Göğüs Çıkışı Sendromu (Torasik Outlet Sendromu)

Genel Bakış

Göğüs çıkışı sendromu, köprücük kemiği ile ilk kaburga arasındaki boşluktan geçen sinirlerin ve/veya kan damarlarının sıkışması sonucu ortaya çıkan bir durumdur. Bu sıkışma kol, omuz ve boyunda ağrı, uyuşma, karıncalanma veya güçsüzlüğe neden olabilir.

Göğüs çıkışı sendromu toplumda çok sık görülen bir durum değildir, ancak belirtileri başka hastalıklarla karışabileceği için gözden kaçabilir.

Bu durum kadınlarda erkeklerden daha sık görülür. Ayrıca duruş bozukluğu olan, tekrarlayan kol ve omuz hareketleri yapan (örneğin bilgisayar başında çalışanlar, yüzücüler, müzisyenler) ve ağır yük kaldıran kişilerde daha yaygındır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Boyun, omuz, kol veya elde ağrı ve uyuşma
• Parmaklarda karıncalanma veya iğne batması hissi
• Kolda güçsüzlük, özellikle kavrama zayıflığı
• Kol ve elde soğukluk veya solukluk
• Kolda şişlik veya renk değişikliği (damarsal tipte)

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda nadirdir; genellikle duruş bozukluğu veya tekrarlayan hareketler sonrası omuz ve kol ağrısı, uyuşma şeklinde kendini gösterir.
• Çocuklarda belirtiler büyüme ağrısıyla karışabilir, bu yüzden dikkatli değerlendirme gerekir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda boyun omurlarındaki kireçlenme veya duruş değişikliklerine bağlı olarak ortaya çıkabilir.
• Belirtiler daha çok yürüyüş veya günlük aktiviteler sırasında kolda yorgunluk ve uyuşma şeklinde görülür.

Nedenler

Ana nedenler

• Doğuştan gelen yapısal farklılıklar (fazla kaburga, kalın bağ dokusu)
• Köprücük kemiği veya boyun bölgesine darbe, kaza veya kırık sonrası iyileşme
• Duruş bozukluğu, özellikle omuzların öne düşmesi
• Tekrarlayan kol ve omuz hareketleri (örneğin bilgisayar kullanımı, ağır kaldırma)

Risk faktörleri

• Kadın olmak
• Aşırı kilo veya obezite
• Hamilelik döneminde duruş değişiklikleri
• Uzun süre baş ve kolları önde tutmayı gerektiren işler
• Yüksekten uzanma veya baş üstü çalışma gerektiren meslekler

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Kol ve elde aniden gelişen güçsüzlük veya his kaybı
• Kolun soğuk, soluk veya morarmış görünmesi
• Nefes darlığı veya göğüs ağrısı eşlik ediyorsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Boyun, omuz veya kolda sürekli uyuşma, karıncalanma ya da ağrı varsa
• Belirtiler gece uykudan uyandıracak kadar şiddetliyse
• Aynı hareketleri yaparken belirtiler tekrarlıyorsa

Tanı

Doktor şikayetlerinizi dinler, fizik muayene yapar ve kollarınızı belirli hareketlere zorlayarak semptomları tetiklemeye çalışır. Kesin tanı için görüntüleme ve sinir testleri istenebilir.

Yapılabilecek testler

• Fizik muayene (Adson testi ve benzeri provokasyon testleri)
• Röntgen (servikal kaburga veya kemik yapı sorunlarını görmek için)
• Ultrason veya Doppler ultrason (damarsal akımı değerlendirmek için)
• Manyetik rezonans görüntüleme (MRI)
• Sinir ileti çalışmaları (elektromiyografi/EMG)

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz belirtilerinizi ve tıbbi geçmişinizi aldıktan sonra muayene sırasında kollarınızı farklı pozisyonlara getirmenizi isteyebilir. Bu testler biraz rahatsızlık verebilir, ancak tanı koymak için önemlidir. Gerekirse sizi fizik tedavi veya nöroloji bölümüne yönlendirebilir.

Tedavi

Tedavi genellikle konservatif (cerrahi olmayan) yöntemlerle başlar. Amaç sıkışmayı azaltmak, duruşu düzeltmek ve belirtileri kontrol altına almaktır.

Evde kişisel bakım

• Duruşunuza dikkat edin; omuzlarınızı geriye ve aşağıda tutmaya çalışın.
• Gün içinde sık sık ara verin ve kollarınızı yukarı kaldırmaktan kaçının.
• Ağır çanta, sırt çantası veya dar kıyafetlerden kaçının, omuz üstüne binilmesini azaltın.
• Uyku pozisyonunuzu değiştirin; kolunuzu başınızın üstüne kaldırmadan uyuyun.
• Doktorunuzun önerdiği germe ve güçlendirme egzersizlerini düzenli yapın.

Tıbbi tedaviler

Fizik tedavi, duruş eğitimi, ağrı yönetimi ve bazı durumlarda steroid enjeksiyonları gibi yöntemler tedavi planında yer alabilir. İlaçlar ve enjeksiyonlar doktor tarafından belirlenir; bu nedenle kendi başınıza ilaç kullanmayın. Tedavinin temel aşaması fizyoterapist eşliğinde uygulanan egzersiz programıdır.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Sinirlere veya damarlara ciddi baskı olduğunda, damar tıkanıklığı geliştiğinde ya da konservatif tedaviye rağmen şikayetler düzelmediğinde cerrahi seçenekler değerlendirilebilir. Ameliyat kararı, uzman doktor tarafından yapılan detaylı değerlendirmeler sonrasında verilir.

Bu durumla yaşamak

Günlük hayatınızda duruşunuza dikkat etmek, ağır kaldırmaktan kaçınmak ve kolunuzu zorlayan hareketleri sınırlamak önemlidir. İş yerinde ergonomik düzenlemeler yapmak ve sık sık mola vermek şikayetlerinizi azaltabilir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Bilgisayar ekranınızı göz hizasına getirin ve klavyeyi kolayca erişebileceğiniz şekilde yerleştirin.
• Telefonla konuşurken kulaklık kullanın; telefonu başınız ile omzunuz arasına sıkıştırmayın.
• Sigara içiyorsanız bırakmayı deneyin; sigara damar sağlığını olumsuz etkiler.
• Aşırı kilodan kaçının, sağlıklı bir kiloyu korumaya çalışın.
• Stres yönetimi için gevşeme teknikleri, nefes egzersizleri ve meditasyon deneyebilirsiniz.

Diyet ve egzersiz

Düzenli ve dengeli beslenme damar ve sinir sağlığını destekler. Yürüyüş, yüzme ve hafif egzersizler genellikle uygundur, ancak kolları zorlayan ağırlık kaldırma veya baş üstü hareketlerden kaçınmak gerekir. Egzersiz planınızı doktorunuza danışarak oluşturun.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kronik ağrı ve hareket kısıtlılığı günlük yaşamı etkileyebilir, kaygı ve stres yaratabilir. Bu duyguların normal olduğunu bilin; doktorunuzla veya bir ruh sağlığı uzmanıyla konuşmak size yardımcı olabilir.

Önleme

Tamamen önlenmesi mümkün olmasa da duruş bozukluğu veya tekrarlayan hareketlere bağlı gelişen olgularda bazı önlemler alınabilir: doğru duruş, ergonomik çalışma ortamı, düzenli mola ve düzenli egzersiz.

Aşılar

Bu durumla doğrudan ilişkili bir aşı bulunmamaktadır.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Sürekli ve ilerleyici sinir hasarına bağlı olarak kolda kalıcı güçsüzlük ve kas erimesi
• Atardamar sıkışması sonucu kolda kan pıhtısı oluşması ve doku kaybı
• Toplardamar tıkanıklığı ve kolda şiddetli şişlik
• Ağrının kronikleşmesi ve günlük yaşamın ciddi şekilde kısıtlanması

Uzun vadeli görünüm

Erken tanı ve uygun tedavi ile çoğu kişi belirgin iyileşme sağlar. Fizik tedavi ve yaşam tarzı değişiklikleri çoğu zaman yeterli olur; cerrahi sadece gerekli durumlarda uygulanır. Tedaviye düzenli devam eden hastaların büyük bir kısmı normal yaşamına dönebilir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.