Düşük Potasyum Seviyesi (Hipokalemi)

Genel Bakış

Potasyum, vücudunuzun sinirlerin, kasların ve kalbin düzgün çalışması için ihtiyaç duyduğu önemli bir mineraldir. Kanınızdaki potasyum seviyesi normalin altına düştüğünde bu duruma hipokalemi denir.

Evet, özellikle hastanede yatan hastalarda ve idrar söktürücü (su hapı) kullanan kişilerde sık görülür.

Her yaşta görülebilir, ancak böbrek hastalığı olanlar, uzun süreli ishal veya kusması olanlar ve idrar söktürücü ilaç kullananlar daha yüksek risk altındadır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Halsizlik ve yorgunluk
• Kas krampları veya kas güçsüzlüğü
• Kalp çarpıntısı hissi
• Kabızlık
• Ellerde veya bacaklarda uyuşma ve karıncalanma

Çocuklarda belirtiler

• Huzursuzluk veya aşırı ağlama
• Beslenme güçlüğü veya iştahsızlık
• Kas güçsüzlüğü, yürümede zorlanma

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Kafa karışıklığı ve dalgınlık
• Bacaklarda güçsüzlük nedeniyle düşme riski
• Yürürken veya eşyaları tutarken zorlanma

Nedenler

Ana nedenler

• İdrar söktürücü (su hapı) ilaçlar
• Uzun süren kusma veya ishal
• Böbrek hastalıkları veya böbrek tübüllerinde sorunlar
• Laksatiflerin (bağırsak çalıştırıcıların) aşırı kullanımı
• Düşük magnezyum seviyesi

Risk faktörleri

• İdrar söktürücü veya bazı antibiyotikleri kullanmak
• Kronik böbrek hastalığı
• Yeme bozuklukları (özellikle kusma ile seyredenler)
• Aşırı alkol kullanımı
• Diyaliz tedavisi görmek

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yukarıda acil belirtilerden herhangi birini fark ederseniz
• Kalp atışınızda belirgin düzensizlik veya göğüs ağrınız varsa
• Şiddetli güçsüzlük nedeniyle günlük hareketleri yapamıyorsanız

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• İdrar söktürücü kullanıyorsanız ve yeni başlayan halsizlik veya kas krampları varsa
• Uzun süren ishal veya kusma sonrasında kendinizi bitkin hissediyorsanız
• Rutin kan testinizde potasyum düşüklüğü saptandıysa

Tanı

Doktorunuz belirtilerinizi dinler, tıbbi geçmişinizi sorgular ve basit bir kan testi ile potasyum seviyenizi ölçer.

Yapılabilecek testler

• Kan potasyum testi (budak testi)
• Böbrek fonksiyon testleri (böbreklerin potasyumu nasıl dengelediğini görmek için)
• Magnezyum ve diğer elektrolit seviyeleri
• Gerekirse elektrokardiyogram (EKG) (kalp ritmi bozukluğunu değerlendirmek için)

Randevunuzda neler beklenir

Test genellikle kolunuzdaki bir damardan kan alınarak yapılır ve birkaç dakika sürer. Sonuçlar çıktığında doktorunuz size sonuçların ne anlama geldiğini anlatır ve gerekli adımları planlar.

Tedavi

Hipokalemi tedavisi, potasyum seviyenizin ne kadar düşük olduğuna ve altta yatan nedene bağlıdır. Amaç, potasyum seviyesini güvenli bir şekilde normale döndürmek ve tekrarlanmasını önlemektir.

Evde kişisel bakım

• Doktorunuzun önerdiği potasyumdan zengin besinleri tüketin (muz, patates, ıspanak, fasulye, mercimek gibi).
• İshal veya kusma durumunda bol su ve kaybedilen elektrolitleri yerine koymaya çalışın, ancak doktorunuza danışmadan potasyum ilacı almayın.
• İdrar söktürücü kullanıyorsanız dozunu veya ilacınızı değiştirmeyin, doktorunuza danışın.

Tıbbi tedaviler

Potasyum eksikliği orta veya şiddetliyse doktorunuz potasyum takviyesi önerebilir. Takviye ağızdan tablet veya şurup şeklinde olabilir; çok düşük seviyelerde hastanede damar yolu ile potasyum verilmesi gerekebilir. Bu ilaçlar ve dozları mutlaka bir sağlık uzmanı tarafından belirlenmelidir.

Bu durumla yaşamak

Günlük yaşamınızda potasyum seviyenizi dengede tutmak için doktorunuzun önerdiği kontrollere düzenli gidin ve reçete edilen ilaçları aksatmadan kullanın. Vücudunuzun verdiği sinyallere (aşırı yorgunluk, kramp gibi) dikkat edin.

Yaşam tarzı ipuçları

• Doktorunuzun belirttiği sıklıkta kan testi yaptırın.
• İdrar söktürücü, laksatif veya bitkisel ürünleri doktorunuza söylemeden kullanmayın.
• Alkol tüketimini sınırlayın.
• Hangi durumlarda acil yardım almanız gerektiğini öğrenin.

Diyet ve egzersiz

Potasyumdan zengin gıdalar genellikle meyve, sebze ve bakliyatta bulunur. Ancak böbrek hastalığınız varsa potasyum kısıtlaması gerekebileceği için diyet değişikliğini doktorunuza danışın. Düzenli yürüyüş gibi hafif egzersiz kas sağlığını destekler, ancak aşırıya kaçmayın ve terleme ile potasyum kaybına dikkat edin.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kronik bir sağlık sorunu ile yaşamak zaman zaman kaygı veya stres yaratabilir. Bu hislerinizi doktorunuzla paylaşmaktan çekinmeyin ve ailenizden destek isteyin.

Önleme

Çoğu durumda evet. Altta yatan nedeni tedavi etmek, sağlıklı bir diyetle yeterli potasyum almak ve potasyum kaybına yol açabilecek ilaçları dikkatli kullanmak hipokalemiyi önleyebilir. Riskli ilaç kullanıyorsanız doktorunuz düzenli kan testleri ile takip edecektir.

Tarama programları

İdrar söktürücü kullanan veya böbrek hastalığı olan kişilerde potasyum seviyesinin düzenli olarak kan testiyle kontrol edilmesi önerilir. Doktorunuz sizin için uygun sıklığı belirleyecektir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kalp ritim bozuklukları (aritmi) ve çarpıntı
• Kas güçsüzlüğü ve nadiren felç
• Kabızlık ve bağırsak hareketlerinde yavaşlama
• İleri durumlarda solunum kaslarının güçsüzlüğü
• Böbrek fonksiyonlarında bozulma

Uzun vadeli görünüm

Hipokalemi doğru tedavi edildiğinde genellikle kısa sürede düzelir. Çoğu insan, altta yatan neden kontrol altına alındığında normal yaşamına döner ve uzun vadeli bir sorun yaşamaz. Tedavi sırasında doktorunuzun önerilerine uymanız ve takipleri aksatmamanız önemlidir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.