Omurga Tümörleri: Belirtiler, Tanı ve Tedavi Rehberi

Genel Bakış

Omurga tümörü, omurga kemiklerinde, omurilikte veya omuriliği çevreleyen sinir ve zarlarda anormal hücrelerin kontrolsüz büyümesidir. Bu büyüme iyi huylu (kanser olmayan) veya kötü huylu (kanserli) olabilir. Omurga tümörleri, çevredeki sinirlere ve omuriliğe baskı yaparak ağrı, güçsüzlük ve diğer belirtilere yol açabilir.

Omurga tümörleri nadir görülen tümörlerdendir. Tüm vücut tümörlerinin küçük bir yüzdesini oluşturur. Yine de her yaşta görülebilir, bu nedenle belirtileri bilmek önemlidir.

Omurga tümörleri her yaştan insanı etkileyebilir. Bazı türler genç erişkinlerde, bazıları ise ileri yaşta daha sık görülür. Ailesel yatkınlık veya bazı genetik hastalıklar riski artırabilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Sırtta veya boyunda geçmeyen, özellikle geceleri ya da yatarken artan ağrı
• Kollarda veya bacaklarda uyuşma, karıncalanma ya da güçsüzlük
• Yürümede zorluk, denge kaybı
• Bağırsak veya mesane kontrolünün kaybı
• Omurgada şekil bozukluğu ya da hassasiyet
• Etkilenen bölgeye bağlı olarak vücudun alt kısmında his kaybı

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda sırt ağrısı genellikle nadirdir; bu nedenle uzun süren sırt ağrısı ciddiye alınmalıdır.
• Yürüme ya da emeklemede gerileme veya denge sorunları
• Okul çağı çocuklarda halsizlik, iştahsızlık ve kilo kaybı
• Bacaklarda eşit olmayan güç kaybı veya topallama

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşla birlikte görülen bel veya boyun ağrısından farklı, dinlenmekle geçmeyen ağrı
• Denge ve yürüme problemlerinde belirgin artış
• Düşme riskinde artışa neden olan bacak güçsüzlüğü
• Yeni başlayan kabızlık veya idrar kaçırma gibi bağırsak-mesane değişiklikleri

Nedenler

Ana nedenler

• Omurga tümörlerinin kesin nedeni çoğu zaman bilinmemektedir.
• Bazı tümörler başka bir organ kanserinin omurgaya yayılmasıyla (metastaz) ortaya çıkar.
• Nadir olarak kalıtsal genetik sendromlar omurga tümörü riskini artırabilir.
• Yüksek doz radyasyona maruz kalmış olmak bazı tümör türleriyle ilişkilendirilmiştir.

Risk faktörleri

• Daha önce başka bir kanser teşhisi almış olmak
• Ailede omurga tümörü veya bazı kalıtsal hastalıkların bulunması
• Düşük bağışıklık sistemi bazı tümör türleri için risk oluşturabilir
• Uzun süreli ve yüksek doz radyasyona maruziyet öyküsü

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Sırt ağrınız şiddetli ve giderek kötüleşiyorsa
• Bacaklarınızda veya kollarınızda güçsüzlük, uyuşma veya karıncalanma fark ediyorsanız
• Yürüme veya denge sorununuz yeni başladıysa
• Bağırsak veya mesane kontrolünde değişiklik varsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Haftalardır geçmeyen sırt veya boyun ağrınız varsa
• Ağrı gece uykudan uyandırıyorsa
• Ailenizde omurga tümörü öyküsü varsa ve endişeleniyorsanız

Tanı

Doktor öncelikle detaylı bir tıbbi öykü alır ve nörolojik muayene yapar. Muayenede güç, his, refleksler ve denge değerlendirilir. Ardından görüntüleme testleri istenebilir.

Yapılabilecek testler

• Manyetik rezonans görüntüleme (MR): Omurilik ve sinirleri en iyi gösteren görüntüleme yöntemidir.
• Bilgisayarlı tomografi (BT): Omurga kemiklerini ayrıntılı gösterir.
• Röntgen: Omurga hizasındaki bozuklukları ve kemik hasarını gösterebilir.
• Biyopsi: Kesin tanı için tümörden küçük bir doku örneği alınıp mikroskopta incelenir.

Randevunuzda neler beklenir

Tanı süreci birkaç gün ya da hafta sürebilir. Görüntüleme sonrası biyopsi yapılması gerekebilir. Biyopsi öncesinde doktorunuz işlemi ve hazırlığı detaylı anlatacaktır. Sonuçlandığında doktorunuz tümörün türü, derecesi ve tedavi seçenekleri hakkında sizinle konuşacaktır.

Tedavi

Tedavi planı; tümörün tipine, boyutuna, yerine, belirtilerinize ve genel sağlık durumunuza göre kişiselleştirilir. Amaç; tümörü kontrol altına almak, sinirlere olan baskıyı azaltmak ve yaşam kalitesini korumaktır.

Evde kişisel bakım

• Doktorunuzun önerdiği şekilde dinlenmek ve aşırı zorlayıcı aktivitelerden kaçınmak
• Fizik tedavi sürecinde verilen egzersizleri düzenli yapmak
• Ağrıyı yönetmede doktorunuzdan reçetesiz veya reçeteli ağrı kesiciler hakkında bilgi almak (ilaç adı vermeden genel bilgi)
• Sigara kullanıyorsanız bırakmak, çünkü sigara kemik iyileşmesini olumsuz etkileyebilir

Tıbbi tedaviler

Tümörün türüne göre cerrahi dışında radyoterapi (ışın tedavisi) ve kemoterapi (ilaçla tümör hücrelerini yok etme tedavisi) gibi seçenekler uygulanabilir. Bazı hastalarda hedefe yönelik tedaviler veya kortikosteroid gibi ilaçlar sinirlerdeki şişliği azaltmak için kullanılabilir. Tedaviye karar verirken doktorunuz, ekibinizle birlikte size özel bir plan oluşturacaktır.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Ameliyat, tümörün sinir dokusuna bastığı veya omurga dengesini bozduğu durumlarda düşünülür. Amaç tümörün tamamen veya mümkün olduğunca çıkarılması ve omurganın stabilize edilmesidir. Her tümör ameliyata uygun olmayabilir; doktorunuz riskleri ve faydaları sizinle paylaşacaktır.

Bu durumla yaşamak

Omurga tümörü tanısı hayatınızı birçok yönden etkileyebilir. Günlük planlarınızı yaparken enerjinizi korumak, dinlenme ve aktivite dengesini bulmak önemlidir. Hareket kabiliyetinizde kısıtlılık varsa ev düzeninizi buna göre ayarlamak yardımcı olabilir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli ve dengeli beslenmeye özen gösterin
• Doktorunuzun onayıyla yüzme veya hafif yürüyüş gibi düşük etkili aktiviteler yapın
• Stresle başa çıkmak için derin nefes, meditasyon veya hobi edinmek deneyin
• Ağrıyı artıran hareketlerden kaçının; yardımcı cihazlar (yürüteç, baston) gerekebilir

Diyet ve egzersiz

Dengeli ve protein açısından yeterli bir beslenme, tedavi sürecinde vücut direncini destekleyebilir. Fizik tedavi uzmanınızın önerdiği egzersizler kas gücünüzü ve esnekliğinizi korumaya yardımcı olur. Doktorunuz aksini söylemedikçe, günlük hafif hareketler genellikle faydalıdır.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kanser veya ciddi bir sağlık sorunu ile yaşamak kaygı, üzüntü ve korku duygularına neden olabilir. Bu hisler normaldir. Psikolojik destek almak, bu duygularla başa çıkmanın güçlü bir yoludur. Unutmayın, duygusal sağlığınız da iyileşmenin bir parçasıdır.

Önleme

Omurga tümörlerinin çoğunun bilinen bir önleme yöntemi yoktur. Ancak genel sağlıklı yaşam alışkanlıkları (dengeli beslenme, düzenli egzersiz, sigara ve aşırı alkolden kaçınma) bağışıklık sistemini güçlü tutar.

Aşılar

Omurga tümörlerine karşı spesifik bir koruyucu aşı bulunmamaktadır. Genel sağlık için önerilen aşıları (grip, zatürre vb.) doktorunuzun önerdiği takvimde yaptırmanız uygundur.

Tarama programları

Toplumda omurga tümörleri için yaygın bir tarama testi önerilmemektedir. Ancak başka bir kanser nedeniyle takipteyseniz, doktorunuz omurgada yayılmayı kontrol etmek için düzenli görüntüleme isteyebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Omurilik üzerinde kalıcı baskı nedeniyle felç
• Sinir hasarına bağlı duyu kaybı
• Bağırsak ve mesane kontrolünün kalıcı kaybı
• Tümörün ilerleyerek çevredeki kemikleri ve dokuları zayıflatması

Uzun vadeli görünüm

Omurga tümörlerinin seyri türüne ve teşhis aşamasına göre büyük farklılık gösterir. İyi huylu tümörlerde başarı oranı çok yüksektir. Kötü huylu tümörlerde ise erken teşhis ve modern tedavi yöntemleri sayesinde birçok hastada iyi sonuçlar alınabilmektedir. Her hasta farklıdır; doktorunuz size özel beklentilerinizi konuşabilir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.