Beyin Anevrizması

Genel Bakış

Beyin anevrizması, beyninizdeki bir atardamarın duvarının zayıflayarak balon gibi şişmesidir. Bu şişlik çoğu zaman belirti vermez ve fark edilmeden yıllarca yaşayabilir. Ancak anevrizma yırtılırsa beyin kanamasına ve ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir.

Toplumda sanıldığından daha nadirdir; yaklaşık her 100 kişiden 1-2'sinde beyin anevrizması bulunur.

Beyin anevrizması her yaşta görülebilir, ancak 40 yaş üstü yetişkinlerde ve kadınlarda biraz daha sıktır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Çoğu anevrizma belirti vermez; başka bir nedenle yapılan görüntüleme sırasında tesadüfen bulunur.
• Büyüyen bir anevrizma baş ağrısı, göz arkasında ağrı, çift görme veya görmede bulanıklık yapabilir.
• Göz kapağında düşüklük, yüzde uyuşma veya tek taraflı baş ağrısı görülebilir.

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda çok nadirdir; baş ağrısı, kusma, huzursuzluk veya davranış değişiklikleriyle kendini gösterebilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• İleri yaşta baş ağrısı, denge kaybı, kafa karışıklığı ve vücudun bir tarafında güçsüzlük gibi belirtiler daha belirgin olabilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Damar duvarının doğuştan zayıf olması
• İlerleyen yaşla birlikte damar duvarının incelmesi ve zayıflaması
• Yüksek tansiyon ve damar sertliğinin damar duvarına hasar vermesi

Risk faktörleri

• Yüksek tansiyon (hipertansiyon)
• Sigara içmek
• Ailede beyin anevrizması veya beyin kanaması öyküsü
• Polikistik böbrek hastalığı gibi bazı kalıtsal hastalıklar
• Kokain gibi uyuşturucu madde kullanımı
• Kafa travması veya ağır kafa yaralanmaları

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Aniden başlayan şiddetli baş ağrısı
• Yukarıdaki acil belirtilerden herhangi birinin varlığı
• Bayılma, havale geçirme veya bilinç değişikliği

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Ailenizde beyin anevrizması veya beyin kanaması öyküsü varsa
• Sık sık baş ağrısı, görme sorunları veya nörolojik belirtiler yaşıyorsanız
• Sağlık kontrolü sırasında anevrizma riskinizi öğrenmek istiyorsanız

Tanı

Beyin anevrizması genellikle tomografi, MR gibi görüntüleme testleriyle teşhis edilir. Bazen başka bir sağlık sorunu için yapılan tetkikler sırasında tesadüfen bulunur.

Yapılabilecek testler

• Bilgisayarlı tomografi (BT): Beyindeki kanamayı hızlıca gösterir.
• Manyetik rezonans görüntüleme (MR): Beyin damarlarının ayrıntılı görüntüsünü verir.
• MR anjiyografi veya BT anjiyografi: Damarlar içine kontrast madde verilerek yapılan özel görüntülemedir.
• Dijital anjiyografi: Kasıktan veya kol damarından ince bir kateterle girilerek yapılan en detaylı damar görüntüleme yöntemidir.

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz belirtilerinize, anevrizmanın boyutuna ve konumuna göre hangi testlerin gerektiğine karar verecektir. Bu testlerin çoğu ağrısızdır; ancak anjiyografi gibi bazı işlemler için hastanede kalmanız gerekebilir.

Tedavi

Tedavi; anevrizmanın yırtılıp yırtılmadığına, boyutuna, konumuna ve genel sağlık durumunuza bağlı olarak planlanır. Amaç kanamayı önlemek ve beyninizi korumaktır.

Evde kişisel bakım

• Sigara içmeyin ve sigara içilen ortamlardan uzak durun.
• Tansiyonunuzu düzenli ölçtürün; yüksekse doktorunuzun önerdiği şekilde kontrol altında tutun.
• Doktorunuz önermedikçe ağır kaldırma veya ıkınma gerektiren aktivitelerden kaçının.
• Yeterli uyuyun ve aşırı stresten uzak durmaya çalışın.

Tıbbi tedaviler

Tedavide kullanılan ilaçlar yalnızca doktor tarafından reçete edilmelidir. Bu ilaçlar tansiyonu kontrol etmek, damar duvarını korumak veya kanama riskini azaltmak için kullanılabilir. Hangi ilacın size uygun olduğuna mutlaka nöroloji veya beyin cerrahisi uzmanı karar vermelidir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Büyük veya yırtılma riski yüksek anevrizmalarda cerrahi kırpma (anevrizmanın boynuna küçük bir klips konulması) veya endovasküler yöntem (damar içinden girilerek anevrizmanın özel küçük bobinlerle doldurulması) uygulanabilir. Bu işlemler uzman ekipler tarafından yapılır.

Bu durumla yaşamak

Yırtılmamış bir anevrizma ile yaşarken düzenli doktor kontrollerinize gitmeniz ve doktorunuzun önerdiği takip planına uymanız önemlidir. Bu takip, anevrizmanın büyümesini veya tehlikeli hale gelmesini erken fark etmenizi sağlar.

Yaşam tarzı ipuçları

• Tansiyonunuzu düzenli kontrol edin.
• Sigara ve alkolden uzak durun.
• Doktorunuzun onayıyla hafif tempolu yürüyüş gibi düzenli egzersiz yapın.
• Aşırı kafein tüketiminden kaçının.

Diyet ve egzersiz

Sebze ve meyveden zengin, az tuzlu ve dengeli bir beslenme damar sağlığınızı korur. Haftanın çoğu günü 30 dakikalık orta düzey egzersiz faydalıdır; ancak ağır sporlara başlamadan önce mutlaka doktorunuza danışın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Anevrizma tanısı endişe ve kaygı yaratabilir. Bu duygular yaşamanız normaldir; duygularınızı sağlık ekibinizle ve yakınlarınızla paylaşın. Gerekirse profesyonel psikolojik destek almak da iyileşmenize yardımcı olur.

Önleme

Beyin anevrizmasını tamamen önlemek mümkün değildir, ancak tansiyonu kontrol altında tutmak, sigara içmemek ve sağlıklı yaşam alışkanlıkları edinmek anevrizma gelişme ve yırtılma riskini azaltabilir.

Aşılar

Beyin anevrizmasını önleyen özel bir aşı yoktur.

Tarama programları

Ailenizde beyin anevrizması öyküsü varsa, tarama amacıyla görüntüleme önerilebilir. Bunun sizin için gerekli olup olmadığını doktorunuzla görüşün.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Anevrizmanın yırtılarak beyin kanamasına yol açması
• İnme (felç) geçirme riski
• Kalıcı beyin hasarı ve nörolojik kayıplar
• Hayati tehlike oluşturan durumlar

Uzun vadeli görünüm

Günümüzde gelişen cerrahi ve girişimsel tedavi yöntemleri sayesinde beyin anevrizmasının tedavisinde başarı oranları yüksektir. Erken teşhis, düzenli takip ve uygun tedavi ile birçok insan sağlıklı ve üretken bir hayata devam etmektedir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.