Endokardit Nedir? Belirtileri, Tedavisi ve Korunma Yolları

Genel Bakış

Endokardit, kalbin iç zarının (endokard) iltihaplanmasıdır. Genellikle bakterilerin kan dolaşımına girip kalp kapakçıklarına veya kalbin iç yüzeyine yerleşmesiyle oluşur. Bu iltihap kalp kapakçıklarına zarar verebilir ve ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir.

Endokardit nadir görülen bir hastalıktır. Her yaşta ortaya çıkabilir, ancak bazı kalp rahatsızlıkları olan kişilerde daha sık görülür.

Her yaştan insanı etkileyebilir; ancak kalp kapak hastalığı olanlar, yapay kalp kapağı taşıyanlar, doğuştan kalp hastalığı olanlar, daha önce endokardit geçirmiş kişiler ve damar içi madde kullananlar için risk daha yüksektir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Yüksek ateş ve titreme
• Gece terlemeleri
• Aşırı yorgunluk ve halsizlik
• İştahsızlık ve kilo kaybı
• Eklem ve kas ağrıları
• Nefes darlığı ve öksürük
• Ciltte küçük kırmızı veya mor lekeler
• Tırnak altında ince kırmızı çizgiler
• Sol üst karında dolgunluk hissi (dalak büyümesi)

Çocuklarda belirtiler

• Ateş
• Huzursuzluk
• İştahsızlık
• Yeterli kilo alamama
• Ciltte döküntüler
• Kalpte üfürüm adı verilen ek ses

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Belirtiler daha silik olabilir
• Halsizlik ve yorgunluk
• İştahsızlık ve kilo kaybı
• Zihin karışıklığı
• Denge kaybı ve düşmeler

Nedenler

Ana nedenler

• Bakterilerin (en sık streptokok ve stafilokok türleri) kan dolaşımına girerek kalbin iç yüzeyine veya kapakçıklara yapışması
• Nadiren mantarların neden olduğu enfeksiyon
• Diş eti hastalıkları, diş tedavileri veya cerrahi işlemler sırasında bakterilerin kana geçmesi

Risk faktörleri

• Kalp kapak hastalığı
• Yapay kalp kapağı taşımak
• Doğuştan kalp hastalığı
• Daha önce endokardit geçirmiş olmak
• Damar içi madde kullanımı
• Uzun süre damar içi kateter kullanımı
• Bağışıklık sistemini zayıflatan hastalıklar veya tedaviler

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Ateş, titreme, aşırı yorgunluk veya nefes darlığı gibi belirtiler varsa aynı gün doktora başvurun
• Kalp hastalığı riskiniz varsa ve bu belirtilerden herhangi birini fark ederseniz vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna gidin

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Kalp kapak hastalığınız varsa ve diş tedavisi, ameliyat veya bazı tıbbi işlemler planlanıyorsa doktorunuza endokardit riskinizi sorun
• Açıklanamayan ateşiniz varsa ve birkaç gündür geçmiyorsa doktorunuza başvurun

Tanı

Doktor önce tıbbi öykünüzü alır ve sizi dinler. Stetoskopla kalp seslerinizi kontrol eder, ardından kan testleri ve kalp görüntüleme tetkikleri isteyebilir.

Yapılabilecek testler

• Kan kültürü: Kandaki bakteri veya mantarın üretilerek gösterilmesi
• Ekokardiyografi: Kalbin ultrason ile görüntülenmesi; özellikle yemek borusundan yapılan türü daha ayrıntılıdır
• Tam kan sayımı
• Elektrokardiyogram (EKG)
• Göğüs röntgeni

Randevunuzda neler beklenir

Tanı süreci birkaç gün sürebilir ve çoğu zaman hastanede yatış gerekebilir. Kan kültürü sonuçlarına göre tedavi planı belirlenir. Erken tanı, kalp hasarını önlemek için çok önemlidir.

Tedavi

Endokardit ciddi bir enfeksiyon olduğundan tedavi genellikle hastanede başlar. Tedavinin amacı enfeksiyonu ortadan kaldırmak, kalp kapakçıklarını korumak ve komplikasyonları önlemektir.

Evde kişisel bakım

• Doktorunuzun önerdiği tüm ilaçları ve tedaviyi eksiksiz uygulayın
• Ateş ve halsizlik varsa istirahat edin
• Bol sıvı tüketin ve dengeli beslenin
• Doktor kontrol tarihlerini kaçırmayın
• Ağız hijyeninize dikkat edin

Tıbbi tedaviler

Tedavide damar içine uygulanan antibiyotikler kullanılır. İlaç seçimi, enfeksiyona neden olan mikroorganizmaya ve hastanın durumuna göre doktor tarafından belirlenir. Tedavi genellikle birkaç hafta sürer ve çoğunlukla hastanede başlanır.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Kalp kapaklarında ciddi hasar oluşursa, kalp yetmezliği gelişirse veya enfeksiyon ilaçlara yanıt vermezse cerrahi müdahale gerekebilir. Cerrahi, hasarlı kapağın onarılmasını veya değiştirilmesini içerebilir.

Bu durumla yaşamak

Endokardit tedavisi sonrası düzenli doktor kontrollerine devam etmek çok önemlidir. Kalp sağlığınızı korumak için doktorunuzun önerilerine uyun ve yeni belirtileri mutlaka iletin.

Yaşam tarzı ipuçları

• Doktorunuzun onayıyla düzenli fiziksel aktivite yapın
• Sigara ve alkolden uzak durun
• Ağız bakımına özen gösterin; diş fırçalama ve diş ipi kullanımını ihmal etmeyin
• Grip, zatürre ve COVID-19 gibi enfeksiyonlara karşı aşılarınızı güncel tutun
• Stresten uzak durmaya çalışın ve uyku düzeninize dikkat edin

Diyet ve egzersiz

Kalp sağlığına uygun, dengeli bir beslenme planı uygulayın. Tuz tüketimini azaltmak, sebze ve meyve ağırlıklı beslenmek faydalıdır. Egzersize doktorunuzun onayıyla başlayın ve vücudunuzu zorlamayın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Ciddi bir hastalık geçirmek kaygı, korku ve üzüntüye yol açabilir. Bu duygular normaldir ancak süreklilik kazanırsa bir ruh sağlığı uzmanından destek alın. Kendinize zarar verme düşünceleri hissederseniz hemen 112'yi arayın veya en yakın acil servise başvurun.

Önleme

Endokardit tamamen önlenebilir olmasa da riski azaltmak mümkündür. Özellikle yüksek riskli gruptaysanız ağız hijyeninize çok dikkat edin, diş ve cilt enfeksiyonlarını zamanında tedavi ettirin.

Aşılar

Grip, zatürre ve COVID-19 gibi enfeksiyonlara karşı önerilen aşıları yaptırmak, enfeksiyon riskini azaltarak dolaylı olarak endokarditten korunmaya yardımcı olabilir.

Tarama programları

Kalp hastalığı olan kişilerin düzenli doktor kontrolüne gitmesi ve gerekli durumlarda ekokardiyografi gibi testlerle takip edilmesi önerilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kalp kapaklarında kalıcı hasar
• Kalp yetmezliği
• İnme
• Böbrek hasarı
• Enfeksiyonun vücuda yayılması (sepsis)

Uzun vadeli görünüm

Erken tanı ve uygun tedavi ile endokarditli kişilerin büyük çoğunluğu iyileşir. Tedavi sonrası yaşam kalitesi büyük ölçüde korunabilir. Ancak kalp kapak hasarı oluşmuşsa uzun süreli takip gerekebilir. Düzenli kontroller ve sağlıklı yaşam alışkanlıkları ile gelecekteki riskler önemli ölçüde azaltılabilir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.