Kalp Ritim Bozukluğu (Aritmi) Hakkında Bilmeniz Gerekenler

Genel Bakış

Aritmi (kalp ritim bozukluğu) kalbinizin düzenli atışının bozulmasıdır. Normalde kalp dakikada 60-100 kez düzenli atar. Aritmide bu düzen kaybolur; kalp çok hızlı, çok yavaş veya düzensiz atabilir. Bu durum çoğu zaman zararsız olabilir, ancak bazen ciddi komplikasyonlara yol açabilir.

Evet, aritmi toplumda oldukça yaygındır. Birçok kişi zaman zaman çarpıntı hisseder. Ancak kalıcı veya tekrarlayan ritim bozuklukları daha az görülür ve doktor tarafından değerlendirilmelidir.

Aritmi her yaşta görülebilir. Ancak ileri yaş, kalp hastalığı, yüksek tansiyon, diyabet gibi durumlarla daha sık görülür. Ayrıca yoğun stres, kafein ve alkol tüketimi de aritmiyi tetikleyebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Kalp atışının düzensiz veya hızlı olduğunu hissetme (çarpıntı)
• Göğüste vurma veya küt küt atma hissi
• Baş dönmesi veya sersemlik hali
• Nefes darlığı
• Göğüs ağrısı
• Bayılma hissi veya bayılma

Çocuklarda belirtiler

• Bebeklerde huzursuzluk, emme veya beslenme sırasında yorulma
• Çocuklarda çarpıntı, çabuk yorulma, göğüs ağrısı
• Olağandışı solgunluk veya terleme

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Daha belirsiz belirtiler: kafa karışıklığı, yorgunluk, düşme
• Baş dönmesi
• Göğüste rahatsızlık veya nefes darlığı
• Nabzın belirgin şekilde düzensiz olması

Nedenler

Ana nedenler

• Kalp hastalıkları (kalp krizi geçirmek, kalp kapak hastalığı, kalp kası zayıflığı)
• Yüksek tansiyon
• Tiroid bezinin aşırı veya az çalışması
• Kanınızdaki mineral (elektrolit) dengesizlikleri, örneğin potasyum veya magnezyum eksikliği
• Aşırı kafein, alkol veya enerji içeceği tüketimi
• Şiddetli stres, kaygı ve uykusuzluk
• Bazı ilaçlar ve bitkisel takviyeler

Risk faktörleri

• İleri yaş
• Ailede aritmi veya ani kalp ölümü öyküsü
• Kalp damar hastalığı, diyabet veya yüksek tansiyon varlığı
• Obezite ve hareketsiz yaşam
• Sigara içmek
• Uyku apnesi (uykuda nefesin durması)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Çarpıntı ile birlikte göğüs ağrısı veya nefes darlığı yaşarsanız
• Bayılma veya bilinç kaybı yaşarsanız
• Kalp atışınız aniden çok hızlı ve düzensiz hale gelirse

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Çarpıntı tekrarlıyorsa
• Baş dönmesi veya güçsüzlük hissi sık sık oluyorsa
• Dinlenme halinde bile kalbiniz belirgin şekilde düzensiz atıyorsa

Tanı

Doktorunuz önce şikayetlerinizi dinler ve fizik muayene yapar. Ardından kalbin elektriksel aktivitesini ölçen bir test olan EKG (elektrokardiyografi) çekilir. Aritmi o sırada yakalanamazsa, gün boyu kalbin ritmini kaydeden bir Holter cihazı takılması gerekebilir.

Yapılabilecek testler

• EKG (Elektrokardiyografi)
• Holter ritim takibi (24 saat veya daha uzun süre taşınan cihaz)
• Efor testi (yürüyüş bandında veya bisikletle egzersiz sırasında EKG alınması)
• Ekokardiyografi (kalbin ultrasonla görüntülenmesi)
• Kan testleri (tiroid, elektrolit ve kalp hasarı belirteçleri)

Randevunuzda neler beklenir

Bu testlerin çoğu ağrısızdır ve ayakta tedavi şeklinde yapılır. EKG birkaç dakika sürer; Holter takılması yaklaşık yarım saatte yapılır, cihazı eve götürürsünüz ve ertesi gün çıkarılır. Sonuçlar genellikle birkaç gün içinde doktorunuz tarafından değerlendirilir.

Tedavi

Aritmi tedavisinin amacı kalp ritmini normalleştirmek, belirtileri kontrol altına almak ve komplikasyonları önlemektir. Tedavi, aritminin türüne, altta yatan hastalığa ve kişinin genel sağlık durumuna göre kişiselleştirilir.

Evde kişisel bakım

• Kafein, alkol ve enerji içeceklerini sınırlandırın
• Sigara ve elektronik sigara kullanmayın
• Düzenli uyumaya çalışın; uykusuzluk çarpıntıyı artırabilir
• Stresle başa çıkmak için nefes egzersizleri, yürüyüş gibi gevşeme yöntemleri deneyin
• Doktorunuzun önerdiği şekilde düzenli kontrollerinizi yaptırın

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, ritminizi düzenleyen ilaçlar, kalp atışını kontrol eden bir kalp pili (pacemaker), ritim bozukluğunu ortadan kaldırmak için kateter ablasyonu adı verilen bir işlem veya elektriksel şok (kardiyoversiyon) gibi yöntemler önerebilir. Hangi tedavinin uygun olduğuna doktorunuz karar verir. İlaçların adı ve dozu sizin durumunuza göre belirlenir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Bazı aritmi türlerinde ilaçlar yeterli olmayabilir. Kateter ablasyonu, ritim bozukluğunun kaynaklandığı kalp dokusunu radyo dalgalarıyla yakarak ortadan kaldırmayı hedefleyen bir işlemdir. Ayrıca kalbe yerleştirilen cihazlar (kalp pili veya defibrilatör) de cerrahi bir işlemle takılabilir. Bu işlemler genellikle güvenli ve etkilidir.

Bu durumla yaşamak

Aritmi ile yaşayan çoğu kişi normal günlük aktivitelerine devam edebilir. Önemli olan doktor kontrollerini düzenli yapmak, verilen tedaviye uymak ve şikayetlerinizi not ederek doktorunuzla paylaşmaktır.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli ve kaliteli uyku
• Yeterli su içmek
• Kilo kontrolünü sağlamak
• Stresten uzak durmak ve gevşeme tekniklerini öğrenmek

Diyet ve egzersiz

Meyve, sebze ve tam tahıl ağırlıklı bir beslenme kalp sağlığınızı destekler. Aşırı tuz tüketiminden kaçının. Haftada en az 150 dakika orta yoğunlukta egzersiz (örneğin hızlı yürüyüş) önerilir. Ancak egzersize başlamadan önce doktorunuza danışın, çünkü bazı aritmi türlerinde ağır egzersiz riskli olabilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Aritmi, özellikle çarpıntı hissettiğinizde kaygı ve korkuya neden olabilir. Bu duygular normaldir. Kaygınız günlük yaşamınızı etkiliyorsa bir ruh sağlığı uzmanından destek almak faydalı olabilir.

Önleme

Aritmi bazı durumlarda önlenemez, özellikle genetik yatkınlık varsa. Ancak sağlıklı bir yaşam tarzı benimseyerek, kalp hastalığı riskini azaltarak ve mevcut hastalıkları iyi tedavi ettirerek aritmi riskini büyük ölçüde düşürebilirsiniz.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• İnme (felç) — özellikle atriyal fibrilasyon denilen aritmi türünde
• Kalp yetmezliği — kalbin düzenli ve etkili pompalayamaması
• Kalp durması — hayatı tehdit eden ritim bozukluklarında

Uzun vadeli görünüm

Günümüzde aritminin tanı ve tedavisinde önemli gelişmeler vardır. Çoğu aritmi ilaç veya basit işlemlerle kontrol altına alınabilir. Kalıcı ritim bozukluklarında bile kalp pili veya ablasyon gibi tedaviler sayesinde kişiler uzun ve aktif bir yaşam sürdürebilir. Erken tanı ve düzenli takip ile prognoz genellikle iyidir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.