Yeşil Dal Kırığı Nedir? Çocuklarda Görülen Bu Kırık Hakkında Bilmeniz Gerekenler

Genel Bakış

Yeşil dal kırığı, kemiğin sadece bir tarafının kırıldığı, diğer tarafının ise bükülüp esnediği eksik bir kırık türüdür. Bu isim, taze bir ağaç dalını bükmeye çalıştığınızda dalın bir tarafının çatlayıp diğer tarafının esnemesine benzetilerek verilmiştir. Çocuklarda daha sık görülür çünkü çocuk kemikleri yetişkinlere göre daha yumuşak ve esnektir.

Evet, yeşil dal kırığı çocukluk döneminde en sık karşılaşılan kırık türlerinden biridir. Çocuklar düşmeye meyilli olduğu için kazara olan düşme ve çarpmalar bu kırığa yol açabilir.

Bu kırık türü en çok okul öncesi ve okul çağındaki çocukları etkiler. Kemikleri henüz tam sertleşmediği için 10 yaşından küçük çocuklar bu kırığa daha yatkındır. Yetişkinlerde ve yaşlılarda kemikler daha sert olduğu için bu tip kırık çok daha nadirdir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Kırık bölgesinde ağrı
• Şişlik ve hassasiyet
• Kol veya bacağı hareket ettirmede zorluk
• Bölgede hafif eğrilik veya şekil bozukluğu
• Dokununca artan ağrı
• Bazen morarma

Çocuklarda belirtiler

• Çocuk, ağrıyan kol veya bacağını kullanmaktan kaçınır
• Kırık olan bacağa basmak istemez veya koluyla bir şey tutmak istemez
• Ağlama veya huzursuzluk, özellikle hareket ettirilmeye çalışıldığında artar
• Şişlik ve hassasiyet yetişkinlere benzer şekilde görülür

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yeşil dal kırığı çocuklara özgü bir kırık olduğu için ileri yaşta pratik olarak görülmez
• Yaşlılarda benzer belirtiler genellikle tam kırık veya kemik erimesine bağlı farklı kırık türlerine işaret eder
• Bu nedenle yaşlı bireylerde aynı belirtiler ciddiye alınmalı ve sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır

Nedenler

Ana nedenler

• Kol veya bacağın üzerine düşme
• Spor yaralanmaları ve çarpma
• Oyun sırasında yaşanan düşmeler
• Trafik kazaları veya yüksekten düşme gibi daha şiddetli travmalar

Risk faktörleri

• Aktif oyun ve sporla uğraşan çocukluk dönemi
• Kaygan zeminler, merdivenler ve oyun alanlarında düşme riski
• Bazı genetik hastalıklara bağlı olarak kemiklerin normalden daha kırılgan olması

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Düşme veya çarpma sonrasında kol veya bacakta kemik ucu görünüyorsa
• Şiddetli ağrı ve hareket kaybı varsa
• Kol veya bacakta morarma, uyuşma veya hissizlik olduysa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Ağrı ve şişlik birkaç gün içinde azalmıyorsa
• Alçı takıldıktan sonra önerilen kontrol randevularına gidilmelidir
• Alçı içinde kaşıntı, aşırı şişlik, parmaklarda morarma veya soğukluk hissedilirse

Tanı

Doktor önce sizden kazanın nasıl olduğunu ve belirtileri dinler, ardından kol veya bacağı dikkatle muayene eder. Muayene sırasında kırığın tipini ve yerini göstermek için röntgen filmi istenir.

Yapılabilecek testler

• Röntgen (direkt grafi) — kırığın varlığını ve hizalanmasını göstermek için en sık kullanılan görüntüleme yöntemidir
• Nadiren, röntgen ile net görülemeyen durumlarda bilgisayarlı tomografi (BT) veya manyetik rezonans görüntüleme (MR) istenebilir

Randevunuzda neler beklenir

Muayene sırasında çocuğunuzun ağrısı değerlendirilir ve gerekirse ağrıyı azaltmak için uygun bir yöntem uygulanır. Röntgen çekimi hızlı ve ağrısızdır. Tanı konulduktan sonra doktor, kırığın durumuna göre alçı, atel veya başka bir tedavi önerecektir.

Tedavi

Yeşil dal kırığının tedavisinde temel hedef, kemiğin doğal şeklini koruyarak kaynamasını sağlamaktır. Çocuk kemikleri çok hızlı kaynadığı için çoğu zaman alçı veya atel yeterlidir.

Evde kişisel bakım

• Bölgeyi istirahat ettirin ve yüksekte tutun
• Şişliği azaltmak için kırık bölgesinin üzerine ince bir bezle sarılı buz uygulayın (buzu doğrudan cilde temas ettirmeyin)
• Alçının ıslanmamasına özen gösterin
• Doktorunuzun önerdiği ağrı yönetimi yöntemlerini uygulayın

Tıbbi tedaviler

Tedavi genellikle kapalıdır; kırık kemik alçı veya atel ile hareketsiz hale getirilir. Kırık parçaları yer değiştirmişse, doktor önce kemiği düzeltebilir (redüksiyon) ve bu işlem çocuğun uyutularak (sedasyon veya anestezi) yapılabilir. Ağrı kontrolü için doktorunuz uygun bir ağrı kesici önerebilir. Alçı süresi genellikle 3 ila 8 hafta arasında değişir; bu süre çocuğun yaşına ve kırığın yerine bağlıdır.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Çok nadir durumlarda, kırık uçları alçı ile düzeltilemeyecek kadar yer değiştirmişse veya sinir, damar gibi yapılara baskı riski varsa, cerrahi müdahale gerekebilir. Bu durumda cerrah, kırık parçaları tutturarak iyileşmeyi sağlar. Çocuklarda bu tür bir ameliyat gerekme olasılığı düşüktür.

Bu durumla yaşamak

Alçı süresince çocuğunuzun günlük aktivitelerini sınırlandırmak ve alçıya zarar vermeyecek şekilde hareket etmesini sağlamak önemlidir. Alçının kabuk kısmı güneşte veya ısı kaynağında ısıtılmamalıdır. Kaşıntı veya koku olursa mutlaka doktora başvurulmalıdır.

Yaşam tarzı ipuçları

• Doktorun önerdiği süre boyunca koşma, zıplama, bisiklete binme gibi aktivitelerden kaçının
• Alçı varken banyo yaparken su geçirmez bir koruma kullanın
• Kontrol randevularını düzenli şekilde takip edin
• Alçı çıktıktan sonra doktorun önerdiği fizik tedavi veya egzersizlere başlayın

Diyet ve egzersiz

Kemik iyileşmesi için yeterli ve dengeli beslenme önemlidir. Süt, yoğurt, peynir gibi kalsiyum kaynakları ve D vitamini içeren besinler faydalıdır. Alçı çıkarıldıktan sonra kas gücünü ve hareketi geri kazanmak için doktor veya fizyoterapist tarafından önerilen egzersizler yapılmalıdır.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Özellikle aktif bir çocuk için hareket kısıtlılığı can sıkıcı olabilir. Bu süreçte ebeveynlerin çocuğa sabırlı ve destekleyici davranması, moral vermesi ve alternatif sakin aktiviteler sunması önemlidir. Çocuğun kendini ifade etmesine izin vermek ve duygularını paylaşmak iyileşme sürecini olumlu etkiler.

Önleme

Yeşil dal kırıklarını tamamen önlemek mümkün olmasa da çocuklarda düşme ve yaralanma riskini azaltacak önlemler alınabilir. Oyun alanlarında güvenli zeminlerin tercih edilmesi, bisiklet ve kaykay gibi aktivitelerde koruyucu ekipman kullanılması, evde kaygan zeminlerin önlenmesi ve çocukların yaşına uygun aktivitelerle ilgilenmesi riski azaltır.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kemiğin uygun şekilde kaynamaması
• Kalıcı eğrilik veya şekil bozukluğu oluşması
• Uzuvda kısalık
• Hareket kısıtlılığı ve fonksiyon kaybı

Uzun vadeli görünüm

Yeşil dal kırıkları çocuklarda çok iyi iyileşir. Çocuk kemikleri hızlı yenilendiği için uygun tedavi ve takip ile tam iyileşme genellikle birkaç ay içinde gerçekleşir. Büyüme sırasında kemik kendini düzeltebildiği için kalıcı iz kalma olasılığı düşüktür. Sağlık ekibinizin önerilerine uyduğunuzda çocuğunuz çok büyük olasılıkla önceki yaşamına geri dönecektir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.