Lejyoner Hastalığı (Legionella Zatürresi)

Genel Bakış

Lejyoner hastalığı, Legionella bakterisinin neden olduğu ciddi bir akciğer enfeksiyonudur (zatürre). Bakteri, kirli su sistemlerinden havaya karışan su damlacıklarıyla solunur. Kişiden kişiye bulaşmaz.

Lejyoner hastalığı nadir görülür. Dünya genelinde her yıl belirli sayıda vaka rapor edilir. Türkiye'de de zaman zaman küçük salgınlar görülebilir, ancak toplumda çok sık rastlanmaz.

Herkes lejyoner hastalığına yakalanabilir, ancak 50 yaş üstü kişiler, sigara içenler, kronik akciğer hastalığı olanlar ve bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler daha yüksek risk taşır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Yüksek ateş (genellikle 38,5°C üzeri)
• Öksürük (önce kuru, sonra balgamlı)
• Nefes darlığı ve göğüs ağrısı
• Kas ağrıları ve baş ağrısı
• Yorgunluk ve halsizlik
• Mide bulantısı, kusma veya ishal

Nedenler

Ana nedenler

• Legionella bakterisi, doğal ve yapay su sistemlerinde (duş başlıkları, musluklar, soğutma kuleleri, jakuziler, süs havuzları) üreyebilir.
• Bakteriyi içeren su damlacıklarının (aerosol) solunmasıyla bulaşır.
• Hastalık kişiden kişiye bulaşmaz; hastayla temas etmekle geçmez.

Risk faktörleri

• 50 yaş ve üzeri olmak
• Sigara içmek
• Kronik akciğer hastalığı (KOAH, astım gibi) olmak
• Bağışıklık sistemini baskılayan hastalıklar (diyabet, böbrek yetmezliği, organ nakli)
• Yoğun bakımda yatma veya hastanede uzun süre kalma
• Su sistemleri bakımsız binalarda bulunmak

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Ateş yüksekliği ve öksürük ile birlikte nefes almakta zorlanıyorsanız
• Öksürürken kan geliyorsa
• Bilinç bulanıklığı veya aşırı yorgunluk varsa
• Göğüs ağrısı şiddetliyse

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Öksürük ve hafif ateş birkaç günden uzun sürerse
• Seyahat dönüşü belirtiler başladıysa (özellikle otel veya hastane konaklaması)
• Altta yatan bir hastalığınız varsa ve belirtiler endişe veriyorsa

Tanı

Doktorunuz önce belirtilerinizi ve seyahat geçmişinizi dinler. Ardından fizik muayene yapar. Lejyoner hastalığından şüphelenirse bazı testler ister.

Yapılabilecek testler

• Akciğer röntgeni: Zatürre olup olmadığını görmek için
• Kan testleri: Enfeksiyon belirteçlerini ve karaciğer/böbrek fonksiyonlarını kontrol etmek için
• İdrar testi: Legionella antijenini saptamak için (hızlı tanı koydurur)
• Balgam kültürü: Bakterinin üretilip doğrulanması için

Randevunuzda neler beklenir

Tanı koymak için hastanede bazı testler yapılabilir. İdrar testi sonucu genellikle aynı gün çıkar. Erken tanı konursa tedavi hemen başlanır. Ağır vakalarda hastaneye yatış gerekebilir.

Tedavi

Lejyoner hastalığı antibiyotiklerle tedavi edilir. Tedaviye ne kadar erken başlanırsa sonuç o kadar iyi olur. Ağır vakalarda hastanede oksijen desteği ve damar yolu ile sıvı desteği gerekebilir.

Evde kişisel bakım

• Bol sıvı tüketin; su, çorba gibi içeceklerle vücudunuzu susuz bırakmayın.
• Doktorunuzun önerdiği şekilde dinlenin.
• Ateş ve ağrı için doktorunuza danışarak destek alabilirsiniz.
• Sigara kullanıyorsanız bırakmayı deneyin; iyileşmeyi hızlandırır.
• Doktorunuza sormadan ilaç almayın.

Tıbbi tedaviler

Tedavinin temelini antibiyotikler oluşturur. Doktorunuz hastalığın şiddetine ve sizin genel durumunuza göre uygun antibiyotiği seçer. Tedavi genellikle 7-14 gün sürer. Ağır vakalarda hastanede damar yolu ile antibiyotik verilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Lejyoner hastalığında cerrahi müdahale gerekmez. Bu hastalık antibiyotik ve destekleyici tedavi ile iyileşir.

Bu durumla yaşamak

İyileşme süreci genellikle birkaç hafta sürer. Bazı hastalarda yorgunluk ve halsizlik daha uzun sürebilir. Doktorunuzun önerdiği kontrollere gitmeyi ihmal etmeyin ve ilaçlarınızı düzenli kullanın.

Yaşam tarzı ipuçları

• Bol dinlenme ve uyku
• Bol sıvı alımı
• Sigara ve alkolden uzak durma
• Hastalığın bulaşma riskini azaltmak için evdeki su sistemlerini temiz tutun

Diyet ve egzersiz

İyileşme döneminde dengeli beslenmek önemlidir. Sebze ve meyve ağırlıklı, protein içeren gıdalar tüketin. Zorlanmayacak şekilde hafif yürüyüşler yapabilirsiniz; ancak nefes darlığı hissederseniz durun ve dinlenin.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Uzun süren hastalık, kişide kaygı ve moral bozukluğuna yol açabilir. Bu normaldir. İyileşme sürecinde ailenizden ve arkadaşlarınızdan destek alın. Kendinize veya başkalarına zarar verme düşünceleriniz olursa, hemen 112'yi arayın veya bir ruh sağlığı uzmanıyla konuşun.

Önleme

Lejyoner hastalığı tamamen önlenebilir bir hastalık değildir, ancak riski azaltmak mümkündür. Su sistemlerinin düzenli temizliği ve bakımı önemlidir. Oteller, hastaneler ve iş yerleri su sistemlerinde Legionella kontrolü yapmalıdır. Sağlık Bakanlığının su sistemleri için önerilerine uyulmalıdır.

Aşılar

Legionella için bir aşı yoktur. Bu nedenle korunma, su sistemlerinin temizliğine ve risk faktörlerinin kontrolüne dayanır.

Tarama programları

Sağlıklı kişilerde rutin tarama önerilmez. Tarama, su sistemlerinde veya hastane ortamlarında salgın kontrolü için yapılır.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Solunum yetmezliği: Akciğerler yeterince oksijen alamaz.
• Sepsis (kan zehirlenmesi): Bakterilerin vücuda yayılmasıyla tüm vücudu etkileyen iltihap.
• Böbrek yetmezliği: Böbreklerin çalışmaması durumu.
• Akciğer apsesi: Akciğerde iltihaplı bir boşluk oluşması.

Uzun vadeli görünüm

Erken teşhis ve uygun tedavi ile lejyoner hastalarının çoğu tamamen iyileşir. İyileşme süresi kişiden kişiye değişir. Sağlıklı bireylerde tamamen iyileşme görülürken, altta yatan hastalığı olanlarda iyileşme daha uzun sürebilir. Yine de tedaviye ne kadar erken başlanırsa sonuç o kadar iyidir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.