Köprücük Kemiği Kırığı (Klavikula Kırığı)

Genel Bakış

Köprücük kemiği (klavikula), göğüs kafesinin üst kısmında, boynun hemen altında yer alan ve göğüs kemiğini omuz kemiğine bağlayan ince bir kemiktir. Bu kemiğin kırılmasına köprücük kemiği kırığı denir. Çoğunlukla omuz üzerine düşme veya direk darbe sonucu oluşur.

Evet, köprücük kemiği kırığı özellikle çocuklarda ve genç erişkinlerde sık görülen bir kırıktır. Tüm kırıkların yaklaşık %2-5'ini oluşturur.

Her yaşta görülebilir. En sık çocuklar (5-12 yaş), genç erkekler (spor yaralanmaları nedeniyle) ve 65 yaş üstü yetişkinler (düşmelere bağlı) etkilenir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Omuz ve köprücük kemiği üzerinde ağrı
• Omuzu hareket ettirince veya kolu kaldırınca ağrının artması
• Omuz ve boyun çevresinde şişlik, morarma
• Omuzda hafif bir çökme veya şekil bozukluğu
• Kolu kullanmada güçlük

Çocuklarda belirtiler

• Ağlama ve huzursuzluk
• Kolu kullanmak istememe
• Omuzda şişlik, morarma veya anormal bir çıkıntı

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Düşme sonrası omuzda şiddetli ağrı
• Omuzu hareket ettirmede ciddi kısıtlılık
• İlgili tarafta morarma ve sıcaklık hissi

Nedenler

Ana nedenler

• Omuz üzerine düşme (en sık neden)
• Spor sırasında omuza darbe veya çarpma
• Trafik kazası gibi yüksek enerjili travmalar
• Kemik zayıflığına yol açan hastalıklar nedeniyle hafif zorlamayla kırılma

Risk faktörleri

• Spor yapan çocuklar ve gençler (özellikle temas sporları)
• Osteoporoz (kemik erimesi) olan yaşlılar
• Denge ve yürüme sorunları olan bireyler
• Kaygan zeminlerde düşme riski yüksek olan kişiler

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Düşme veya travma sonrası şiddetli omuz ağrısı ve hareket kaybı
• Kırığın açık olduğu (cildin delindiği) durumlar
• Kol veya elde uyuşma, karıncalanma, soğukluk gibi sinir veya damar sorununu düşündüren belirtiler

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Ağrı birkaç gün içinde azalmıyorsa
• Şişlik veya morarma artıyorsa
• Doktorunuzun verdiği askı veya sargıyı kullanmakta zorlanıyorsanız

Tanı

Doktorunuz öncelikle şikayetlerinizi dinler ve omzunuzu, kolunuzu ve elinizi muayene eder. Kırığın varlığını ve yaygınlığını değerlendirmek için röntgen filmi çektirilir.

Yapılabilecek testler

• Fizik muayene (hassasiyet, şişlik, hareket kısıtlılığı kontrolü)
• Omuz ve köprücük kemiği röntgeni
• Nadiren, karmaşık kırıklarda bilgisayarlı tomografi (BT) istenebilir

Randevunuzda neler beklenir

Muayene sırasında doktorunuz kırığın yerinden kayıp kaymadığını anlamak için omzunuzun her iki yanından röntgen isteyebilir. Sonuçlar genellikle aynı gün içinde çıkar ve doktorunuz tedavi seçeneklerini size açıklar.

Tedavi

Köprücük kemiği kırıklarının çoğu ameliyat gerektirmez. Tedavinin ana amacı ağrıyı kontrol etmek, kolu hareket ettirmeyi sınırlamak ve kemiğin kendiliğinden kaynamasını sağlamaktır. Doktorunuz, kırığın tipine ve yerinden kayma durumuna göre en uygun yöntemi belirler.

Evde kişisel bakım

• İlk birkaç gün, ince bir havluya sarılmış buz torbası ile günde birkaç kez 15-20 dakika soğuk uygulayın.
• Doktorunuzun önerdiği şekilde kolu destekleyen askı veya sargı kullanın.
• Yatarken sırt üstü uyumaya çalışın ve etkilenen tarafa doğru dönmekten kaçının.
• Ağrınız varsa eczacınıza veya doktorunuza danışarak reçetesiz bir ağrı kesici kullanabilirsiniz.
• Doktorunuza sormadan askıyı çıkarmayın.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, ağrıyı azaltmak için reçetesiz veya reçeteli ağrı kesiciler önerebilir. Kırık basit ve yerinde değilse askı ya da kol sargısı yeterli olur. İyileşme ilerledikçe omuz hareketlerini artırmak için fizik tedavi önerilebilir. Kırık yerinden kaymış, parçalanmış veya kaynama belirtisi yoksa cerrahi seçenekler gündeme gelir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Kırık parçaları arasında belirgin boşluk varsa, kırık cildi delmişse, damar-sinir yaralanması varsa veya kapalı tedavi ile iyileşme sağlanamıyorsa ameliyat önerilir. Ameliyatta kemik plak ve vida ile sabitlenir.

Bu durumla yaşamak

İyileşme döneminde günlük işlerinizi kolunuzu zorlamadan yapmaya çalışın. Ağrıyan tarafa yatmamaya özen gösterin. Askı çıkarıldıktan sonra doktorunuzun ve fizyoterapistinizin önerdiği egzersizleri düzenli yapın.

Yaşam tarzı ipuçları

• Askıyı doktorunuzun belirttiği süre kadar kullanın.
• İlk haftalarda kolunuzu kaldırmaktan, ağır kaldırmaktan ve zorlayıcı sporlardan kaçının.
• Kemik iyileşmesini hızlandırmak için sigara içiyorsanız bırakın.

Diyet ve egzersiz

Kalsiyum ve D vitamini açısından zengin besinler (süt, yoğurt, peynir, yeşil yapraklı sebzeler, somon gibi balıklar) tüketin. İyileşme sonrası omuz ve kol hareketlerini kademeli artırmak için fizik tedavi egzersizlerine düzenli devam edin. Doktorunuz olmadıkça ağır egzersizlerden kaçının.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kırık sonrası iyileşme süreci, özellikle hareket kısıtlılığı nedeniyle can sıkıcı olabilir. 'Her gün biraz daha iyiye gideceğini' hatırlamak ve sabırlı olmak önemlidir. Bu süreçte kendinizi yalnız hissederseniz bir uzmandan destek alabilirsiniz.

Önleme

Köprücük kemiği kırığını tamamen önlemek mümkün olmasa da, düşme riskini azaltmak için bazı önlemler alabilirsiniz: evde kaygan zeminlerde kaymaz terlik giymek, iyi aydınlatma sağlamak, spor sırasında koruyucu ekipman kullanmak ve denge egzersizleri yapmak riski azaltır.

Aşılar

Bu durum için önerilen bir aşı bulunmamaktadır.

Tarama programları

Bu durum için düzenli bir tarama testi bulunmamaktadır. Ancak osteoporoz riskiniz varsa doktorunuz kemik yoğunluğu ölçümü önerebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kırık uçların birbiriyle kaynamaması (kaynamama)
• Omuzda belirgin görüntü bozukluğu ve kemiğin çıkıntısı
• Sinir veya damar hasarına bağlı güçsüzlük, uyuşma veya dolaşım sorunları
• Uzun süreli ağrı ve omuz hareketlerinde kalıcı kısıtlılık

Uzun vadeli görünüm

Köprücük kemiği kırıklarının çoğu, uygun tedavi ve düzenli doktor takibi ile tamamen iyileşir. İyileşme süresi kişiye göre değişmekle birlikte, çoğu kişi 6-12 hafta içinde normal günlük aktivitelerine dönebilir. Ameliyat geçirenlerde de başarı oranı yüksektir.

Destek bul

Yerel kuruluşlar

• Sağlık Bakanlığı ↗ · Türkiye

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.