E. Coli Enfeksiyonu Nedir?

Genel Bakış

E. coli (Escherichia coli), bağırsaklarda normalde bulunabilen bir bakteri türüdür. Ancak bazı E. coli türleri ishal, karın ağrısı ve ateşe yol açan bir bağırsak enfeksiyonuna neden olabilir. Bazı türleri ise daha ciddi böbrek sorunlarına yol açabilir.

E. coli bağırsak enfeksiyonu dünyada ve Türkiye'de sık görülen bir hastalıktır. Her yaşta görülebilir, ancak yaz aylarında ve açık gıda tüketimi sonrası daha sıktır.

Herkes E. coli enfeksiyonu geçirebilir. Ancak küçük çocuklar, yaşlılar, hamileler ve bağışıklık sistemi zayıf olan kişiler daha ağır hastalanabilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Sulu veya kanlı ishal
• Karın krampları ve ağrısı
• Mide bulantısı ve kusma
• Hafif ateş

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda ishal daha hızlı sıvı kaybına yol açar
• Kusma sıklıkla görülür
• Aşırı halsizlik ve uykuya meyil olur
• Cildin kuruması, gözyaşının azalması gibi dehidrasyon belirtileri ortaya çıkabilir

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda ishal daha ağır seyredebilir
• Böbrek yetmezliği riski artar
• Tansiyon düşmesi ve baş dönmesi daha belirgin olabilir

Nedenler

Ana nedenler

• Az pişmiş sığır eti ve kıyma
• Pastörize edilmemiş süt ve süt ürünleri
• Kontamine (mikrop bulaşmış) su ve sebzeler
• Hijyen kurallarına uyulmayan yiyecekler
• İnsan veya hayvan dışkısıyla temas

Risk faktörleri

• Çiğ veya az pişmiş et tüketmek
• Seyahat ederken güvenli su ve gıdaya ulaşamamak
• Küçük çocuklarla veya yaşlılarla yakın temas
• Bağışıklık sistemini zayıflatan hastalıklar

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• İshalle birlikte yüksek ateş
• Kanlı ishal
• Günde 8 kezden fazla sulu dışkılama
• İdrar miktarında belirgin azalma

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• İshal 2-3 gün içinde geçmezse
• Sürekli karın ağrısı veya kramp
• Halsizlik, baş dönmesi veya nefes darlığı hissederseniz

Tanı

Doktorunuz belirtilerinizi ve son günlerde yediklerinizi sorar, fizik muayene yapar. E. coli tanısı için genellikle dışkı örneği alınır.

Yapılabilecek testler

• Dışkı kültürü (dışkı örneğinde bakteri aranması)
• Kan testleri (böbrek fonksiyonları değerlendirilir)
• Gerekirse karın ultrasonu gibi görüntüleme yöntemleri

Randevunuzda neler beklenir

Dışkı örneği verirken dikkatli hijyen uygulamanız istenir. Sonuçlar genellikle birkaç gün içinde çıkar. Bu sırada bol sıvı içmeniz ve dinlenmeniz önerilir.

Tedavi

E. coli bağırsak enfeksiyonunun tedavisinin temelini sıvı kaybının önlenmesi oluşturur. Antibiyotikler bazı türlerde gerekli değildir ve hatta zararlı olabilir; bu yüzden asla kendi başınıza antibiyotik kullanmayın. Tedavi, belirtilere ve hastanın risk grubuna göre planlanır.

Evde kişisel bakım

• Bol su ve eczaneden alınabilen hazır oral rehidratasyon sıvıları için
• Dinlenin ve vücudunuzu yormayın
• İshali durdurmak için kesinlikle ishal kesici ilaç kullanmayın; bu bazı E. coli türlerinde daha ciddi komplikasyonlara yol açabilir
• Ellerinizi sık sık, özellikle tuvalet sonrası sabun ve suyla yıkayın

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, sıvı kaybının ciddiyetine göre ağızdan alınan özel sıvılar ya da damar yoluyla serum önerebilir. Ağır vakalarda, E. coli türüne göre uygun antibiyotik tedavisi yalnızca doktor tarafından başlanabilir. Böbrek tutulumu varsa hastanede izlem gerekebilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

E. coli enfeksiyonu genellikle cerrahi gerektirmez. Nadiren bağırsakta ciddi hasar veya delinme oluşursa cerrahi müdahale gündeme gelebilir.

Bu durumla yaşamak

Hastalık döneminde evde kalın, işe veya okula gitmeyin. Belirtiler geçene kadar başkalarıyla yakın temastan kaçının. Yemek hazırlamadan önce ve tuvalet sonrası ellerinizi yıkamak ev içi bulaşmayı önler.

Yaşam tarzı ipuçları

• Hijyen kurallarına dikkat edin
• Çiğ et ve sebzeleri ayrı kesme tahtalarında hazırlayın
• Yeterli ve dengeli beslenin, bağışıklık sisteminizi güçlü tutun

Diyet ve egzersiz

İshal döneminde ağır yağlı ve baharatlı yiyeceklerden kaçının. Muz, pirinç, elma püresi, kızarmış ekmek gibi mideyi yormayan besinleri tercih edin. İyileştikten sonra normal beslenmenize dönebilir ve yavaş yavaş egzersiz yapabilirsiniz.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Uzun süren ishal ve karın ağrısı sizi yorgun ve endişeli hissettirebilir. Bu dönemde kendinize karşı şefkatli olun, sevdiklerinizle konuşun. Endişeniz çok artarsa doktorunuzdan veya bir ruh sağlığı uzmanından destek isteyin.

Önleme

E. coli enfeksiyonundan korunmak mümkündür. Etleri iyice pişirin, çiğ sebze ve meyveleri temiz suyla yıkayın, pastörize süt ürünleri kullanın ve suyun güvenilir kaynaktan geldiğinden emin olun. Ellerinizi sık sık yıkamak en etkili korunma yollarından biridir.

Aşılar

E. coli bağırsak enfeksiyonuna karşı rutin bir aşı bulunmamaktadır. Korunma önlemleri en önemli yöntemdir.

Tarama programları

Hastalık belirtileriniz yoksa düzenli tarama önerilmez.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Şiddetli sıvı kaybı (dehidrasyon) ve elektrolit dengesizliği
• Hemorolitik üremik sendrom (HÜS) olarak bilinen böbrek yetmezliği ve kan hücrelerinin parçalanması tablosu
• Bağırsak delinmesi veya ciddi kanamalar (nadir)

Uzun vadeli görünüm

Çoğu E. coli enfeksiyonu 5-10 gün içinde kendiliğinden iyileşir. Ağır vakalarda bile erken ve uygun tıbbi destekle hastaların büyük çoğunluğu tamamen iyileşir. En önemli husus bol sıvı almak ve tıbbi önerilere uymaktır.

Destek bul

Uluslararası kuruluşlar

• World Health Organization ↗
• European Centre for Disease Prevention and Control ↗

Yerel kuruluşlar

• T.C. Sağlık Bakanlığı ↗ · Türkiye

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.