Uyluk Ezilmesi (Kontüzyon)

Genel Bakış

Uyluk ezilmesi, uyluğa gelen bir darbe sonucu kas ve deri altındaki damarların zedelenmesiyle oluşan bir morluk ve yaralanmadır. Cilt genellikle sağlam kalır, ancak altındaki dokularda kanama ve şişlik görülür.

Evet, özellikle aktif olan kişilerde ve sporcularda oldukça sık görülür.

Her yaştan kişiyi etkileyebilir ancak futbol, basketbol gibi temas gerektiren sporlarla uğraşanlarda, aktif çocuklarda ve çalışan genç erişkinlerde daha yaygındır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Uylukta ağrı ve hassasiyet
• Şişlik
• Morluk (önce kırmızı, sonra mor, yeşil ve sarı renge dönebilir)
• Bacağı hareket ettirmekte veya üzerine basmakta zorlanma
• Uylukta gerginlik veya sertlik hissi

Çocuklarda belirtiler

• Çocuk ağlamaklı veya huzursuz olabilir
• Bacak kullanmayı reddedebilir ya da topallayabilir
• Uyluk bölgesine dokunulmasına izin vermeyebilir
• Ağrı nedeniyle uyku düzeni bozulabilir

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Daha geniş ve uzun süreli morluklar görülebilir
• Eklemlerde sertlik ve hareket kısıtlılığı daha belirgindir
• Denge kaybı ve düşme riski artabilir
• İyileşme süreci daha yavaş olabilir

Nedenler

Ana nedenler

• Düşme veya çarpma
• Spor sırasında diz ile uyluğa darbe alınması
• Trafik kazası veya ani bir darbe
• Yüksek bir yerden atlama veya zıplama sırasında oluşan gerginlik

Risk faktörleri

• Temas gerektiren sporlarla uğraşmak
• Daha önce aynı bölgeden yaralanmış olmak
• Yetersiz kas gücü veya esneklik
• Spora ısınmadan başlamak
• İleri yaşa bağlı denge sorunları

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Bacak üzerine hiç basamıyorsanız
• Şişlik ve ağrı çok şiddetliyse
• Bacakta veya ayakta uyuşukluk ya da soğukluk varsa
• Yaralanma sonrası şiddetli ağrıyla birlikte şekil bozukluğu veya anormal bir hareketlilik varsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• İlk birkaç gün içinde ağrı azalmıyor veya kötüleşiyorsa
• Morluk çok geniş bir alana yayılıyorsa
• Bacağınızı normal şekilde kullanamıyorsanız
• Yaralanma sonrası 2-3 gün geçmesine rağmen iyileşme belirtisi yoksa

Tanı

Doktor, önce size yaralanmanın nasıl olduğunu sorar ve uyluğunuzu dikkatlice muayene eder. Şişlik, morarma, hassasiyet ve hareket açıklığını değerlendirir. Gerekirse görüntüleme yöntemlerine başvurabilir.

Yapılabilecek testler

• Röntgen: Kırık veya kemik hasarı olup olmadığını kontrol etmek için çekilir.
• Ultrason: Kas ve yumuşak doku hasarını değerlendirmek için kullanılabilir.
• Manyetik rezonans görüntüleme (MR): Derin kas yaralanması veya kanama şüphesinde daha ayrıntılı görüntü sağlar.

Randevunuzda neler beklenir

Muayene sırasında bacağınızı hareket ettirmeniz istenebilir. Ağrı olması normaldir. Doktorunuz, kesin tanıyı koymak için görüntüleme sonuçlarına göre birkaç gün beklemenizi önerebilir. Genellikle tanı, muayene ve hikaye ile netleşir.

Tedavi

Uyluk ezilmesinin temel tedavisi dinlenme, buz, baskı ve yüksekte tutma yöntemine dayanır. Amaç şişliği azaltmak, ağrıyı hafifletmek ve iyileşmeyi hızlandırmaktır. Doktorunuzun önerisi olmadan ilaç kullanmayın.

Evde kişisel bakım

• Dinlenme: Yaralanan bacağa yük bindirmeyin, ağrılı hareketlerden kaçının.
• Buz uygulaması: İlk 48 saat boyunca, ince bir bezin içinde buz torbasını 15-20 dakika uygulayın, günde birkaç kez tekrarlayın.
• Baskı: Şişliği azaltmak için doktorunuzun uygun gördüğü elastik bandaj ile sıkı ama dolaşımı engellemeyecek şekilde sarın.
• Yüksekte tutma: İyileşme sürecinde uyluğu kalp seviyesinin üzerinde tutmaya çalışın.
• Sıcak uygulama: İlk 48 saatten sonra, ağrı ve tutukluğu azaltmak için sıcak havlu veya ılık duş kullanılabilir.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz ağrı ve iltihabı kontrol altına almak için reçetesiz veya reçeteli ağrı kesiciler önerebilir. Bu ilaçları doktorunuzun belirttiği şekilde ve dozda kullanın. Fizik tedavi, kas gücünü ve hareket açıklığını geri kazanmak için önerilebilir. Nadir durumlarda, doktorunuz kanamayı boşaltmak için bir iğne girişimi (aspirasyon) yapabilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Çok nadirdir. Eğer kas tamamen yırtılmışsa veya şiddetli kemik bölgesi kanaması (hematom) ameliyatla temizlenmesini gerektiriyorsa cerrahi seçenekler değerlendirilebilir. Ancak çoğu uyluk ezilmesi cerrahi gerektirmez.

Bu durumla yaşamak

İyileşme sürecinde günlük aktivitelerinizi ağrıya göre ayarlayın. İlk birkaç gün bacağınıza fazla yüklenmemeye çalışın. İyileşme ilerledikçe normal aktivitelere kademeli olarak dönün.

Yaşam tarzı ipuçları

• Yaralanma tamamen iyileşene kadar ağır spor ve egzersizden kaçının
• Spor yaparken koruyucu ekipman kullanın
• Bacak kaslarını güçlendiren egzersizlere doktor veya fizyoterapist eşliğinde başlayın
• Ani hareketlerden ve zorlamalardan kaçının

Diyet ve egzersiz

Yeterli protein almak kas onarımını destekler. Bol su içmek ve düzenli, hafif yürüyüşler (ağrı sınırını aşmadan) dolaşımı iyileştirebilir. İyileşme sonrası esneme hareketleri ve güçlendirme egzersizleri önemlidir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Yaralanma sonrası hareket kısıtlılığı, özellikle aktif kişilerde can sıkıntısı ve moral bozukluğu yaratabilir. Bu duyguların normal olduğunu bilin. Beklenen iyileşme sürecine odaklanmak ve küçük hedefler koymak yardımcı olabilir.

Önleme

Tamamen önlemek mümkün olmasa da riski azaltmak mümkündür. Spor öncesi iyi bir ısınma yapmak, bacak kaslarını düzenli güçlendirmek, temas sporlarında koruyucu ekipman kullanmak ve oyun alanlarında güvenlik kurallarına uymak korunmaya yardımcı olur.

Aşılar

Uyluk ezilmesine karşı doğrudan koruyucu bir aşı yoktur.

Tarama programları

Rutin bir tarama testi yoktur.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Uzun süreli ağrı ve kas güçsüzlüğü
• Kas içinde kireçlenme (myozitis ossifikans)
• Birikmiş kanın iltihaplanması (apse), nadiren
• Şiddetli vakalarda, bacağa baskı yapan ve kan akışını tehlikeye atan kompartman sendromu
• İyileşme süresinin uzaması ve normal aktiviteye dönüşün gecikmesi

Uzun vadeli görünüm

Çoğu uyluk ezilmesi, uygun tedavi ile 1 ila 2 hafta içinde önemli ölçüde iyileşir. Sporcular birkaç hafta içinde tam aktiviteye dönebilir. Şiddetli vakalarda iyileşme birkaç ay sürebilir ancak doğru tedavi ve rehabilitasyonla tam iyileşme beklenir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.