Rahim Kanseri: Belirtiler, Tanı ve Tedavi

Genel Bakış

Rahim kanseri, rahmin iç yüzeyini döşeyen dokudan başlayan bir kanser türüdür. En sık görülen şekli endometriyum kanseridir (rahim iç tabakası). Burada anormal hücreler kontrolsüz şekilde çoğalır ve çevre dokulara yayılabilir.

Kadınlarda en sık görülen jinekolojik (kadın üreme sistemi) kanserlerinden biridir. Görülme sıklığı yaşla birlikte artar.

Çoğunlukla 50 yaş üstü kadınları etkiler. Obezite, diyabet, yüksek tansiyon ve bazı hormonal durumlar riski artırabilir. Nadir olmakla birlikte daha genç kadınlarda da görülebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Menopoz sonrası vajinal kanama (en önemli belirti)
• Adet dönemleri arasında veya aşırı yoğun adet kanaması
• Kanlı veya kötü kokulu vajinal akıntı
• Alt karın veya kasık bölgesinde ağrı
• Cinsel ilişki sırasında ağrı
• Açıklanamayan kilo kaybı

Çocuklarda belirtiler

• Rahim kanseri çocuklarda oldukça nadirdir. Bu nedenle çocuklarda görülen vajinal kanamalar çoğunlukla başka nedenlere bağlıdır. Yine de her kanama ciddiye alınmalı ve çocuk doktoruna danışılmalıdır.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlı kadınlarda belirtiler aynı olmakla birlikte menopoz sonrası kanama bazen önemsenmeyebilir. Bu durumda erken tanı gecikebilir. Herhangi bir vajinal kanama mutlaka doktora bildirilmelidir.

Nedenler

Ana nedenler

• Rahim iç tabakasındaki hücrelerin DNA'sında oluşan hasar sonucu kontrolsüz çoğalmaları
• Östrojen hormonunun uzun süre yüksek kalması (bu, rahim iç tabakasını kalınlaştırır ve kanser riskini artırır)
• Ailede kanser öyküsü, özellikle rahim veya kalın bağırsak kanseri olması

Risk faktörleri

• İleri yaş (özellikle 50 yaş sonrası)
• Obezite
• Diyabet (şeker hastalığı)
• Yüksek tansiyon
• Hiç doğum yapmamış olmak
• Erken adet görme (12 yaşından önce) veya geç menopoza girmek (55 yaşından sonra)
• Uzun süreli östrojen içeren hormon ilaçları kullanmak
• Polikistik over sendromu gibi hormonal hastalıklar
• Rahim veya kalın bağırsak kanseri öyküsü olan aile

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Menopoz sonrası herhangi bir vajinal kanama
• Kanamanın çok yoğun olması veya uzun süre devam etmesi
• Açıklanamayan kilo kaybıyla birlikte karın ağrısı

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Adet düzensizlikleri veya adet arası kanamalar
• Vajinal akıntıda renk, koku veya miktar değişikliği
• Ailede kanser öyküsü nedeniyle düzenli jinekolojik kontrol

Tanı

Doktorunuz önce belirtilerinizi dinler ve jinekolojik muayene yapar. Şüphe varsa görüntüleme ve doku örneği gibi testler isteyebilir. Kesin tanı, rahim içinden alınan doku örneğinin patolojik incelemesiyle konur.

Yapılabilecek testler

• Pelvik muayene
• Transvajinal ultrason (rahim içini görüntüleme)
• Endometriyal biyopsi (rahim iç tabakasından doku örneği alınması)
• Histeroskopi (kameralı bir cihazla rahim içinin incelenmesi)
• Gerekirse MR veya BT gibi görüntüleme yöntemleri

Randevunuzda neler beklenir

Tanı süreci birkaç hafta sürebilir. Biyopsi sonucu kesin tanıyı koyar. Doktorunuz sonuçları sizinle ayrıntılı olarak paylaşır ve hastalığın evresine göre bir tedavi planı önerir.

Tedavi

Tedavi; kanserin evresine, yayılımına, genel sağlık durumunuza ve kişisel tercihlerinize göre planlanır. Başlıca tedavi seçenekleri cerrahi, radyoterapi (ışın tedavisi) ve ilaç tedavileridir. Bu yöntemler tek başına veya birlikte kullanılabilir.

Evde kişisel bakım

• Tedavi süresince dinlenmeye ve vücudunuzu dinlemeye özen gösterin.
• Ağır kaldırma gibi zorlayıcı hareketlerden kaçının, doktorunuzun önerdiği sürede iyileşmeye zaman tanıyın.
• Doktorunuzun önerdiği kontrol ve takip randevularına mutlaka gidin.

Tıbbi tedaviler

Cerrahi en sık uygulanan tedavi yöntemidir; rahmin tamamı veya bir kısmı çıkarılabilir. Bunun dışında radyoterapi (yüksek enerjili ışınlarla kanser hücrelerinin yok edilmesi), kemoterapi (ilaçla tedavi), hormon tedavisi ve immünoterapi (bağışıklık sistemini güçlendiren tedavi) seçenekleri de bulunur. Hangi tedavinin uygun olduğuna doktorunuz karar verir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Rahim kanserinin en yaygın tedavisi, rahmin cerrahi olarak çıkarılmasıdır (histerektomi). Gerekirse çevredeki lenf bezleri ve diğer dokular da çıkarılabilir. Ameliyatın kapsamı kanserin evresine göre belirlenir.

Bu durumla yaşamak

Tedavi sonrası düzenli kontroller ve sağlıklı yaşam alışkanlıkları çok önemlidir. Erken menopoz belirtileri, yorgunluk ve duygusal dalgalanmalar yaşanabilir. Bu süreçte kendinize karşı anlayışlı olun.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli uyku ve stresten uzak durmaya çalışın.
• Doktorunuzun onayı ile hafif yürüyüşler ve esneme hareketleri yapın.
• Sigara kullanıyorsanız bırakmak için destek alın.
• Hormonal değişikliklerle başa çıkmak için hekiminizden bilgi isteyin.

Diyet ve egzersiz

Dengeli ve yeterli beslenme iyileşmeyi destekler. Bol sebze, meyve, tam tahıl ve protein tüketmeye özen gösterin. Haftanın birkaç günü yapılan hafif egzersiz, enerjinizi artırabilir ve moralinizi düzeltebilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kanser tanısı ve tedavisi kaygı, üzüntü ve belirsizlik duygularına yol açabilir. Bu duygularla başa çıkmak için psikolojik destek almak önemlidir.

Önleme

Rahim kanserini tamamen önlemek mümkün değildir, ancak bazı risk faktörlerini kontrol etmek riski azaltabilir. Sağlıklı kiloyu korumak, düzenli egzersiz yapmak ve kan şekerini dengelemek faydalı olabilir.

Aşılar

HPV aşısı rahim ağzı kanserine karşı korur, ancak rahim kanserine karşı doğrudan koruma sağlamaz. Bu konuyu doktorunuzla görüşebilirsiniz.

Tarama programları

Rahim kanseri için rutin bir tarama testi yoktur. Ancak düzenli jinekolojik muayeneler ve belirtilerin ciddiye alınması erken tanıda çok önemlidir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kanamanın artması ve buna bağlı kansızlık (anemi)
• Tümörün rahim dışına, çevre organlara yayılması
• Mesane veya bağırsak sorunları
• İleri evrede vücudun uzak bölgelerine (karaciğer, akciğer vb.) metastaz yapması

Uzun vadeli görünüm

Rahim kanseri, erken evrede yakalandığında tedavi şansı oldukça yüksektir. Çoğu kadın tedavi sonrası normal ve sağlıklı bir yaşam sürer. Düzenli kontroller ve sağlıklı yaşam tarzı iyileşme sürecini olumlu etkiler.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.