İnmemiş Testis

Genel Bakış

İnmemiş testis, erkek bebeklerde doğumda testislerden birinin veya her ikisinin, olması gereken torba (skrotum) içinde bulunmaması durumudur. Testisler hamilelik sırasında karın içinde oluşur ve doğuma yakın dönemde torbaya iner. Bu iniş tamamlanmazsa testis karında, kasık kanalında veya kasık bölgesinde kalabilir.

Evet. İnmemiş testis, erkek bebeklerde en sık rastlanan doğumsal durumlardan biridir.

Genellikle yeni doğan erkek bebekleri etkiler. Zamanında doğan bebeklerde yaklaşık %2-4, prematüre bebeklerde ise %30'a kadar görülebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Torbada testisin ele gelmemesi
• Torbada tek taraflı boşluk veya küçüklük
• Kasık bölgesinde ele gelen yumuşak veya sert kitle

Çocuklarda belirtiler

• Bebeklerde: torbada testis ele gelmez, bazen kasıkta hareket eden bir yumru hissedilir.
• Çocuklarda: testis kasıkta olabilir, bazen elle torbaya doğru itilebilir ancak bırakınca tekrar yukarı çıkar (retraktil testis).

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Erişkinlerde tedavi edilmemiş inmemiş testis çoğu zaman belirti vermez; ancak kısırlık, testiste kitle veya ağrıyla kendini gösterebilir.
• Nadiren, kasıkta geçmeyen ağrı veya şişlikle doktora başvurulabilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Hamilelik sırasında testislerin inişini sağlayan hormonlardaki dengesizlik
• Testisleri torbaya bağlayan ve inişi yönlendiren bağ dokusunun yetersiz gelişimi
• Erken doğum nedeniyle testislerin inişi için yeterli sürenin olmaması

Risk faktörleri

• Prematürite (erken doğum)
• Düşük doğum ağırlığı
• Ailede başka erkeklerde de inmemiş testis öyküsü
• Gebelikte annenin sigara içmesi veya alkol kullanması
• Bazı genetik veya hormonal bozukluklar

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Kasık veya testis ağrısı, şişlik veya kızarıklık varsa
• Ateş, kusma veya huzursuzluk eşlik ediyorsa
• Testis ağrısıyla birlikte torbada asimetri fark ederseniz

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Doğumdan sonra ilk muayenede testis torbada ele gelmemişse
• Bebeğiniz 6 aylık olduğu hâlde testis hâlâ inmediyse
• Çocuğunuzda testisin bazen torbada bazen yukarıda olduğunu fark ederseniz

Tanı

Doktor, bebeğin veya çocuğun kasık ve torbasını elle muayene ederek testisin yerini belirlemeye çalışır. Testis ele gelmezse görüntüleme yöntemleri kullanılabilir.

Yapılabilecek testler

• Fizik muayene (testis elle aranır, torbaya indirilmeye çalışılır)
• Ultrason (testisin karında veya kasıkta olup olmadığını gösterir)
• Hormon testleri (testis gelişimini ve fonksiyonunu değerlendirmek için)
• Gerekirse laparoskopi (göbek deliğinden ince bir kamera ile karın içine bakma)

Randevunuzda neler beklenir

Muayene genellikle ağrısızdır ve birkaç dakika sürer. Doktor, testisi aramak için sıcak bir ortamda bebeğin gevşemesini sağlar. Görüntüleme veya tetkikler gerekirse size önceden bilgi verilir. Sonuçlara göre tedavi planı oluşturulur.

Tedavi

Tedavinin temel hedefi, testisi torbaya indirerek normal gelişimini sağlamak ve ileride oluşabilecek kısırlık, kanser, fıtık ve torsiyon risklerini azaltmaktır. Tedavi; bebeğin yaşı, testisin yeri ve genel sağlık durumuna göre planlanır.

Evde kişisel bakım

• Düzenli olarak doktor kontrolüne götürün.
• Doktor önerisi olmadan bitkisel veya kimyasal hiçbir ürün kullanmayın.
• Ameliyat sonrası önerilen bakım talimatlarına uyun.

Tıbbi tedaviler

Bazı durumlarda hormon tedavisi testislerin kendiliğinden inmesine yardımcı olabilir. Ancak bu her zaman tek başına yeterli olmayabilir ve mutlaka çocuk ürolojisi veya çocuk cerrahisi uzmanı tarafından değerlendirilmelidir. Tedavi planı kişiye özeldir; ilaç isimleri ve dozları doktor tarafından belirlenir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Testis 6-12 ay arasında kendiliğinden inmediyse veya hormon tedavisiyle inmiyorsa genellikle cerrahi (orşiopeksi) önerilir. Ameliyat sırasında testis bulunarak torbaya indirilir ve sabitlenir. Bu işlem çocuk cerrahisi uzmanı tarafından yapılır.

Bu durumla yaşamak

Tedavi sonrası çocuklar büyük çoğunlukla normal yaşamlarına devam eder. Ameliyat sonrası birkaç gün dinlenme önerilebilir, ardından günlük aktivitelere dönülür. Düzenli kontrollerle testisin yeri ve gelişimi takip edilir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Bebeklerde alt değiştirirken testislerin yerinde olup olmadığını gözlemleyin.
• Çocuğunuzun düzenli çocuk doktoru kontrollerini aksatmayın.
• Ameliyat sonrası doktorun verdiği hareket kısıtlamalarına uyun.

Diyet ve egzersiz

Özel bir diyet gerekmez. Dengeli beslenme, yeterli uyku ve aktivite genel sağlığı destekler. Ameliyat sonrası ilk haftalarda aşırı zorlayıcı hareketlerden kaçınılmalıdır.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Erken yaşta tedavi edildiğinde genellikle uzun süreli psikolojik etki olmaz. Ancak geç fark edilen vakalarda çocuk veya aile kaygı yaşayabilir. Durumu açıkça konuşmak, doğru bilgi almak ve gerekirse psikolojik destek almak önemlidir.

Önleme

İnmemiş testisi tamamen önlemek mümkün değildir. Ancak sağlıklı bir gebelik geçirmek, düzenli doğum öncesi bakım almak ve bebeğin erken doğma riskini azaltmak, görülme sıklığını dolaylı olarak etkileyebilir.

Aşılar

İnmemiş testis için aşı ile korunma söz konusu değildir.

Tarama programları

Doğumdan hemen sonra ve bebeklik dönemindeki rutin muayenelerde testislerin yeri kontrol edilir. Aileler de bebeklerini her alt değiştirdiğinde testislerin torbanın içinde olup olmadığını kontrol edebilir, bir fark olduğunda doktora bildirebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Sperm üretiminde azalma ve kısırlık riski
• Testis kanseri riskinde artış (nadir ama önemli)
• Kasık fıtığı riski
• Testis torsiyonu (testisin kendi etrafında dönmesi) olasılığı
• Psikolojik ve kozmetik kaygılar

Uzun vadeli görünüm

Erken tanı ve uygun tedavi ile inmemiş testisli erkeklerin büyük çoğunluğu sağlıklı bir üreme ve genel gelişim süreci geçirir. Tedavi başarısı yüksek, komplikasyon riski düşüktür. Düzenli kontroller ile uzun dönem güvenle takip edilir.

Destek bul

Yerel kuruluşlar

• T.C. Sağlık Bakanlığı ↗ · Türkiye

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.