Torasik Aort Anevrizması

Genel Bakış

Göğüs boşluğunda seyreden ana atardamar olan aortta meydana gelen balonlaşma (genişleme) torasik aort anevrizması olarak adlandırılır. Bu genişleme damar duvarını inceltir ve zayıflatır; zamanla yırtılma riski oluşturur.

Torasik aort anevrizması nispeten nadirdir; ancak 60 yaş üzeri bireylerde ve erkeklerde daha sık teşhis edilir. Toplumdaki sıklığı yaklaşık %1 olarak tahmin edilmektedir.

Çoğunlukla 60-70 yaş arası erkekleri etkiler. Ailesinde aort anevrizması veya Marfan sendromu gibi bağ dokusu hastalığı olanlar, yüksek tansiyonu ya da damar sertliği (ateroskleroz) bulunanlar daha yüksek risk taşır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Genellikle belirti vermez
• Göğüste, sırtta veya kürek kemikleri arasında künt ağrı
• Nefes darlığı
• Yutma güçlüğü
• Ses kısıklığı veya öksürük

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda çok nadir görülür; belirtileri genellikle sessizdir.
• Bağ dokusu hastalığı varsa göğüs ağrısı, çarpıntı veya yutma güçlüğü olabilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda belirtiler diğer hastalıklarla karışabilir; sırt ağrısı, yorgunluk, nefes darlığı ve yutma zorluğu en sık bildirilen şikayetlerdir.

Nedenler

Ana nedenler

• Kontrolsüz yüksek tansiyon (hipertansiyon)
• Damar sertliği (ateroskleroz)
• Bağ dokusu hastalıkları (Marfan sendromu, Ehler-Danlos sendromu)
• Göğüs travması (geçirilmiş kazalar)

Risk faktörleri

• Sigara içmek
• İleri yaş
• Erkek cinsiyet
• Ailede aort anevrizması öyküsü
• Yüksek kolesterol ve trigliserit
• Kontrolsüz tansiyon

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yukarıdaki acil belirtilerden herhangi birini yaşıyorsanız vakit kaybetmeden 112'yi arayın.
• Göğüs veya sırt ağrınız giderek şiddetleniyorsa aynı gün acil değerlendirme için başvurun.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Ailenizde aort anevrizması öyküsü varsa doktorunuza bilgi verin.
• Tansiyon ve kolesterol değerlerinizi düzenli kontrol ettirin.
• Daha önce anevrizma tanısı aldıysanız kontrol randevularınızı aksatmayın.

Tanı

Torasik aort anevrizması sıklıkla başka bir nedenle yapılan göğüs röntgeni veya bilgisayarlı tomografi (BT) sırasında tesadüfen fark edilir. Şüphelenildiğinde doktorunuz detaylı görüntüleme isteyebilir.

Yapılabilecek testler

• Ekokardiyografi (ultrason ile kalp ve aort görüntüleme)
• Bilgisayarlı tomografi (BT) anjiyografi
• Manyetik rezonans görüntüleme (MR)
• Göğüs röntgeni (başlangıç değerlendirmesi)

Randevunuzda neler beklenir

Görüntüleme öncesinde damar yolundan kontrast madde verilebilir, bu sırada hafif sıcaklık hissedebilirsiniz. İşlem ağrısızdır ve genellikle yarım saat kadar sürer. Doktorunuz sonuçları size açıklayarak anevrizmanın boyutu ve takip planı hakkında bilgi verecektir.

Tedavi

Tedavi anevrizmanın boyutuna, büyüme hızına ve genel sağlık durumunuza göre değişir. Küçük anevrizmalar çoğunlukla düzenli aralıklarla takip edilir; büyüyen ya da yırtılma riski yüksek olanlar cerrahi onarım gerektirebilir.

Evde kişisel bakım

• Tansiyonunuzu düzenli ölçtürün ve ilaçlarınızı doktorunuzun önerdiği şekilde kullanın.
• Sigara içiyorsanız bırakma konusunda destek alın.
• Ağır kaldırma, ıkınma ve zorlu egzersizlerden kaçının.
• Doktorunuzun önerdiği takip aralıklarına uyun.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz kan basıncını düşüren ve kalbin damar sağlığını destekleyen ilaçlar önerebilir. İlaç adları ve dozları tamaamen size özel belirlenmelidir; hekiminize danışmadan hiçbir ilacı bırakmayınız ya da değiştirmeyiniz.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Anevrizma çapı 5-5,5 cm'i aştığında, yılda 0,5 cm'den fazla büyüme gösterdiğinde veya yırtılma belirtileri varsa cerrahi onarım önerilebilir. Açık ve kapalı (endovasküler) yöntemler bulunmaktadır; seçeneklerinizi kalp ve damar cerrahı ile görüşün.

Bu durumla yaşamak

Anevrizmanız takip edilebilir bir boyuttaysa günlük yaşamınız büyük ölçüde normale döner. Tansiyon kontrolü, düzenli kontroller ve sağlıklı yaşam alışkanlıkları en yakın dostlarınızdır. Zorlayıcı aktivitelerden kaçınarak riski en aza indirebilirsiniz.

Yaşam tarzı ipuçları

• Tansiyonunuzu evde düzenli ölçün ve kaydedin.
• Bol posalı besinler tüketerek kabızlığı önleyin; ıkınmak tansiyonu ani yükseltebilir.
• Stresi yönetmek için nefes egzersizleri veya yürüyüş gibi rahatlatıcı yöntemler deneyin.

Diyet ve egzersiz

Sebze, meyve, tam tahıl ve yağsız protein açısından zengin bir beslenme, kalp ve damar sağlığını destekler. Tuz tüketimini azaltmak tansiyon kontrolünü kolaylaştırır. Yürüyüş ve yüzme gibi orta yoğunlukta egzersizler genellikle güvenlidir; ancak ağır sporlara başlamadan önce doktorunuzdan onay almalısınız.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Anevrizma teşhisi bazı kişilerde kaygı ve gelecek korkusu yaratır. Bu duyguları tanımak ve doktorunuzla açıkça konuşmak önemlidir. Gerekirse bir psikolog veya destek grubu, bu süreçte size eşlik edebilir. Çoğu insan doğru takiple uzun ve kaliteli bir yaşam sürer.

Önleme

Tamamen önlemenin garantisi yoktur, ancak risk faktörlerini kontrol etmek mümkündür. Sigara içmemek, tansiyonu ideal aralıkta tutmak, kan yağlarını düzenlemek ve sağlıklı kiloya ulaşmak anevrizma oluşumunda koruyucu rol oynar.

Aşılar

Grip ve zatürre aşıları, damar sağlığını koruyabilir; doktorunuzun önerdiği aşıları Sağlık Bakanlığı takvimi çerçevesinde yaptırmanız yararlıdır.

Tarama programları

Ailesinde aort anevrizması öyküsü olanlar ve bağ dokusu hastalığı bulunanlar için hekim önerisiyle ekokardiyografi veya BT ile tarama yapılabilir. Risk altındaysanız doktorunuzla bu konuyu konuşun.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Aortun yırtılması (rüptür) ciddi iç kanamaya ve şoka yol açabilir; hayati tehlike oluşturur.
• Aort duvarının katmanlarının ayrılması (diseksiyon) ani ve şiddetli ağrıya neden olur, acil müdahale gerektirir.
• Aort kapağında yetersizlik oluşursa kalp yetmezliği belirtileri gelişebilir.

Uzun vadeli görünüm

Düzenli takip, sağlıklı yaşam ve gerekli durumlarda cerrahi müdahale ile torasik aort anevrizmasının riskleri büyük ölçüde yönetilebilir. Pek çok insan tanı aldıktan sonra yıllarca normal ve aktif bir hayat sürer. Umutlu olmak için her neden var.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.