebilir ve idrar yapma ile ilgili çeşitli belirtilere yol açabilir.

Üretral divertikül nadir görülen bir durumdur. Ancak bazı vakalar fark edilmediği için gerçek sıklığının daha yüksek olduğu tahmin edilmektedir.

En sık 30-50 yaş arasındaki kadınlarda görülür. Erkeklerde ve çocuklarda çok nadirdir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Sık sık idrara çıkma
• İdrar yaparken yanma veya ağrı
• Alt karın, vajina veya kasıkta rahatsızlık hissi
• İdrar sonrası damla damla kaçırma
• Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları
• Vajinal muayenede ele gelen yumuşak bir şişlik

Nedenler

Ana nedenler

• Doğuştan gelen gelişimsel farklılıklar
• Üretra bezlerinin tıkanması sonucu kese oluşması
• Doğum veya travmaya bağlı üretra duvarında zayıflama ve yırtılma

Risk faktörleri

• Daha önce idrar yolu enfeksiyonu geçirmiş olmak
• Zor veya uzun doğum öyküsü
• Üretraya müdahale içeren ameliyat veya işlem öyküsü
• Kronik kabızlık

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Karın veya pelviste büyüyen, ağrılı şişlik
• İdrar yapmakta zorlanma
• İdrarda kan görülmesi

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Sık idrar yolu enfeksiyonu yaşıyorsanız
• İdrar kaçırma veya idrar sonrası damlatma
• Pelvik bölgede açıklanamayan sürekli ağrı

Tanı

Doktorunuz hikayenizi dinler, fizik muayene yapar ve ardından idrar testleri ile görüntüleme yöntemleri isteyebilir. Kesin tanı genellikle ultrason ve MR gibi görüntüleme tetkikleriyle konur.

Yapılabilecek testler

• İdrar tahlili ve kültürü
• Pelvik ultrasonografi
• Manyetik rezonans görüntüleme (MR)
• Üretroskopi (üretranın içini kamerayla değerlendirme)

Randevunuzda neler beklenir

Tanı süreci birkaç hafta sürebilir. MR, divertikülün konumunu, boyutunu ve çevre dokularla ilişkisini çok ayrıntılı gösterir. Bu nedenle kesin tanıda en güvenilir yöntem olarak kabul edilir.

Tedavi

Tedavi planı divertikülün boyutuna, belirtilere ve hastanın genel sağlığına göre kişiselleştirilir. Belirti vermeyen küçük divertiküller takip edilebilir; belirti yaratanlarda ise ilaç ve gerektiğinde cerrahi gerekir.

Evde kişisel bakım

• Günde en az 8-10 bardak su için; idrarı koyu ve yoğun bırakmayın.
• Pelvik taban egzersizleri yapın (Kegel egzersizleri olarak da bilinir).
• İdrarınızı uzun süre tutmayın.
• Kabızlık için lif bakımından zengin beslenin.
• Mahrem bölge hijyenine dikkat edin; dar ve sentetik iç çamaşırından kaçının.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz idrar yolu enfeksiyonu varsa uygun antibiyotik; ağrı için ağrı kesici ilaçlar önerebilir. Bu ilaçların hangi dozda ve sürede kullanılacağına yalnızca doktorunuz karar verir. İlaç tedavisinin yanı sıra pelvik kas egzersizleri de belirtileri azaltmaya yardımcı olabilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Divertikül büyükse, sık sık enfeksiyon yapıyorsa, idrar tıkanıklığına yol açıyorsa veya görüntülemede şüpheli bir görünüm varsa cerrahi çıkarılması (divertikülektomi) önerilir. Ameliyat kararı üroloji uzmanı tarafından verilir.

Bu durumla yaşamak

İyi haber şu ki bu durum tedavi edilebilir. Cerrahi sonrası çoğu hasta normal günlük yaşamına döner. Ameliyat sonrası bir süre idrar sondası takılı kalabilir ve iyileşme sürecini doktorunuzun önerdiği şekilde yönlendirmek önemlidir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli doktor kontrollerinizi ihmal etmeyin.
• Sigara içmeyin; sigara idrar yolu şikayetlerini artırabilir.
• Stresten uzak durmak için nefes egzersizleri ve hobiler edinin.
• Tuvalette aşırı zorlamayın.

Diyet ve egzersiz

Lifli gıdalar, sebze ve meyve tüketimi kabızlığı önler. Düzenli yürüyüş ve yüzme gibi aktiviteler pelvik bölgeye aşırı yük bindirmeden genel sağlığı destekler. Ağır kaldırmaktan ve uzun süre ayakta kalmaktan kaçınmak yararlı olabilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kronik ağrı ve idrar kaçırma utanç, kaygı ve moral bozukluğu yaratabilir. Bu duygularla başa çıkmak için yakınlarınızla ve doktorunuzla konuşmaktan çekinmeyin. Gerekirse bir psikologdan destek almak güçlendiricidir.

Önleme

Tamamen önlemek mümkün olmasa da, tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonlarını tedavi ettirmek, kabızlığı gidermek ve aşırı idrar tutmaktan kaçınmak riski azaltabilir.

Tarama programları

Rutin tarama önerilen bir hastalık değildir. Ancak daha önce tedavi görmüş kişilerde belirtiler tekrar ederse doktor kontrolü önerilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Sık tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları
• Divertikül içinde taş oluşumu
• İdrar yolu tıkanıklığı ve böbrek hasarı
• Nadiren, fark edilmeyen uzun süreli divertiküllerde kanser riski

Uzun vadeli görünüm

Erken tanı ve uygun tedavi ile hastaların büyük çoğunluğunda belirtiler düzelir. Cerrahi başarı oranı yüksektir ve çoğu hasta normal yaşamına döner. Doktorunuzun önerilerini düzenli uygularsanız böbrek sağlığınız korunur.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.