Kalp Bloğu: Belirtileri, Tanısı ve Tedavisi

Genel Bakış

Kalp bloğu, kalbin elektrik sinyallerinin kalbin üst odacıklarından alt odacıklarına iletilmesinde gecikme veya kesinti olmasıdır. Bu sinyaller kalbin düzenli atmasını sağlar. Blok olduğunda kalp normalden daha yavaş atabilir veya atışlar atlanabilir. Bazı kalp bloğu tipleri zararsızdır, bazıları ise ciddi olabilir ve kalbin vücuda yeterince kan pompalayamamasına yol açabilir.

Kalp bloğu özellikle yaşlılarda olmak üzere sanılandan daha sık görülür. Hafif dereceler genellikle rutin EKG'de tesadüfen fark edilir. Tam (üçüncü derece) kalp bloğu daha az yaygındır.

Kalp bloğu her yaşta görülebilir. Yaşlılar, kalp krizi geçirmiş kişiler, doğuştan kalp rahatsızlığı olanlar ve bazı romatizmal hastalıkları olanlar daha yüksek risk altındadır. Nadir olarak yeni doğanlarda da görülebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Yorgunluk
• Baş dönmesi
• Bayılma hissi veya bayılma
• Nefes darlığı
• Göğüs ağrısı veya rahatsızlık
• Çok yavaş veya düzensiz nabız
• Efor sırasında çabuk yorulma

Çocuklarda belirtiler

• Bebeklerde emerken çabuk yorulma
• Beslenme güçlüğü
• Kilo alamama
• Huzursuzluk ve sürekli ağlama
• Soluk ve soğuk cilt
• Bayılma veya kendini kaybetme

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Ani düşmeler
• Kafa karışıklığı veya dalgınlık
• Çabuk yorulma ve halsizlik
• Egzersizle tetiklenen nefes darlığı
• Bayılma veya göz kararması

Nedenler

Ana nedenler

• Kalp krizi sonrası kalp dokusunda oluşan hasar
• Doğuştan kalp bloğu (bazı bebekler bu durumla doğar)
• Kalp kası iltihabı (miyokardit)
• Lyme hastalığı gibi bazı enfeksiyonlar
• Bazı kalp veya tansiyon ilaçlarının yan etkisi
• Kalp cerrahisi sırasında oluşan hasar
• Potasyum gibi elektrolit dengesizlikleri

Risk faktörleri

• 60 yaş ve üzeri olmak
• Kalp hastalığı öyküsü
• Yüksek tansiyon
• Şeker hastalığı
• Yüksek kolesterol
• Sigara içmek
• Romatizmal ateş veya lupus gibi hastalıklar

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Göğüs ağrısı, nefes darlığı veya bayılma yaşarsanız hemen 112'yi arayın veya acil servise gidin.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Açıklanamayan yorgunluk, baş dönmesi veya düzensiz nabız fark ederseniz bir kardiyoloji doktoruna başvurun.
• Kalp hastalığınız varsa ve belirtileriniz değiştiyse planlı kontrolünüzü öne alın.

Tanı

Doktor öncelikle şikayetlerinizi dinler ve kalbinizi dinlemek de dahil olmak üzere fizik muayene yapar. Kesin tanı için genellikle EKG (elektrokardiyografi) adı verilen kalbin elektriksel aktivitesini ölçen bir test yapılır. Gerekirse 24 saat boyunca taşınabilir bir EKG cihazı ile kalbin ritmi kaydedilir.

Yapılabilecek testler

• EKG (elektrokardiyografi)
• Holter (24 saatlik taşınabilir EKG kaydı)
• Ekokardiyografi (kalbin ultrason ile görüntülenmesi)
• Kan testleri (elektrolitler ve bazı hormonlar için)
• Elektrofizyolojik çalışma (kalp ritmi uzmanı tarafından yapılan detaylı test)

Randevunuzda neler beklenir

Tanı süreci genellikle ağrısızdır. EKG'de göğsünüze, kollarınıza ve bacaklarınıza yapıştırılan elektrotlar kalbin elektrik sinyallerini birkaç dakika kaydeder. Holter takıldığında günlük hayatınıza devam edersiniz; sadece duş alırken dikkatli olmanız gerekebilir. Sonuçlar çıktığında doktorunuz size ne anlama geldiğini ayrıntılı olarak açıklayacaktır.

Tedavi

Kalp bloğunun tedavisi, bloğun derecesine, belirtilere ve altta yatan nedenlere göre belirlenir. Hafif derecelerde sadece düzenli takip yeterli olabilir. Orta ve ileri derece bloklarda ise kalp pili adı verilen küçük bir cihaz, kalbin atışını düzenlemek için cildin altına yerleştirilir. Tedavinin amacı kalbin düzenli ve yeterli hızda atmasını sağlayarak günlük yaşamın aksamamasını temin etmektir.

Evde kişisel bakım

• Doktorunuzun önerdiği kontrol randevularını aksatmayın.
• Göğüs ağrısı, bayılma veya şiddetli nefes darlığı olursa vakit kaybetmeden 112'yi arayın.
• Reçeteli veya reçetesiz tüm ilaçlarınızı doktorunuza söyleyin.
• Kendi başınıza ilaç dozu değiştirmeyin veya bitkisel takviye kullanmayın.

Tıbbi tedaviler

İlk adım, kalp bloğuna neden olabilecek faktörleri düzeltmektir. Örneğin, bloğa yol açan bir ilaç kullanılıyorsa doktorunuz ilaç dozunu ayarlayabilir veya başka bir ilaca geçebilir. Belirtili durumlarda en yaygın ve etkili yöntem kalp pili yerleştirilmesidir. Kalp pili, kalbin elektriksel ritmini algılayan ve gerektiğinde düzenli uyarılar gönderen küçük bir cihazdır. Hangi tedavinin size uygun olduğuna kardiyoloji uzmanı karar verir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Kalp pili takılması, küçük bir cerrahi işlemdir. Genellikle köprücük kemiğinin altındaki deride yapılan küçük bir kesiden cihaz yerleştirilir. İşlem çoğunlukla lokal anestezi ile yapılır ve kısa bir hastane yatışı gerekebilir. Cerrahiden sonra çoğu kişi günlük aktivitelerine kısa sürede döner.

Bu durumla yaşamak

Kalp pili takıldıktan sonra çoğu kişi kendini çok daha enerjik hisseder. Pil cihazının çalışmasını düzenli olarak kontrol ettirmeniz ve bazı basit önlemleri (örneğin telefon kullanımında dikkatli olmak) öğrenmeniz gerekir. Doktorunuz bu konuda size ayrıntılı bilgi verecektir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli ve yeterli uyku
• Sigara ve alkolden uzak durmak
• Stresi azaltmak için nefes egzersizleri veya meditasyon
• Doktorunuzun onayladığı ölçülü egzersizler
• Düzenli aralıklarla tansiyon ve kan şekeri takibi

Diyet ve egzersiz

Kalp sağlığı için sebze, meyve, tam tahıllar ve sağlıklı yağlar açısından zengin bir beslenme önerilir. Aşırı tuz, işlenmiş gıda ve doymuş yağlardan kaçının. Egzersiz olarak haftanın çoğu günü 30 dakikalık yürüyüş iyi bir başlangıçtır. Yeni bir egzersiz programına başlamadan önce mutlaka doktorunuza danışın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kalp bloğu tanısı, özellikle kalp pili gerekiyorsa kaygı ve korku yaratabilir. Bu hislerin normal olduğunu bilin. Endişelerinizi ailenizle veya sağlık ekibinizle paylaşın. Gerekirse bir psikolog veya psikiyatristten destek alabilirsiniz. Acil bir ruhsal kriz yaşarsanız 112'yi aramaktan çekinmeyin.

Önleme

Kalp bloğunun bazı türleri, özellikle doğuştan olanlar önlenemez. Ancak kalp hastalığı riskini azaltarak ve mevcut kalp hastalığını düzenli takip ettirerek kalp bloğu gelişme olasılığını düşürebilirsiniz.

Aşılar

Kalp bloğunu doğrudan önleyen bir aşı yoktur. Ancak grip ve zatürre gibi enfeksiyonlar kalp sağlığını olumsuz etkileyebilir. Bu nedenle doktorunuzun önerdiği aşıları olmak kalp sağlığı için genel olarak faydalıdır.

Tarama programları

Risk grubundaysanız (ileri yaş, kalp hastalığı öyküsü) düzenli EKG çektirmeniz doktorunuz tarafından önerilebilir. 65 yaş üzeri kişilerde yıllık kontroller kalp bloğunun erken fark edilmesini sağlayabilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kalbin çok yavaş atması nedeniyle vücuda yetersiz kan pompalanması
• Bayılma sonucu düşme ve kaza yaralanmaları
• Uzun süreli yetersiz kan akışına bağlı kalp yetmezliği
• Nadiren ani kalp durması riski

Uzun vadeli görünüm

İyi haber şu ki kalp bloğu tedavi edilebilir bir durumdur. Hafif derecelerde hiçbir tedavi gerekmeden uzun yıllar sorun yaşanmayabilir. İleri derece bloklarda kalp pili takıldıktan sonra belirtiler çoğunlukla kaybolur ve kişi normal, aktif bir hayat sürebilir. Düzenli doktor kontrolleri, sağlıklı yaşam alışkanlıkları ve uygun tedavi ile sonuç genellikle çok iyidir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.