Akşamdan Kalma (Hangover)

Genel Bakış

Akşamdan kalma, alkol aldıktan sonraki sabah yaşanan rahatsız edici fiziksel ve zihinsel belirtiler bütünüdür. Bu belirtiler genellikle birkaç saat içinde azalır.

Çok yaygındır. Alkol tüketenlerin çoğu zaman en az bir kez akşamdan kalma yaşamıştır.

Herkesi etkileyebilir; ancak genç yetişkinlerde ve çok miktarda alkol tüketenlerde daha sık görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Baş ağrısı
• Aşırı susama ve ağız kuruluğu
• Yorgunluk ve halsizlik
• Mide bulantısı veya kusma
• Baş dönmesi
• Işığa ve sese hassasiyet
• Kas ağrıları
• Konsantrasyon güçlüğü

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda alkol tüketimi uygun değildir; alkol alımı varsa veya şüpheleniliyorsa çocuk aynı gün sağlık kuruluşuna götürülmelidir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlı erişkinlerde belirtiler daha ağır olabilir; düşme riski ve kalp sorunları gibi durumlar daha kolay gelişebilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Dehidrasyon: Alkol idrar söktürücü etki yapar ve vücut sıvı kaybeder.
• Elektrolit dengesizliği: Tuz ve potasyum gibi minerallerin kaybı.
• Mide tahrişi: Alkol mide yüzeyini tahriş edebilir.
• Kan şekeri düşüklüğü: Alkol kan şekerini etkileyebilir.
• Uyku bozukluğu: Alkol uyku kalitesini düşürür.

Risk faktörleri

• Aç karnına içmek
• Hızlı ve çok miktarda içmek
• Koyu renkli içkiler (viski, rom gibi) yüksek oranda 'congener' içerir
• Sigara içmek
• Yetersiz uyku
• Kişisel farklılıklar: Bazı insanlar genetik olarak daha hassastır

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Şiddetli veya geçmeyen belirtiler
• Kusmanın bir günden uzun sürmesi
• Bilincin yerinde olmaması
• Düşme veya kaza sonrası yeni başlayan baş ağrısı

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Belirtiler nedeniyle işe/okula gidemeyecek kadar hasta hissetmek
• Sık sık akşamdan kalma olmak ve alkolü kontrol etmekte zorluk yaşamak

Tanı

Doktorunuz genellikle sadece sizi dinleyerek ve belirtilerinizi değerlendirerek tanı koyar. Alkol tüketiminizi dürüstçe anlatmanız önemlidir.

Yapılabilecek testler

• Genellikle test gerekmez.
• Kullanılan alkol miktarı veya diğer maddelerle ilgili durumlarda kan testi istenebilir.
• Kafa travması şüphesinde bilgisayarlı tomografi (BT) gerekebilir.

Randevunuzda neler beklenir

Muayene sırasında doktorunuz tansiyonunuzu ölçebilir, nabzınızı kontrol edebilir ve susuzluk (dehidrasyon) bulgularını değerlendirebilir.

Tedavi

Akşamdan kalmanın kesin bir tedavisi yoktur. Amaç vücudun iyileşmesini desteklemek ve belirtileri hafifletmektir. Vücudun alkolü temizlemesi için zamana ihtiyaç vardır.

Evde kişisel bakım

• Bol su için.
• Dinlenin ve mümkünse iyi uyuyun.
• Hafif yiyeceklerle beslenin (kuru ekmek, çorba gibi).
• Kafeinli içeceklerden kaçının veya az tüketin.
• Ağrı kesici kullanmadan önce eczacınıza veya doktorunuza danışın.
• Alkol eklemeyin: 'bir kadeh daha' derdi azaltmaz, artırabilir.

Tıbbi tedaviler

Herhangi bir ilaç önermek doğru değildir. Eğer şiddetli dehidrasyon ve kusma varsa, doktor hastanede serum (damar içi sıvı) tedavisi önerebilir. Baş ağrısı ve mide bulantısı için kullanılabilecek bazı ilaçlar vardır; ancak mutlaka bir sağlık profesyoneline danışarak kullanın. Bazı ilaçlar mideyi tahriş edebilir veya karaciğeri yorabilir.

Bu durumla yaşamak

Akşamdan kalma olduğunuzda, kendinize iyi davranın. Normal günlük aktivitelerinizi hafifletin. Mümkünse işe/okula gitmeden önce dinlenin. Belirtiler genellikle 24 saat içinde kaybolur.

Yaşam tarzı ipuçları

• Alkol tüketimini azaltın.
• Susuz kalmamak için ara sıra su için.
• Yemekle birlikte içmeye çalışın.
• Alkol sonrası uyku düzeninize dikkat edin.
• Sık akşamdan kalmalık yaşıyorsanız, içme alışkanlıklarınızı gözden geçirin.

Diyet ve egzersiz

Hafif bir yürüyüş iyi gelebilir; ancak ağır egzersiz vücudu daha da yorabilir. Dengeli beslenme, vücudun toparlanmasına yardımcı olur. Şekerli ve yağlı yiyeceklerden kaçının; çorba, meyve ve sebze iyi seçeneklerdir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Akşamdan kalma hali, kaygı ve huzursuzluk hissi yaratabilir. Buna 'akşamdan kalma kaygısı' denir. Bu his geçicidir. Kendinize karşı nazik olun ve destek ihtiyacı hissederseniz birinden yardım isteyin.

Önleme

Evet, akşamdan kalmalık büyük ölçüde önlenebilir. En etkili yol alkolü ölçülü tüketmek ya da tüketmemektir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Susuzluk (dehidrasyon) artabilir.
• Elektrolit dengesizliği.
• Düşme ve kaza riski.
• Sarhoşken alınan kararların olumsuz sonuçları.
• Kronik alkol kullanımına zemin hazırlayabilir.

Uzun vadeli görünüm

Akşamdan kalma genellikle 24 saat içinde iyileşir. Vücudunuz alkolü temizledikçe belirtiler azalır. Dinlenmek ve bol sıvı almak iyileşmeyi destekler. Alkolü ölçülü içmek, bu can sıkıcı durumu çoğu zaman önler.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.