Şalazyon (Göz Kapağı Yağ Bezi Kisti)

Genel Bakış

Şalazyon, göz kapağında bulunan yağ bezlerinin tıkanması sonucu oluşan, genellikle ağrısız ve yavaş büyüyen bir yumrudur. Halk arasında arpacıkla karıştırılabilir, ancak arpacık daha çok iltihaplı ve ağrılıdır. Şalazyon bir enfeksiyon değildir; tıkanmış bir yağ kanalının birikimiyle oluşur.

Evet, şalazyon oldukça sık görülür. Göz kapağı kistleri en yaygın göz kapağı sorunlarından biridir.

Her yaşta görülebilir; yetişkinlerde, özellikle 30-50 yaş arasında daha sıktır. Çocuklarda da olabilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Göz kapağında bezelye büyüklüğünde sert, ağrısız yumru
• Yumru çevresinde hafif kızarıklık
• Göz kapağında dolgunluk veya sarkma hissi
• Büyükse görüşü hafifçe engelleme veya gözde batma hissi
• Genellikle ağrı yoktur; ağrı varsa iltihap düşünülür

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda arpacığa benzer şekilde göz kapağında şişlik
• Çocuk genellikle ağrı hissetmez, ancak yumruyu kaşıyabilir
• İltihaplanırsa kızarıklık ve hafif ağrı olabilir

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda göz kapağı sarkmasına benzer bir görünüm yaratabilir
• Kuru göz veya blefarit (kapak iltihabı) ile birlikte daha uzun sürebilir
• Görüşü etkileyecek kadar büyüyebilir

Nedenler

Ana nedenler

• Göz kapağındaki yağ bezlerinin (meibomius bezleri) ağzının tıkanması
• Bez içindeki yağın kıvamının koyulaşması
• Kapak kenarı iltihabı (blefarit)
• Göz makyajının tam temizlenmemesi

Risk faktörleri

• Blefarit (göz kapağı iltihabı) öyküsü
• Rozasea (ciltte kızarıklık yapan bir durum)
• Stres ve yetersiz uyku
• Göz kapağı hijyeninin yetersiz olması
• Sigara dumanı, toz gibi çevresel irritanlar

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Şalazyon çok büyükse ve görüşü kapatıyorsa
• Göz çevresinde yayılan kızarıklık, sıcaklık artışı ve ağrı varsa
• Evde birkaç hafta uygulanan sıcak komprese rağmen geçmiyorsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Aynı bölgede tekrarlayan şalazyon olursa
• Göz kapağında şekil bozukluğuna yol açtıysa
• Muayene için aile hekimine veya göz doktoruna başvurulabilir

Tanı

Genellikle göz kapağı muayenesiyle konur. Hekim ışık altında yumruyu ve çevresini inceler. Basit bir muayene genellikle yeterlidir.

Yapılabilecek testler

• Genellikle test gerekmez
• Nadir durumlarda, yumru tekrarlıyorsa veya şüpheli görünüyorsa biyopsi (çok küçük bir örnek alınması) önerilebilir.

Randevunuzda neler beklenir

Göz doktoru veya aile hekimi göz kapaklarını ve göz yüzeyini ağrısız bir şekilde muayene eder. Muayene sonrası tanıyı hemen söyleyebilir. Gerekirse sizi bir göz uzmanına yönlendirebilir.

Tedavi

Öncelikle evde uygulanan sıcak kompres ve kapak hijyeni önerilir. İltihap veya enfeksiyon varsa hekiminiz uygun bir tedavi planı oluşturur. Şalazyon çoğunlukla kendiliğinden iyileşir, ancak bazı durumlarda doktor müdahalesi gerekebilir.

Evde kişisel bakım

• Günde 3-4 kez, 10-15 dakika sıcak kompres uygulayın. Temiz bir bezi ılık suyla ıslatıp göz kapağı üzerinde tutun.
• Sıcak kompres sonrası parmak ucunuzla temiz şekilde yumruyu hafifçe masaj yapın (bölgeye baskı yapmadan).
• Göz kapağını temiz tutun; makyajla yatmayın ve göz kalemi gibi ürünleri paylaşmayın.
• Şalazyona kesinlikle sıkmayın veya patlatmaya çalışmayın.
• Elle göze dokunmaktan kaçının, kontakt lens takıyorsanız lens hijyenine dikkat edin.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, iltihabı azaltmak için göz kapağına uygulanan bir merhem veya damla önerebilir. Bazı durumlarda, yumru içine iltihap giderici bir enjeksiyon yapılabilir. Bu ilaçların hangisinin uygun olduğuna hekiminiz karar verir. İlaçların adını ve dozunu içeren reçeteyi eczacınız hazırlar.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Eğer şalazyon büyükse, görüşü kapatıyorsa veya haftalarca geçmiyorsa, doktorunuz küçük bir cerrahi drenaj önerebilir. Bu işlem ofis ortamında, lokal uyuşturmayla yapılır; kist içindeki birikinti boşaltılır. Genellikle birkaç dakika sürer ve günlük hayata hemen dönülebilir.

Bu durumla yaşamak

Şalazyonla yaşarken göz hijyenine özen göstermek, yumruyu elle kurcalamamak ve düzenli sıcak kompres uygulamak iyileşmeyi hızlandırır. İlk hafta boyunca makyaj kullanmaktan kaçının.

Yaşam tarzı ipuçları

• Yüzü yıkarken göz kapağı kenarlarını da nazikçe temizleyin
• Hijyenik olması için her kompreste temiz bir bez kullanın
• Yastık kılıfını sık sık değiştirin
• Kontakt lens kullanıyorsanız lenslerinizi ve kabınızı üretici talimatlarına göre temizleyin

Diyet ve egzersiz

Özel bir diyet veya egzersiz kısıtlaması gerekmez. Şeker oranı düşük, dengeli bir beslenme cilt ve göz kapağı sağlığını destekler. Yürüyüş gibi hafif egzersizler genel vücut direncini artırır.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Göz çevresinde çıkan bir yumru, kişinin görünümüyle ilgili kaygı yaratabilir. Bu durumun geçici olduğunu, çoğunlukla iz bırakmadan iyileştiğini hatırlamak önemlidir. Görünümden rahatsızlık duyuyorsanız gözlük kullanabilir veya saçla kapatabilirsiniz.

Önleme

Tamamen önlemek her zaman mümkün olmasa da, göz kapağı hijyeni alışkanlığı riskini azaltır. Düzenli olarak göz kapağı kenarlarını temizlemek, eski makyajı yatmadan önce çıkarmak kilit önlemlerdir.

Tarama programları

Şalazyon yeniden ortaya çıkıyorsa veya göz kapağı iltihabı varsa, düzenli göz muayenesi önerilir. Genel toplumda rutin tarama gerekmez.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Çoğu zaman ciddi bir komplikasyon olmaz
• Ancak tedavi edilmezse büyüyerek görüşü geçici olarak kapatabilir
• Bazen iltihaplanıp enfeksiyona dönüşebilir (bölgesel selülit)
• Çok nadir durumlarda kapakta kalıcı bir iz veya şekil bozukluğu yapabilir

Uzun vadeli görünüm

Şalazyonun büyük çoğunluğu birkaç hafta içinde ya kendiliğinden ya da ev tedavisiyle iyileşir. Doktor müdahalesi gereken nadir durumlarda da sonuçlar genellikle çok iyidir. Göz sağlığınızı korumak için hekiminizle iletişimde kalmanız yeterli.

Destek bul

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.