Periodontitis (Diş Eti İltihabı) Hakkında Bilmeniz Gerekenler

Genel Bakış

Periodontitis, diş etlerinin ve dişleri çevreleyen destek dokuların (diş eti, bağ dokusu ve çene kemiği) iltihaplı bir hastalığıdır. Diş eti iltihabı (gingivitis) tedavi edilmediğinde periodontitise dönüşebilir. Bu durum, dişlerin etrafındaki kemik kaybına ve ilerleyen vakalarda diş kaybına yol açabilir.

Evet, çok yaygındır. Dünya genelinde yetişkinlerin büyük bir bölümünde görülür. Türkiye'de diş hekimi muayenelerinde sık karşılaşılan sağlık sorunlarından biridir.

Her yaşta ortaya çıkabilir, ancak en sık 30 yaş sonrası yetişkinlerde görülür. Sigara içenler, ağız bakımı yetersiz kişiler ve diyabet gibi kronik hastalığı olanlar daha yüksek risk altındadır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Diş etlerinde kanama (özellikle fırçalarken)
• Diş etlerinde kızarıklık, şişlik ve hassasiyet
• Sürekli ağız kokusu veya ağızda kötü tat
• Diş etlerinin çekilmesi ve dişlerin uzamış gibi görünmesi
• Dişlerde sallanma veya aralanma
• Diş eti apsesi (iltihap ve irin birikmesi)
• Isırma sırasında oluşan ağrı

Nedenler

Ana nedenler

• Diş plağı adı verilen yapışkan bakteri tabakasının diş ve diş eti üzerinde birikmesi
• Yetersiz ve düzensiz ağız bakımı
• Diş taşına (tartar) dönüşen plağın diş eti altına ilerlemesi

Risk faktörleri

• Sigara ve diğer tütün ürünlerinin kullanımı
• Şeker hastalığı (diyabet)
• Hamilelik, menopoz gibi hormonal değişiklikler
• Bağışıklık sistemini zayıflatan hastalıklar
• Stres
• Yetersiz beslenme, özellikle C vitamini eksikliği
• Bruksizm adı verilen diş sıkma ve gıcırdatma alışkanlığı
• Genetik yatkınlık

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Diş etinizde apse veya irin fark ederseniz
• Dişleriniz aniden sallanmaya başlarsa
• Diş eti kanamanız durmuyorsa
• Yüzünüzde şişlik oluşursa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Dişlerinizi fırçalarken veya diş ipi kullanırken diş etleriniz sık sık kanıyorsa
• Diş etleriniz kırmızı, şiş veya hassassa
• Ağız kokunuz sürekli hale geldiyse
• Diş etleriniz çekiliyorsa
• En az yılda bir kez genel diş muayenesiyle diş hekiminizi ziyaret etmelisiniz.

Tanı

Diş hekiminiz klinik bir muayene yapar; diş etlerinizin rengini, şişliğini ve diş eti ile diş arasındaki boşlukların derinliğini kontrol eder. Ayrıca ağız içi röntgenlerle dişlerin etrafındaki kemik kaybı değerlendirilir.

Yapılabilecek testler

• Periodontal sondlama: diş eti cep derinliğinin özel bir aletle ölçülmesi
• Ağız içi röntgen (radyografi): çene kemiği kaybının görüntülenmesi
• Dişlerde hareketlilik derecesinin kontrol edilmesi

Randevunuzda neler beklenir

Muayene genellikle ağrısızdır ve birkaç dakika sürer. Diş hekiminiz ince bir aletle diş etlerinizi ölçerken hafif bir basınç hissedebilirsiniz. Muayene sonrasında hekiminiz size özel bir tedavi planı ve ağız bakım önerileri hazırlar.

Tedavi

Periodontitis tedavisinde amaç; iltihabı kontrol altına almak, diş eti altındaki bakteri birikintilerini temizlemek ve dişleri destekleyen dokuların daha fazla hasar görmesini engellemektir. Tedavi kişiye özeldir ve hastalığın şiddetine göre planlanır.

Evde kişisel bakım

• Dişlerinizi günde en az iki kez yumuşak kıllı bir diş fırçasıyla fırçalayın.
• Diş ipi veya diş arası fırçalarıyla diş aralarını her gün temizleyin.
• Diş hekiminizin önerdiği ağız bakım ürünlerini düzenli kullanın.
• Sigara kullanıyorsanız, bırakma konusunda sağlık kuruluşlarından destek alın.
• Diş hekiminizin belirlediği kontrollere zamanında gidin.

Tıbbi tedaviler

Tedavi genellikle diş taşı temizliği ve kök yüzeyi düzleştirme (küretaj) adı verilen işlemlerle başlar. Gerekirse ağız içi antiseptik gargaralar veya antibiyotik tedavileri eklenir. Hangi yöntemin kullanılacağına diş hekiminiz karar verir. Antibiyotikler yalnızca hekim önerisiyle ve reçete edilen şekilde kullanılmalıdır.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

İleri evre periodontitiste diş hekimi, diş eti cerrahisi (flap cerrahisi), kemik grefti veya yönlendirilmiş doku yenilenmesi gibi cerrahi müdahaleler önerebilir. Bu yöntemler, hasar gören dokuların onarılmasını ve dişlerin daha uzun süre korunmasını amaçlar.

Bu durumla yaşamak

Periodontitis kronik bir hastalıktır; yani tamamen yok olmasa da doğru bakım ve düzenli diş hekimi takibi ile kontrol altında tutulabilir. Tedavi sonrası ağız hijyeninize özen göstermeniz ve kontrollerinizi aksatmamanız çok önemlidir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Fırçalama ve diş ipi kullanımını her gün rutininizin parçası haline getirin.
• Diş hekiminizin önerdiği sıklıkta kontrol muayenesi yaptırın.
• Sigara ve tütün ürünlerinden tamamen uzak durun.
• Stresinizi yönetmek için yürüyüş, nefes egzersizleri gibi yöntemler deneyin.
• Ağız kuruluğuna yol açan alkollü gargaralardan kaçının.

Diyet ve egzersiz

Dengeli beslenme diş eti sağlığını destekler. C vitamini, D vitamini ve kalsiyum açısından zengin besinler tüketin. Şekerli ve yapışkan gıdalardan kaçının. Haftanın çoğu günü düzenli fiziksel aktivite yapmak genel sağlığınıza ve bağışıklık sisteminize iyi gelir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Diş eti hastalığı; ağız kokusu, diş kaybı ve görünüm değişiklikleri nedeniyle özgüveninizi etkileyebilir. Sosyal kaygı, utanç veya mutsuzluk hissetmeniz çok normaldir. Bu duyguları diş hekiminizle paylaşarak ihtiyacınız olan desteği isteyin.

Önleme

Evet, büyük ölçüde önlenebilir. Doğru ve düzenli ağız bakımı, sigara kullanmamak ve diş hekimi kontrollerini aksatmamak periodontitis riskini önemli ölçüde azaltır.

Aşılar

Periodontiti doğrudan önleyen bir aşı bulunmamaktadır.

Tarama programları

Diş hekimi muayeneleri, periodontitisin erken teşhisi için en etkili tarama yöntemidir. Yılda en az bir kez diş muayenesi yaptırmanız önerilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Diş kaybı ve çene kemiğinde erime
• Diş eti apsesi ve enfeksiyonun yayılması
• Çiğneme güçlüğü ve beslenme sorunları
• Konuşma ve estetik işlevlerde bozulma
• Kontrolsüz diyabet ve kalp-damar hastalıklarıyla ilişkili olabilir

Uzun vadeli görünüm

Erken teşhis edildiğinde periodontitis başarıyla kontrol altına alınabilir. Tedavi edilmiş ve düzenli bakıma devam edilen çoğu hastada dişler yıllarca korunabilir. Ağız bakım alışkanlıklarınızla ve diş hekiminizle iş birliği yaparak diş sağlığınızın geleceğini olumlu yönde etkileyebilirsiniz.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.