Tiroid Göz Hastalığı (Graves Orbitopatisi)

Genel Bakış

Tiroid göz hastalığı, bağışıklık sisteminizin göz çevresindeki kaslara ve yağ dokusuna saldırmasıyla ortaya çıkan bir durumdur. Bu saldırı gözlerde şişme, kızarıklık, dışarı doğru itilme ve çift görmeye neden olabilir. Çoğunlukla tiroid bezinin aşırı çalıştığı Graves hastalığı ile birlikte görülür; ancak tiroid seviyeleri normal olan kişilerde de oluşabilir.

Tiroid göz hastalığı toplumda nadirdir, ancak Graves hastalığı olan kişilerde daha sıktır. Gravesli her 10 kişiden yaklaşık 5'inde hafif göz belirtileri görülür.

En sık 30-50 yaş arasındaki kadınları etkiler, ancak her yaşta ve her iki cinste de görülebilir. Sigara içenlerde daha ağır seyreder.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Gözlerde kum veya batma hissi
• Gözlerde kızarıklık ve sulanma
• Gözlerin normalden büyük veya dışarı çıkmış görünmesi
• Göz kapaklarında ve göz çevresinde şişlik
• Göz arkasında ağrı veya baskı hissi
• Çift görme (özellikle yukarı veya yana bakarken)
• Işıktan rahatsız olma
• Göz kuruluğu
• Göz kapaklarını tam kapatamama
• Renklerde soluklaşma veya görme keskinliğinde azalma

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda belirtiler daha hafif olabilir. Gözlerde hafif kızarıklık, şişlik ve çift görme ilk belirtiler olabilir. Ergenlik döneminde okul performansındaki düşüş göz kaslarının etkilenmesine bağlı olabilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda belirtiler daha az belirgin olabilir ve göz kuruluğu, görme bulanıklığı gibi yaşla ilgili şikayetlerle karışabilir. Görme siniri sıkışması ve kalıcı görme kaybı riski daha yüksektir.

Nedenler

Ana nedenler

• Tiroid göz hastalığının temel nedeni bağışıklık sisteminin göz çevresi dokularını hedef almasıdır.
• Graves hastalığı en sık eşlik eden tiroid bozukluğudur; tiroid bezinin aşırı çalışması ile ilişkilidir.
• Bazı kişilerde tiroid değerleri normal olsa da hastalık görülebilir.

Risk faktörleri

• Sigara içmek (en güçlü risk faktörü)
• Kadın olmak
• Ailede tiroid veya otoimmün hastalık öyküsü
• Radyoaktif iyot tedavisi (bazı hastalarda göz belirtilerini başlatabilir)
• Stres

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Ani görme kaybı veya şiddetli göz ağrısı durumunda vakit kaybetmeden 112'yi arayın.
• Yeni başlayan çift görme veya göz hareketlerinde kısıtlılık fark ederseniz hemen acile başvurun.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Gözlerinizde yeni başlayan çift görme, şişlik, kızarıklık veya dışarı çıkma fark ederseniz
• Tiroid hastalığı ile takipliyseniz ve gözlerde değişiklik hissederseniz
• Göz kuruluğu, sulanma ve ışığa hassasiyet gibi belirtileriniz birkaç haftadır sürüyorsa

Tanı

Doktorunuz önce şikayetlerinizi dinler ve gözlerinizi, göz kapaklarınızı ve göz hareketlerinizi muayene eder. Muayenede gözlerin öne çıkma derecesi özel bir cetvel ile ölçülür. Tiroid hormonları için kan testi yapılır ve gerekirse görüntüleme yöntemleri kullanılır.

Yapılabilecek testler

• Kan testi: TSH, serbest T3 ve T4 ile tiroid antikorları ölçülür.
• Göz muayenesi: Görme keskinliği, renkli görme, göz bebeği refleksleri ve göz hareketleri değerlendirilir.
• Eksoftalmometri: Gözlerin öne çıkma miktarını ölçen basit bir alet.
• BT veya MR: Göz çevresi dokularına ve görme sinirine bakmak için kullanılır.

Randevunuzda neler beklenir

Tanı için bir göz hastalıkları uzmanına görünmeniz gerekebilir. Hastalığınız varsa endokrinoloji (iç salgı hastalıkları) bölümü ile birlikte takip edilirsiniz. Muayeneler ve kan testleri genellikle birkaç gün içinde tamamlanır.

Tedavi

Tedavinin ilk adımı tiroid fonksiyonlarını normal seviyeye getirmek ve sigarayı bırakmaktır. Hafif belirtilerde göz bakımı ve düzenli kontrol yeterlidir. Orta veya ağır durumlarda iltihabı azaltmak için ilaç tedavisi, ışın tedavisi veya cerrahi uygulanabilir.

Evde kişisel bakım

• Sigarayı bırakın - en önemli ve etkili adım.
• Gözleri dinlendirin; kuru ortamda doktorunuzun önerdiği yapay gözyaşı damlalarını kullanın.
• Güneş gözlüğü takarak rüzgardan ve parlak ışıktan korunun.
• Göz şişliğini azaltmak için temiz bir bez içinde buz uygulayın.
• Uyurken başınızı yüksekte tutun.
• Ekran karşısında sık sık göz kırpın ve molalar verin.

Tıbbi tedaviler

İlaç tedavisinde damar yoluyla veya ağızdan alınan kortikosteroidler gibi güçlü iltihap gidericiler kullanılabilir. Ayrıca bağışıklık sistemini düzenleyen bazı ilaçlar, göz bölgesine enjeksiyon veya ışın (radyasyon) tedavisi uygulanabilir. Hangi tedavinin size uygun olduğuna uzman doktorunuz karar verir. Tedavi seçeneklerini mutlaka doktorunuzla konuşun.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Hastalık aktif dönemini tamamladıktan sonra cerrahi düşünülebilir. Görme sinirinin sıkışması, kalıcı çift görme veya göz kapaklarının kapanamaması durumlarında cerrahiye ihtiyaç olabilir. Cerrahi; göz boşluğunu büyütmek, göz kaslarının hizasını düzeltmek veya göz kapağını onarmak amacıyla yapılabilir.

Bu durumla yaşamak

Gözlerinizi dinlendirmek, nemli tutmak ve dış etkenlerden korumak en önemli günlük pratiklerdir. Bilgisayar kullanırken ekran parlaklığını azaltın ve sık sık mola verin. Gözlerinizde yorgunluk hissederseniz gözleri birkaç dakika kapatın.

Yaşam tarzı ipuçları

• Sigarayı bırakın ve kapalı alanlarda dumandan uzak durun.
• Düzenli uyuyun, stresten kaçınmak için gevşeme teknikleri deneyin.
• İş yerinde ekran süresini sınırlayın veya antireflektif gözlük kullanın.
• Yüz üstü yatmak yerine sırt üstü ve baş yüksekte yatın.

Diyet ve egzersiz

Sağlıklı ve dengeli beslenin. Tuz tüketimini azaltmak göz çevresindeki ödemi azaltabilir. Bol su için. Düzenli yürüyüş gibi hafif egzersizler iyi gelir; ancak göz arkasındaki basıncı artırabilecek ağır kaldırma gibi aktivitelerden kaçının.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Görünümünüzdeki değişiklikler, çift görme ve göz yorgunluğu kaygı ve moral bozukluğu yaratabilir. Bu duygular normaldir. Kendinizi izole etmeyin; aileniz ve arkadaşlarınızla duygularınızı paylaşın. Gerekirse bir psikolog veya psikiyatri uzmanından destek alın.

Önleme

Tiroid göz hastalığını tamamen önlemek her zaman mümkün olmayabilir. Ancak sigara içmemek, tiroid hormonlarını düzenli kontrol ettirmek ve göz belirtileri başladığında hızlıca doktora başvurmak hastalığın ağırlaşmasını büyük ölçüde önleyebilir.

Tarama programları

Tiroid hastalığı tanısı alan kişilerde göz muayenelerinin yılda bir veya doktorun önerdiği sıklıkta yapılması önerilir. Ailesinde tiroid hastalığı olanlarda da göz belirtilerine dikkat etmek erken tanı sağlar.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kalıcı çift görme
• Görme sinirinde hasar ve görme kaybı
• Göz korneasında ülser oluşumu
• Göz kapaklarının geriye çekilmesi ve kapanamaması
• Göz kaslarında kalıcı sertleşme ve hareket kısıtlılığı

Uzun vadeli görünüm

Hastalık herkes için farklı seyreder. Çoğu kişide aktif dönem birkaç ay içinde durur ve belirtiler tedaviyle iyileşir. Sigarayı bırakmak ve düzenli takip, hastalığın en iyi sonuç vermesi için en önemli etkenlerdir. Kalıcı hafif belirtiler olabilse de görme genellikle korunur.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.