Posterior Üretral Valv (Doğuştan İdrar Yolu Tıkanıklığı)

Genel Bakış

Posterior üretral valv, erkek bebeklerde doğuştan görülen bir durumdur. İdrarın dışarı akmasını sağlayan kanalın (üretra) son kısmında fazladan doku kapakçıkları bulunur. Bu kapakçıklar idrarın mesaneden dışarı akmasını kısmen veya tamamen engeller ve böbreklere zarar verebilir.

Nadir görülür; yaklaşık 8.000 erkek bebekten birinde ortaya çıkar.

Yeni doğan erkek bebekleri etkiler. Doğumdan önce bulgu verebilir veya doğumdan sonra ilk haftalarda belirtiler görülebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• İdrar yaparken zorlanma
• Zayıf idrar akışı
• Karında şişlik (mesane büyümesi)
• İdrar yolu enfeksiyonları

Çocuklarda belirtiler

• Gece altını ıslatma
• Sık idrara çıkma
• İdrar yaparken yanma veya ağrı
• Büyüme geriliği

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Bu durum doğuştan olduğu için yetişkinlikte yeni başlamaz. Ancak tedavi edilmemiş veya geç tanı konmuş kişilerde böbrek yetmezliğine bağlı yorgunluk, yüksek tansiyon ve ödem (vücutta şişlik) görülebilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Doğum öncesi gelişim sırasında üretranın içinde anormal doku kıvrımlarının oluşması
• Bu kıvrımların idrar yolunu tıkaması

Risk faktörleri

• Erkek cinsiyet
• Genetik bir neden tam olarak bilinmemekle birlikte nadiren ailede tekrarlayabilir

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Bebekte hiç idrar yapma görülmezse
• Yüksek ateş ve idrar yaparken ağrı varsa
• Karında gerginlik ve huzursuzluk varsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Çocukta zayıf idrar akışı veya sürekli idrar yolu enfeksiyonu varsa
• Büyüme ve gelişme geriliği fark ediliyorsa

Tanı

Gebelikte yapılan ultrason taramalarında sıklıkla fark edilir. Bebeğin mesanesinin büyük, böbreklerinin şiş veya idrar miktarının az olduğu görülebilir. Doğumdan sonra kesin tanı için üretraya kontrast madde verilerek film çekilir.

Yapılabilecek testler

• Ultrasonografi (böbrek, mesane ve idrar yollarının görüntülenmesi)
• İşeme sistoüretrografisi (mesane doldurulup boşaltılırken röntgen filmi çekilmesi)
• Kan testleri (böbrek fonksiyonlarının değerlendirilmesi)
• İdrar tahlili ve idrar kültürü

Randevunuzda neler beklenir

Tanı için çoğunlukla doğumdan sonra çeşitli görüntüleme testleri yapılır. Testler sırasında bebeğe geçici bir sonda takılabilir. Bu işlemler uzman doktorlar tarafından yapılır ve ağrı kesici veya sedasyon kullanılabilir; bebeğiniz yakından izlenir.

Tedavi

Tedavinin ilk amacı idrar akışını sağlamak ve böbrekleri korumaktır. Bebek önce küçük bir sonda ile idrar boşaltılır. Ardından kapakçıkları ortadan kaldırmak için endoskopik girişim yapılır. Bu işlem sırasında kapakçıklar özel aletlerle kesilir.

Evde kişisel bakım

• Bebeğin bezini sık değiştirerek ve cildini temiz tutarak idrar yolu enfeksiyonlarını önleyin
• Doktorunuzun önerdiği kontrol randevularını aksatmayın
• Çocuğunuzun su içmesini teşvik edin ve kabızlığını önleyin
• Hijyen kurallarına dikkat edin

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, idrar yolu enfeksiyonlarını önlemek için koruyucu antibiyotikler önerebilir. Ayrıca böbrek fonksiyonları kan testleriyle düzenli izlenir. Bazı çocukların mesane eğitimi veya gece yatak ıslatma tedavisi alması gerekebilir. İlaç isimlerini ve dozları yalnızca hekiminiz belirlemelidir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Kapakçıkların alınması genellikle endoskopik olarak yapılır. Bu, bebeğin üretrasına ince bir teleskopla girilerek kapakçıkların kesilmesidir. Cerrahi gerekli olan durumlarda çocuk üroloji uzmanı tarafından ameliyat planlanır.

Bu durumla yaşamak

Tedavi sonrası çocuğunuzun böbrekleri ve mesanesi düzenli takip edilir. İdrar yolu enfeksiyonu belirtileri olan ateş, bulantı veya idrar yaparken yanma görüldüğünde hekime başvurun. Sıvı alımı ve tuvalet alışkanlığı önemlidir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Bol su içmeye özendirin
• İdrar yolu enfeksiyonuna karşı hijyene dikkat edin
• Okul ve sosyal yaşamda tuvalet ulaşımında destek sağlayın

Diyet ve egzersiz

Çocuğunuzun böbrek fonksiyonlarına göre bir diyet gerekebilir. Tuz ve protein miktarını doktorunuz belirler. Genel sağlık için yaşına uygun fiziksel aktivite önerilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kronik bir hastalıkla büyüyen çocuklar ve aileleri zaman zaman kaygı ve stres yaşayabilir. Bu duygular normaldir. Gerekirse bir çocuk psikoloğu veya aile danışmanından destek alabilirsiniz.

Önleme

Posterior üretral valv doğuştan olduğu için bilinen bir korunma yolu yoktur. Ancak doğum öncesi ultrason ile erken fark edilmesi, doğum sonrası tedavinin hızlı başlamasına ve böbrek hasarının azalmasına yardımcı olur.

Aşılar

Bu duruma özel bir aşı yoktur. Çocuğunuzun ülkemizdeki rutin aşı takvimine göre aşılanması, genel enfeksiyonlardan korunmasına katkı sağlar.

Tarama programları

Gebelik takibinde yapılan ultrason taramaları, bu durumun belirtilerini gösterebilir. Doğumdan sonra da aile öyküsü veya şüphe varsa ileri görüntüleme yapılabilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Böbrek hasarı ve böbrek yetmezliği
• Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları
• Yüksek tansiyon
• Büyüme ve gelişme geriliği
• İdrar kaçırma

Uzun vadeli görünüm

Erken tanı ve etkili tedaviyle çocukların büyük bir kısmı böbrek fonksiyonlarını koruyarak sağlıklı bir yaşam sürdürebilir. Uzun süreli takip gerekli olabilir, ancak çoğu çocuk normal okula gidebilir ve yetişkinlikte bağımsız bir yaşamı başarabilir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.