Eozinofili Nedir?

Genel Bakış

Eozinofili, kanınızda normalden fazla sayıda eozinofil adı verilen bir tür beyaz kan hücresinin bulunmasıdır. Eozinofiller, vücudun özellikle alerjilere, parazit enfeksiyonlarına ve bazı iltihaplara karşı savunmasında görev alır. Bu durum tek başına bir hastalık değil, altta yatan başka bir durumun belirtisi olabilir.

Eozinofili tek başına bir hastalık değil, bir laboratuvar bulgusudur. Alerjik hastalıklarda oldukça sık görülür, ancak belirgin veya kalıcı bir eozinofili toplumda daha az yaygındır.

Her yaşta görülebilir. Alerjik bünyeye sahip kişilerde, astım hastalarında, parazit enfeksiyonlarının sık olduğu bölgelerde yaşayanlarda veya bu bölgelere seyahat edenlerde daha sık ortaya çıkabilir. Bağışıklık sistemi zayıf olan kişiler de daha yüksek risk altındadır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Çoğu zaman hiçbir belirti olmaz, eozinofili tesadüfen fark edilir.
• Kaşıntı, deri döküntüsü veya kurdeşen
• Burun akıntısı, hapşırma veya burun tıkanıklığı
• Nefes darlığı, hırıltılı solunum veya öksürük (astımla ilişkiliyse)
• Halsizlik, yorgunluk
• İshal, karın ağrısı veya mide bulantısı (parazit enfeksiyonu varsa)

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda en sık alerjik hastalıklar, egzama ve astımla birlikte görülür.
• Paraziter enfeksiyonlar da özellikle oyun çağında eozinofiliye yol açabilir; çocukta iştahsızlık, karın ağrısı ve kaşıntı olabilir.
• Bazı çocuklarda hiçbir belirti olmaz ve eozinofili yalnızca kan testinde fark edilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda ilaç reaksiyonları eozinofil yüksekliğine neden olabilir; yeni bir ilaç kullanmaya başladıktan sonra oluşan döküntü ve ateş dikkate alınmalıdır.
• Bazı kan hastalıkları veya bağışıklık sistemi bozuklukları yaşlılıkta daha sık görülür ve eozinofili bu hastalıkların belirtisi olabilir.
• Özellikle açıklanamayan halsizlik, kilo kaybı ve gece terlemesi varsa mutlaka hekim değerlendirmesi gerekir.

Nedenler

Ana nedenler

• Alerjik hastalıklar: saman nezlesi, alerjik astım, egzama
• Paraziter enfeksiyonlar: özellikle bağırsak parazitleri ve kancalı kurt gibi enfeksiyonlar
• İlaç reaksiyonları: bazı antibiyotikler, ağrı kesiciler veya başka ilaçlara karşı alerjik tepkiler
• Otoimmün hastalıklar: vücudun kendi dokularına saldırdığı hastalıklar
• Hipereozinofilik sendrom: nadir görülen, eozinofillerin organlara zarar verdiği ciddi bir durum

Risk faktörleri

• Alerjik bünye veya astım öyküsü
• Paraziter enfeksiyonların yaygın olduğu bölgelere seyahat etmek
• Bazı ilaçları kullanmak
• Bağışıklık sistemini baskılayan hastalıklara sahip olmak
• Ailede alerjik hastalık öyküsü

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Nefes darlığı, hırıltı veya göğüs ağrısı varsa
• Yüzde, dudaklarda veya boğazda şişlik fark ederseniz
• Yüksek ateş, şiddetli karın ağrısı veya açıklanamayan kilo kaybı yaşarsanız

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Kan testinizde eozinofil yüksekliği çıktıysa
• Uzun süredir devam eden öksürük, nefes darlığı veya hırıltı şikayetiniz varsa
• Tekrarlayan kaşıntı, deri döküntüsü veya burun akıntınız varsa
• Yeni bir ilaç kullandıktan sonra şikayetleriniz başladıysa

Tanı

Eozinofili, genellikle tam kan sayımı ve lökosit formülü adı verilen bir kan testiyle konur. Doktorunuz bu testteki eozinofil sayısına ve oranına bakar. Ardından semptomlarınıza ve olası nedenlere göre ek testler isteyebilir.

Yapılabilecek testler

• Tam kan sayımı ve periferik yayma (kanın mikroskopta incelenmesi)
• Dışkı örneği ile parazit araştırması
• Alerji testleri (cilt testi veya kan testi)
• Akciğer grafisi veya diğer görüntüleme yöntemleri
• Gerekirse bağışıklık sistemi veya kemik iliği ile ilgili ileri tetkikler

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz önce sağlık geçmişinizi dinler, kullandığınız ilaçları sorar ve fizik muayene yapar. Ardından kan testi ve gerekli diğer testler istenir. Sonuçlara göre sizi yönlendirir, bazen bir alerji veya iç hastalıkları uzmanına sevk edebilir.

Tedavi

Eozinofili tedavisinin temel amacı, altta yatan nedeni bulmak ve ona yönelik tedavi uygulamaktır. Eğer eozinofili hafifse ve hiçbir belirtiye yol açmıyorsa bazen sadece düzenli takip yeterli olur.

Evde kişisel bakım

• Alerjiye neden olduğunu bildiğiniz maddelerden (polen, toz, evcil hayvan tüyü gibi) uzak durun.
• Doktorunuzun önerdiği takip randevularını ihmal etmeyin.
• Parazit enfeksiyonu riskine karşı hijyen kurallarına dikkat edin, özellikle seyahatlerde içme suyuna ve yiyeceklere özen gösterin.
• İlaçlarınızı doktorunuza danışmadan bırakmayın veya değiştirmeyin.

Tıbbi tedaviler

Eozinofil yüksekliğinin nedenine göre doktorunuz bazı ilaç grupları önerebilir. Alerjik durumlarda antihistaminikler, astımda solunum yollarını rahatlatan ilaçlar, paraziter enfeksiyonlarda antiparaziter ilaçlar kullanılabilir. Bazı bağışıklık veya kan hastalıklarında kortikosteroidler veya bağışıklığı düzenleyen tedaviler gerekebilir. Bu tedaviler mutlaka bir hekim tarafından planlanmalı ve izlenmelidir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Eozinofilinin doğrudan cerrahi gerektiren bir durumu yoktur; cerrahi yalnızca altta yatan başka bir hastalığın tedavisi için gerekli olabilir.

Bu durumla yaşamak

Eozinofili birçok kişide geçicidir ve günlük yaşamı etkilemez. Eğer altta yatan bir neden varsa, onun kontrol altına alınmasıyla şikayetler azalır. Doktorunuzun önerdiği takipleri düzenli yaptırmanız önemlidir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Alerjenlerden kaçınmak için yaşam alanınızı düzenleyin; örneğin toz ve nemden korunun.
• Düzenli uyuyun ve stresi yönetmeye çalışın.
• Seyahat öncesinde sağlık kontrollerinizi yaptırın ve parazit enfeksiyonlarına karşı dikkatli olun.
• Yeni bir ilaç kullanmadan önce doktorunuza eozinofil yüksekliğiniz olduğunu hatırlatın.

Diyet ve egzersiz

Özel bir diyet kuralı yoktur; ancak genel sağlık için dengeli ve yeterli beslenmek, düzenli egzersiz yapmak vücut direncini artırır. Eozinofiliye bağlı belirtileriniz varsa, örneğin nefes darlığı çekiyorsanız egzersiz yoğunluğunu doktorunuza danışarak ayarlayın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kronik sağlık sorunlarıyla yaşamak zaman zaman kaygı ve endişe yaratabilir. Bu duygularınızı ailenizle, arkadaşlarınızla veya doktorunuzla paylaşmaktan çekinmeyin. Gerekirse bir psikolog veya psikiyatristten destek alabilirsiniz.

Önleme

Eozinofili altta yatan nedene bağlı olduğundan, her durumda tamamen önlenmesi mümkün değildir. Ancak alerjenlerden kaçınmak, hijyen kurallarına dikkat etmek, paraziter enfeksiyonlardan korunmak ve ilaçları bilinçli kullanmak bazı nedenleri önleyebilir.

Aşılar

Bazı paraziter enfeksiyonlar ve alerjik hastalıkları doğrudan önleyen yaygın bir aşı yoktur. Ancak genel bağışıklığı güçlü tutmak için güncel aşı takvimine uyulması önerilir.

Tarama programları

Eozinofili için toplumda rutin bir tarama yapılmaz. Çoğu zaman belirti olmadığından, başka nedenlerle yapılan kan testlerinde tesadüfen saptanır.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Uzun süreli ve yüksek eozinofil seviyeleri kalp, akciğer, deri ve sindirim sistemi gibi organlara zarar verebilir.
• Nadiren hipereozinofilik sendrom gelişebilir; bu durum kan damarlarında ve organlarda hasara yol açabilir.
• Altta yatan paraziter enfeksiyon veya bağışıklık hastalığı tedavi edilmezse belirtiler kötüleşebilir.

Uzun vadeli görünüm

Eozinofilinin çoğu nedeni tedavi edilebilir veya kontrol altına alınabilir. Altta yatan hastalığın tedavisiyle eozinofil düzeyleri genellikle normale döner. Kalıcı veya belirtili eozinofilide düzenli doktor takibi ile organ hasarının önlenmesi mümkündür. Çoğu kişi normal ve aktif bir yaşam sürdürür.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.