Mitral Kapak Sarkması (Prolapsus)

Genel Bakış

Mitral kapak, kalbin sol üst odacığı ile sol alt odacığı arasında bulunan ve kanın doğru yönde akmasını sağlayan bir kapaktır. Mitral kapak sarkması (prolapsus), bu kapağın normalden daha gevşek ve esnek olması nedeniyle kapandığında hafifçe balonlaşarak yukarı doğru sarkması durumudur. Çoğu zaman kapağın çalışmasını bozmaz, ama bazı kişilerde kanın geriye kaçmasına (yetmezlik) yol açabilir.

Evet, oldukça sık görülür. Toplumda yaklaşık her 100 kişiden 2-3'ünde mitral kapak sarkması bulunur. En sık rastlanan kalp kapak anomalilerinden biridir.

Her yaşta görülebilir, ancak en sık genç ve orta yaşlı kadınlarda tanı konur. Aile içinde birden fazla kişide de görülebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Hiçbir belirti vermeyebilir
• Çarpıntı (kalp atışını hissetme)
• Göğüste kısa süreli, batıcı tarzda ağrı
• Yorgunluk ve halsizlik
• Nefes darlığı
• Baş dönmesi veya baygınlık hissi

Nedenler

Ana nedenler

• Mitral kapağı oluşturan dokunun normalden daha gevşek ve esnek olması
• Genetik (aileden gelen) yatkınlık
• Nadiren bazı bağ dokusu hastalıkları (örneğin Marfan sendromu gibi durumlar)

Risk faktörleri

• Ailede mitral kapak sarkması öyküsü bulunması
• Bağ dokusu hastalıklarının varlığı
• Genç ve orta yaşlı kadınlarda daha sık saptanması

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Göğüs ağrısı, bayılma veya ani nefes darlığı yaşıyorsanız hemen 112'yi arayın.
• Kalp atışınızın çok hızlı, düzensiz ve uzun sürdüğünü hissediyorsanız aynı gün acil servise başvurun.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Çarpıntı veya göğüste batıcı ağrı gibi belirtilerden endişeleniyorsanız, aile hekiminize veya kardiyoloji uzmanına randevu alın.
• Bir kez tanı konduysa, doktorunuzun önerdiği aralıklarla kontrole gidin.

Tanı

Mitral kapak sarkması sıklıkla rutin bir muayene sırasında, steteskopla kalp dinlenirken duyulan 'üfürüm' ya da 'tıklama' sesi sayesinde fark edilir. Kesin tanı için genellikle ekokardiyografi yapılır.

Yapılabilecek testler

• Fizik muayene (steteskopla kalbin dinlenmesi)
• Ekokardiyografi (kalbin ultrason ile görüntülenmesi)
• Elektrokardiyografi (EKG)
• Gerekirse 24 saatlik ritim takibi (Holter)

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz belirtilerinizi dinler, tansiyonunuzu ve kalbinizi dinler. Ekokardiyografi ile kapağın yapısı, sarkma miktarı ve kan kaçağı olup olmadığı değerlendirilir. Bu işlem ağrısız olup genellikle 15-30 dakika sürer.

Tedavi

Mitral kapak sarkması tedavisinin amacı belirtileri gidermek ve nadir görülen komplikasyonları önlemektir. Çoğu kişi için düzenli doktor kontrolü ve sağlıklı yaşam alışkanlıkları yeterlidir.

Evde kişisel bakım

• Düzenli sağlık kontrollerinizi aksatmayın.
• Çarpıntıyı artıran fazla kafein, stres ve uykusuzluktan kaçının.
• Sigara ve alkolden uzak durun.
• Doktorunuzun önerdiği sıklıkta kontrol randevularına gidin.

Tıbbi tedaviler

Belirtiler günlük yaşamı etkiliyorsa, doktorunuz kalp atışını düzenleyen ilaçlar önerebilir. Kan kaçağı veya ritim bozukluğu olan kişilerde komplikasyonları önlemeye yönelik ilaç tedavisi düşünülebilir. İlaç seçimi kişiye özeldir ve mutlaka doktor tarafından planlanmalıdır.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Çok ender olarak, kapaktaki kaçak ağırlaşır ve kalp yetmezliği bulguları gelişirse cerrahi gerekebilir. Bu durumda kapağın onarılması (tamir) veya değiştirilmesi yapılabilir. Ameliyat kararı kardiyoloji ve kalp cerrahisi uzmanlarının birlikte değerlendirmesiyle verilir.

Bu durumla yaşamak

Büyük çoğunluk için mitral kapak sarkması günlük yaşamı sınırlamaz. Belirtilerinizi bilmek ve gerektiğinde doktora danışmak yeterli olur. Spor yapabilir, seyahat edebilir ve çalışabilirsiniz.

Yaşam tarzı ipuçları

• Haftanın çoğu günü 30 dakika orta düzeyde egzersiz yapın.
• Yeterli ve düzenli uyuyun.
• Stresi azaltmak için nefes egzersizleri, yürüyüş veya hobiler edinin.
• Kafein tüketiminizi sınırlayın; çünkü çarpıntıyı artırabilir.

Diyet ve egzersiz

Kalp sağlığı için sebze, meyve, tam tahıl ve sağlıklı yağlar açısından zengin bir beslenme düzeni uygulayın. Aşırı tuzdan kaçınmak, özellikle kapak kaçağı olanlarda tansiyonu kontrol altında tutmaya yardımcı olur. Egzersize yavaşça başlayın; vücudunuzu zorlamadan, yorulduğunuzda dinlenin.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Çarpıntı ve göğüs ağrısı hissetmek kaygıya yol açabilir. Bu belirtilerin çoğu zararsızdır ve bu durumla yaşayan birçok kişi aynı duyguları hisseder. Endişelerinizi doktorunuzla açıkça paylaşın; gerekirse bir psikolog veya psikiyatristten destek almaktan çekinmeyin.

Önleme

Mitral kapak sarkması, kapağın yapısal bir özelliğidir ve tamamen önlenmesi mümkün değildir. Ancak düzenli takip ve sağlıklı yaşam ile ciddi sorunların önüne geçilebilir.

Aşılar

Mitral kapak sarkmasına özel bir aşı yoktur. Ancak grip enfeksiyonu kalbi zorlayabileceği için yıllık grip aşısı ve genel aşı takviminiz hakkında doktorunuzla konuşabilirsiniz.

Tarama programları

Toplumda herkese rutin kalp ultrasonu taraması önerilmez. Birinci derece yakınınızda mitral kapak sarkması varsa, bunu doktorunuza söyleyin; gerekli görürse muayene ve ekokardiyografi isteyebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Ağır mitral kapak kaçağı (mitral yetmezlik) ve kalp yetmezliği
• Önemli kalp ritim bozuklukları
• Kapakta enfeksiyon (çok nadir)

Uzun vadeli görünüm

Çoğu kişi için mitral kapak sarkması yaşamı tehdit eden bir durum değildir. Düzenli doktor kontrolü ile belirtiler kontrol altına alınabilir; ciddi kaçak gelişen kişilerde bile ameliyat başarı oranını artırabilir. Pek çok insan hiçbir kısıtlama olmadan uzun ve sağlıklı bir yaşam sürer.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.