Kızamıkçık (Rubella): Belirtileri, Tedavisi ve Korunma Yolları

Genel Bakış

Kızamıkçık, rubella virüsünün neden olduğu bulaşıcı bir enfeksiyon hastalığıdır. Genellikle hafif seyreder; ateş ve döküntü ile kendini gösterir. Ancak hamile kadınlarda enfeksiyon, bebek için ciddi riskler taşıyabilir.

Aşılama sayesinde Türkiye'de ve dünyada kızamıkçık artık nadir görülmektedir. Ancak aşısız ve bağışıklığı olmayan kişilerde hâlâ salgınlar olabilir.

Aşılanmamış çocuklar, genç erişkinler ve özellikle hamile kadınları etkileyebilir. Her yaşta görülebilir, ancak bağışıklığı olmayan herkes risk altındadır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Hafif ateş
• Baş ağrısı ve halsizlik
• Burun akıntısı veya hafif öksürük
• Yüzden başlayan ve vücuda yayılan pembe-kırmızı döküntü
• Kulak arkası ve ense bölgesindeki bezelerde (lenf düğümlerinde) şişlik

Çocuklarda belirtiler

• Döküntü genellikle ilk belirtidir ve birkaç gün içinde kaybolur.
• Çocuklar genellikle hafif ateş ve halsizlik hisseder.
• Bazı çocuklarda hiçbir belirti görülmeyebilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• İleri yaşta görülmesi nadirdir, ancak görüldüğünde eklem ağrıları ve şişlik daha belirgin olabilir.
• Ateş daha yüksek ve halsizlik daha şiddetli olabilir.
• Döküntü daha uzun sürebilir ve ciltte kaşıntı daha yoğun hissedilebilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Rubella virüsü ile enfekte olmak.
• Enfekte bir kişinin öksürmesi veya hapşırmasıyla yayılan damlacıkların solunması.
• Enfekte kişiyle yakın temas etmek.

Risk faktörleri

• Kızamıkçık aşısı yapılmamış olmak
• Aşı takvimini tamamlamamış bebek ve çocuklar
• Kızamıkçık vakalarının görüldüğü ülkelere seyahat etmek
• Hamilelik sırasında bağışıklığın olmaması

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Hamileyseniz ve kızamıkçık geçirmiş veya şüpheli biriyle temas ettiyseniz
• Yüksek ateşiniz varsa
• Şiddetli eklem ağrılarınız varsa
• Belirtiler giderek kötüleşiyorsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Döküntü ve ateş gibi belirtileriniz varsa
• Kızamıkçık geçirip geçirmediğinizi veya bağışık olup olmadığınızı öğrenmek istiyorsanız
• Aşı durumunuzu kontrol ettirmek istiyorsanız

Tanı

Doktorunuz belirtilerinizi ve döküntünün görünümünü değerlendirerek ön tanı koyabilir. Kesin tanı için kan testi yapılması gerekebilir.

Yapılabilecek testler

• Kan testi: Vücudun virüse karşı ürettiği antikorları (savunma proteinleri) kontrol eder.
• Boğaz veya burun sürüntüsü: Virüsün kendisini tespit etmek için PCR testi yapılabilir.

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz muayene sırasında döküntüyü ve boyundaki bezeleri inceleyecektir. Tanı için kan alınması gerekebilir. Sonuçlar genellikle birkaç gün içinde belli olur. Bu sürede evde dinlenmeniz ve başkalarıyla temastan kaçınmanız istenebilir.

Tedavi

Kızamıkçık için virüsü doğrudan yok eden özel bir tedavi yoktur. Hastalık genellikle kendiliğinden iyileşir. Tedavi belirtileri hafifletmeye ve dinlenmeye dayanır.

Evde kişisel bakım

• Bol sıvı tüketin (su, çorba, bitki çayı).
• Vücudunuzu dinlendirin, yeterince uyuyun.
• Ateş ve ağrı için doktorunuzun önerdiği genel önlemleri uygulayın.
• Başkalarına bulaştırmamak için evde kalın ve kalabalık ortamlardan uzak durun.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz belirtileri hafifletmek için ateş düşürücü veya ağrı kesici önerebilir. Hamilelikte kızamıkçık enfeksiyonu varsa, doktorunuz bebeğin durumunu yakından izleyecek ve size özel bir plan sunacaktır.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Kızamıkçık için cerrahi bir işlem gerekmez.

Bu durumla yaşamak

Hastalık süresince dinlenmek, bol sıvı içmek ve iyileşme belirtilerini takip etmek yeterlidir. Döküntü genellikle birkaç gün içinde solar. Ateş düştükten ve döküntü kaybolduktan sonra normal yaşantınıza dönebilirsiniz.

Yaşam tarzı ipuçları

• Hastalık boyunca evde istirahat edin.
• Ellerinizi sık sık yıkayın.
• Öksürürken veya hapşırırken ağzınızı kapatın.
• Ateşinizi düzenli ölçün.

Diyet ve egzersiz

İştahınız azalmış olabilir; hafif ve besleyici gıdalar tercih edin. Ateşli dönemde ağır egzersiz yapmayın. İyileştikten sonra yürüyüş gibi hafif aktivitelerle günlük hareketinize geri dönebilirsiniz.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kendinizi izole etmek ve hastalık süreci moralinizi bozabilir. Bu durumun geçici olduğunu hatırlayın. Ailenizle iletişimde kalın ve sevdiklerinizden destek isteyin.

Önleme

Evet, kızamıkçık aşı ile önlenebilir. Türkiye'de Sağlık Bakanlığı'nın aşı takviminde kızamıkçık aşısı (KKK - kızamık, kabakulak, kızamıkçık) rutin olarak uygulanmaktadır.

Aşılar

Kızamıkçık aşısı, kızamık ve kabakulak aşısıyla birlikte yapılır. Genellikle bebeklik döneminde iki doz uygulanır. Hamile kalmadan önce aşı durumunuzu ve bağışıklığınızı kontrol ettirdiğinizden emin olun.

Tarama programları

Hamilelik planlayan kadınlarda kızamıkçık bağışıklığını gösteren kan testi istenebilir. Aşı, hamilelikte yapılmaz.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Eklem iltihabı ve ağrısı, özellikle kadınlarda
• Kanda trombosit düşüklüğüne bağlı kanama eğilimi
• Nadiren beyin iltihabı (ensefalit)
• Hamilelikte geçirilirse: düşük veya bebekte doğumsal kızamıkçık sendromu (işitme kaybı, kalp bozuklukları, göz kusurları)

Uzun vadeli görünüm

Çoğu insan kızamıkçıktan tamamen iyileşir ve hiçbir kalıcı etki kalmaz. Aşılama ile bu hastalık ve yol açabileceği ciddi sorunlar büyük ölçüde önlenebilir. Hamilelikte riskli durumları doktorunuzla konuşarak doğru yönetebilirsiniz.

Destek bul

Uluslararası kuruluşlar

• World Health Organization (WHO) ↗

Yerel kuruluşlar

• T.C. Sağlık Bakanlığı ↗ · Türkiye

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.