May Thurner Sendromu Nedir?

Genel Bakış

May Thurner sendromu, sağ bacaktaki ana atardamarın, sol bacaktaki ana toplardamarı dışarıdan sıkıştırdığı bir damar sorunudur. Toplardamar, kanı kalbe geri taşıyan damardır. Sıkışma nedeniyle kan akışı yavaşlar ve bu durum sol bacakta kan pıhtısı oluşma riskini artırabilir. Belirtiler genellikle pıhtı oluşana kadar ortaya çıkmaz.

May Thurner sendromu nadir görülen bir durumdur. Ancak toplumda her 100 kişiden 20 kadarında damar yapısının bu sıkışmaya uygun olduğu tahmin edilmektedir. Yani birçok kişide bu sıkışma vardır ama herkeste belirti veya pıhtı oluşmaz.

En sık 20-40 yaş arası kadınlarda görülür. Gebelik, doğum kontrol hapı kullanımı ve uzun süre hareketsiz kalma riski artırabilir. Erkeklerde de görülebilir, ancak daha nadirdir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Sol bacakta şişlik
• Sol bacakta ağrı veya ağırlık hissi
• Bacakta sıcaklık artışı veya kızarıklık
• Bacak yüzeyinde belirginleşen varisler
• Bacakta hassasiyet veya kramplar

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda çok nadir görülür. Yine de tek bacakta ani şişlik, ağrı veya yürüme zorluğu varsa hemen bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda belirtiler başka sağlık sorunlarıyla karışabilir. Özellikle tek bacakta şişlik ve ağrı yeni başladıysa dikkatle değerlendirilmelidir.

Nedenler

Ana nedenler

• Sağ bacak ana atardamarının (sağ iliak arter), sol bacak ana toplardamarını (sol iliak ven) leğen kemiği önünde sıkıştırması
• Bu sıkışmanın doğuştan gelen bir damar yapısından kaynaklanabilmesi
• Uzun süreli basınç nedeniyle toplardamarın iç yüzeyinin tahriş olması ve pıhtıya zemin hazırlaması

Risk faktörleri

• Kadın olmak
• 20-40 yaş arasında olmak
• Gebelik
• Doğum kontrol hapı veya hormon tedavisi kullanmak
• Uzun süre hareketsiz kalmak (uzun yolculuklar, yatak istirahati)
• Obezite
• Daha önce damar tıkanıklığı veya pıhtı öyküsü olması

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Tek bacakta ani şişlik ve ağrı varsa
• Bacakta sıcaklık, kızarıklık veya morarma varsa
• Yukarıdaki belirtilerle birlikte göğüs ağrısı veya nefes darlığı ortaya çıkarsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Bacaklarda sürekli şişlik veya dolgunluk hissi oluyorsa
• Bacaklarda belirgin varisler yeni oluştuysa veya arttıysa
• Ailede damar pıhtısı öyküsü varsa ve bacak şikayetleriniz devam ediyorsa

Tanı

Doktorunuz önce şikayetlerinizi dinleyecek ve bacaklarınızı muayene edecektir. Ardından bacaktaki kan akışını değerlendirmek için testler önerebilir.

Yapılabilecek testler

• Bacak doppler ultrason (ses dalgalarıyla damarların görüntülenmesi)
• Bilgisayarlı tomografi veya manyetik rezonans görüntüleme (MR)
• Venografi (damar içine kontrast madde verilerek röntgen çekilmesi)

Randevunuzda neler beklenir

Tanı sürecinde size belirtiler, ne zaman başladığı ve risk faktörleriniz sorulacaktır. Bacak muayenesi sırasında iki bacak birlikte ölçülür, renk ve sıcaklık farklarına bakılır. Görüntüleme işlemleri ağrısız veya hafif rahatsız edici olabilir. Sonuçlar genellikle birkaç gün içinde açıklanır.

Tedavi

May Thurner sendromunda tedavinin amacı kan pıhtısı oluşmasını önlemek ve sıkışan toplardamarın açıklığını sağlamaktır. Tedavi planı kişinin yaşına, pıhtı olup olmamasına ve genel sağlık durumuna göre belirlenir.

Evde kişisel bakım

• Bacakları dinlendirirken yukarıda tutmak
• Doktorun önerdiği varis çorabını düzenli kullanmak
• Uzun süre oturmak veya ayakta durmak zorunda kalırsanız saatte bir kısa yürüyüş yapmak
• Bol sıvı tüketmek
• Sigara kullanıyorsanız bırakmak

Tıbbi tedaviler

Hekiminiz kan sulandırıcı ilaçlar önerebilir. Pıhtı varsa pıhtıyı eritmeye yönelik tedaviler uygulanabilir. Sıkışan damarın bir balonla genişletilmesi ve damar içine tel kafes (stent) yerleştirilmesi sık kullanılan yöntemlerdendir. Hangi tedavinin gerektiğine damar hastalıkları uzmanı veya girişimsel radyoloji uzmanı karar verir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Cerrahi tedavi çok nadir durumlarda, diğer girişimlerin başarısız olduğu veya uygulanamadığı hastalar için düşünülür. Bu durumda damarın yerini değiştiren veya sıkışmayı ortadan kaldıran ameliyatlar yapılabilir.

Bu durumla yaşamak

May Thurner sendromuyla yaşarken düzenli doktor kontrolleri önemlidir. Doktorunuzun önerdiği varis çorabını giymek, bacaklarınızı hareket halinde tutmak ve kilonuzu sağlıklı bir aralıkta korumak günlük yaşamı rahatlatır. Tanı almış birçok kişi tedavi ile normal hayatına devam edebilir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Günde en az 30 dakika yürüyüş yapmak
• Trafik veya iş gereği uzun süre oturmak gerekiyorsa ara vermek
• Bacak bacak üstüne atmaktan kaçınmak
• Bol su içmek
• Uzun yolculuklarda düzenli olarak ayağa kalkıp yürümek

Diyet ve egzersiz

Lifli gıdalar, sebze-meyve ve tam tahıllar içeren dengeli bir beslenme damar sağlığını destekler. Aşırı tuzdan kaçınmak bacaklardaki ödemi azaltabilir. Düzenli egzersiz, özellikle yürüyüş ve yüzme, kan dolaşımını olumlu etkiler. Ağır kaldırma ve çok zorlayıcı egzersizler öncesinde doktorunuza danışın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kronik bir tanı almak kaygı ve belirsizlik yaratabilir. Bacakta ağrı ve şişlik gibi belirtiler kişinin hareketlerini kısıtlayabilir. Bu durumda duygusal destek almak önemlidir. Kendinizi yalnız hissetmeyin; yakınlarınızla ve sağlık ekibinizle hislerinizi paylaşın.

Önleme

May Thurner sendromu doğuştan gelen damar yapısıyla ilişkili olduğundan tamamen önlenmesi her zaman mümkün değildir. Ancak pıhtı oluşumu riskini azaltmak mümkündür. Düzenli hareket etmek, susuz kalmamak ve risk faktörlerini kontrol altında tutmak en önemli adımlardandır.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Sol bacakta derin ven trombozu (DVT) gelişmesi
• Akciğere pıhtı atması (pulmoner emboli) — hayati risk oluşturabilir
• Post-trombotik sendrom denilen, bacakta kalıcı ağrı, şişlik ve cilt değişiklikleri

Uzun vadeli görünüm

May Thurner sendromu genellikle tedavi edilebilir bir durumdur. Erken tanı ve uygun tedaviyle pıhtı riski önemli ölçüde azalır. Tedavi sonrası birçok kişi normal hayatına döner, bacak şikayetleri büyük ölçüde iyileşir. Doktorunuzun önerdiği takiplere sadık kalmak uzun vadede güvenliği artırır.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.