Genişlemiş Kalp Kası Hastalığı (Dilate Kardiyomiyopati)

Genel Bakış

Kalp kasının zayıflayıp incelerek odacıklarının büyüdüğü bir kalp hastalığıdır. Kalbiniz kanı vücudunuza eskisi kadar güçlü pompalayamaz. Zamanla nefes darlığı ve yorgunluk gibi belirtilere yol açabilir.

Yetişkinlerde en sık görülen kalp kası hastalığı türlerinden biridir. Tam sayısı bilinmemekle birlikte her 2.500 kişiden 1'inde görülebileceği tahmin edilir.

Her yaşta görülebilir; en sık 20-60 yaş arasındaki erişkinlerde teşhis edilir. Erkeklerde biraz daha sıktır. Çocuklarda da görülebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Eforla veya yatınca kötüleşen nefes darlığı
• Yorgunluk ve hâlsizlik
• Ayak bileklerinde, bacaklarda veya karında şişlik
• Çarpıntı hissi
• Düz yatarken öksürük veya nefes darlığı
• Gece sık idrara kalkma

Çocuklarda belirtiler

• Beslenme sırasında yorulma ve terleme
• Hızlı nefes alıp verme
• Kilo alamama veya büyümede yavaşlama
• Aşırı uyku hâli ve hâlsizlik

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Günlük aktivitelerde belirgin yorgunluk
• Yürüyüşte veya merdivende nefes darlığı
• Bacaklarda şişlik
• İştahsızlık ve isteksizlik
• Kafa karışıklığı veya unutkanlık gibi belirtiler yaşlanmaya bağlanabilir

Nedenler

Ana nedenler

• Bazı durumlarda neden aileseldir, yani genlerden geçer.
• Kalp krizi geçirmiş olmak kalp kasına hasar verebilir.
• Uzun süre kontrol altında olmayan yüksek tansiyon
• Kalp kapakçığı hastalıkları
• Virüslerin neden olduğu kalp kası iltihabı
• Aşırı alkol kullanımı ve bazı toksik maddeler
• Hamilelikle ilişkili bazı nadir durumlar
• Bazı kanser tedavilerinin kalp üzerindeki etkileri
• Sıklıkla nedeni bulunamayabilir.

Risk faktörleri

• Ailede erken yaşta kalp büyümesi veya kalp yetmezliği öyküsü
• Koroner arter hastalığı, yani kalbi besleyen damarlarda daralma
• Yüksek tansiyon
• Aşırı alkol kullanımı
• Diyabet (şeker hastalığı) ve obezite
• Kokain gibi uyarıcı madde kullanımı
• Geçirilmiş viral kalp kası enfeksiyonları

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Nefes darlığınız günlük işlerinizi yapamayacak kadar arttıysa
• Dinlenirken kalbiniz düzensiz veya çok hızlı atıyorsa
• Bacaklarınızdaki şişlik birkaç günde hızla arttıysa
• Gece yastığınızı yükseltmeden uyuyamıyorsanız

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Açıklanamayan yorgunluk ve hâlsizlik birkaç haftadır sürüyorsa
• Merdiven çıkarken veya yürürken nefes darlığı hissediyorsanız
• Ayak bileklerinizde şişlik fark ettiyseniz
• Ailenizde bu hastalık varsa, henüz belirtiniz olmasa bile doktorunuza danışın

Tanı

Doktor önce belirtilerinizi dinler, aile öykünüzü alır ve kalp seslerinizi dinler. Kesin tanı için genellikle görüntüleme ve kalp testleri gerekir.

Yapılabilecek testler

• Ekokardiyografi (kalbin ultrasonu): Kalp duvarlarının kalınlığını ve kasılma gücünü gösterir.
• Elektrokardiyografi (EKG): Kalbin elektriksel aktivitesini kaydeder.
• Göğüs röntgeni: Kalbin büyüklüğünü ve akciğerlerde sıvıya dair izleri gösterir.
• Kan testleri: Böbrek, karaciğer, elektrolitler ve kalp yükünü gösteren belirteçlere bakar.
• Kalp MR'ı: Kalp kası dokusunun ayrıntılı görüntüsünü verir.
• Efor testi: Kalbin yük altında nasıl çalıştığını değerlendirir.
• Genetik test: Ailesel bir neden düşünülürse önerilebilir.

Randevunuzda neler beklenir

Testler genellikle hastanın hazır olmasını gerektirir ve çoğu ağrısızdır. Sonuçlara göre doktor hastalığın şiddetini belirler; düzenli takip ve tedavi planı en kısa sürede başlar.

Tedavi

Hastalığı tamamen ortadan kaldıran kesin bir tedavi yoktur, ancak belirtileri kontrol altına almak ve kalbin daha fazla yorulmasını önlemek için birçok etkili seçenek vardır. Tedavi kişiye özeldir ve yaşam boyu sürebilir.

Evde kişisel bakım

• Doktorun önerdiği sıklıkta kilonuzu ve tansiyonunuzu takip edin
• Gün içinde enerjinizi dengeli kullanın ve aşırı yorucu aktivitelerden kaçının
• Alkol ve sigara kullanımını bırakın
• Tuzu azaltın; işlenmiş ve hazır gıdalardan uzak durun
• Doktorunuzun belirttiği sıvı sınırını aşmayın
• İlaçlarınızı düzenli kullanın ve kendinizi iyi hissettiğinizde bırakmayın

Tıbbi tedaviler

Tedavide genellikle kalpteki yükü azaltan tansiyon ilaçları, kalp atımını dengeleyen ilaçlar, vücuttaki fazla suyu atan ilaçlar ve bazı damar genişletici ilaçlar kullanılır. İlaç seçimi hastanın durumuna göre yapılır. Ayrıca kalp ritmini düzenleyen cihazlar ve kalbin kasılmasına yardımcı cihazlar gerekebilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Kapak hastalığı veya koroner damar tıkanıklığı gibi altta yatan bir neden varsa cerrahi girişim gerekebilir. Çok ileri durumlarda kalp pili benzeri cihazlar ve nadiren kalp nakli değerlendirilir.

Bu durumla yaşamak

Hastalıkla yaşamak, günlük aktiviteleri planlı yapmayı gerektirir. Kilo ve belirti takibi önemlidir; günde aynı saate tartılmak ve bacaklardaki şişliği gözlemlemek tedavinin başarısını artırır. Düzenli doktor kontrollerinizi aksatmayın.

Yaşam tarzı ipuçları

• Doktorunuzun onayladığı hafif tempolu yürüyüş ve egzersizler yapın
• Sigara ve alkolden uzak durun
• Uyku düzeninize dikkat edin
• Stres yönetimi için nefes egzersizleri, yürüyüş veya size iyi gelen bir hobi edinin
• Tuzsuz ve kalp dostu bir beslenme düzeni uygulayın

Diyet ve egzersiz

Diyette en önemli kural tuzu azaltmaktır. Tuz, vücutta su tutarak nefes darlığını artırabilir. Şarküteri ürünleri, cips, turşu ve konserve tuz miktarı yüksek gıdalardır. Yürüyüş gibi hafif egzersizler kalbin kaslarını güçlendirebilir, ancak egzersiz programına başlamadan önce doktorunuza danışın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kronik bir kalp hastalığıyla yaşamak kaygı, üzüntü ve bazen depresyon hissi yaratabilir. Bu duygular çok normaldir, ancak kendinizi sürekli çaresiz veya umutsuz hissederseniz doktorunuzdan psikolojik destek isteyin. Kendinize veya bir başkasına zarar verme düşünceleri olursa hemen 112'yi arayın.

Önleme

Ailesel nedenler her zaman önlenemez. Ancak sağlıklı bir yaşam tarzı, tansiyon ve şekerin kontrolü, alkol ve sigara kullanmamak, kalp kasını koruyarak hastalığın ortaya çıkma riskini azaltabilir.

Aşılar

Grip ve zatürre aşıları, kalp hastalığını kötüleştirebilen enfeksiyonlara karşı korur. Bu aşıları yaptırmak için aile hekiminize veya en yakın sağlık kuruluşuna başvurabilirsiniz.

Tarama programları

Ailede genç yaşta dilate kardiyomiyopati veya ani kalp ölümü öyküsü varsa, belirti olmasa da hekim kontrolü ve ekokardiyografi gibi tarama testleri önerilebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kalp yetmezliğinin ilerlemesi
• Kalp ritim bozuklukları ve ani kardiyak ölüm riski
• Kalp kapakçıklarının yetersizliği
• Beyne, akciğerlere veya diğer organlara pıhtı atması
• İleri evrede günlük aktiviteleri yapamama

Uzun vadeli görünüm

Erken tanı ve düzenli tedavi ile birçok kişi yıllarca aktif ve kaliteli bir yaşam sürer. Tedaviye uyum, sağlıklı alışkanlıklar ve düzenli kontroller hastalığın ilerlemesini yavaşlatır. Bu tanıyı almış kişilerin önemli bir kısmı günlük hayatına devam edebilir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.