DCIS (Duktal Karsinoma In Situ): Erken Evre Meme Değişikliği

Genel Bakış

DCIS, meme süt kanallarının iç yüzeyinde başlayan anormal hücre büyümesidir. Bu hücreler kanalın dışına çıkmamıştır, yani invaziv (yayılan) bir kanser değildir. Ancak tedavi edilmezse ilerleyerek gerçek meme kanserine dönüşme riski taşır.

Evet, tarama mamografisinin yaygınlaşmasıyla birlikte DCIS tanısı giderek daha sık konur. Meme kanseri tanılarının kabaca beşte biri DCIS olabilir.

En çok 45-65 yaş arası kadınlarda görülür. Erkeklerde çok nadirdir. Ailesinde meme kanseri öyküsü olanlarda risk artabilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Genellikle hiçbir belirti yoktur.
• Bazı hastalarda meme başından akıntı olabilir.
• Nadiren ele gelen küçük bir kitle veya memede hassasiyet oluşabilir.

Çocuklarda belirtiler

• DCIS çocuklarda görülmez.
• Ergenlik döneminde memede oluşan normal gelişimsel değişiklikler DCIS ile karıştırılmamalıdır.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• İleri yaşta da belirtiler genellikle yoktur; tarama sırasında bulunur.
• Meme başı akıntısı veya memede sertleşme yaşlı hastaları daha fazla endişelendirebilir, bu durumda doktora danışılmalıdır.

Nedenler

Ana nedenler

• Kesin nedeni tam olarak bilinmemektedir.
• Meme süt kanalı hücrelerinin DNA'sında hasar oluşarak kontrolsüz çoğalmaya başlaması rol oynar.
• Östrojen hormonuna uzun süre maruz kalmak hücre değişikliğine zemin hazırlayabilir.

Risk faktörleri

• 50 yaşın üzerinde olmak
• Ailede meme kanseri öyküsü (özellikle birinci derece akrabalar)
• Daha önce iyi huylu meme biyopsisi öyküsü
• Yoğun meme dokusu
• Alkol kullanımı, fazla kilo ve hareketsiz yaşam tarzı

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Memede ele gelen yeni bir kitle
• Meme başından kanlı veya tek taraflı akıntı
• Meme cildinde çekinti, kırışıklık veya portakal kabuğu görünümü
• Meme başında veya ciltte iyileşmeyen yara

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Sağlık Bakanlığı tarafından önerilen tarama programlarına katılmak
• 40 yaşından itibaren düzenli mamografi yaptırmak
• Aile geçmişinizde meme kanseri varsa doktorunuzla daha erken yaşta denetim planı yapmak

Tanı

DCIS çoğunlukla rutin mamografi sırasında küçük kalsiyum birikimleri (mikrokalsifikasyonlar) şeklinde görülebilir. Kesin tanı için biyopsi alınması gerekir.

Yapılabilecek testler

• Mamografi
• Meme ultrasonu (özellikle yoğun meme dokusunda yardımcı olur)
• Gerekirse meme manyetik rezonans görüntüleme (MR)
• Kalın veya ince iğne ile biyopsi

Randevunuzda neler beklenir

Biyopsi sonucu genellikle birkaç gün içinde hazırlanır. Doktorunuz sonuca göre size tedavi seçeneklerini anlatacaktır. Tanı konması, sürecin başlangıcıdır; panik yapmadan doktorunuzla plan yapmanız önemlidir.

Tedavi

DCIS'in tedavisi genellikle cerrahiye dayanır. Amaç, anormal hücreleri tamamen çıkarmak ve ileride invaziv meme kanseri gelişme riskini ortadan kaldırmaktır.

Evde kişisel bakım

• Doktorunuzun önerdiği kontrolleri aksatmamak
• Kendi kendine meme muayenesi yapmayı öğrenmek
• Sigara kullanıyorsanız bırakmak
• Sağlıklı beslenme ve düzenli fiziksel aktivitede bulunmak

Tıbbi tedaviler

Tedavi seçenekleri; cerrahi (tümörün veya memenin alınması), radyasyon tedavisi (cerrahi sonrası kalan hücreleri yok etmek için) ve bazı hastalarda hormon tedavisini içerebilir. Hangi tedavinin uygun olduğuna; lezyonun boyutu, derecesi, hormon reseptör durumu ve hastanın genel sağlığı dikkate alınarak doktor karar verir. İlaçlar yalnızca doktor tavsiyesi ve reçetesiyle kullanılmalıdır.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

DCIS'te cerrahi sıklıkla önerilir. Ufak ve tek odaklı lezyonlarda meme koruyucu cerrahi (lumpektomi) yapılabilir; lezyon genişse veya birden fazla odak varsa memenin tamamının alınması (mastektomi) gerekebilir. Cerrahi sonrası doktorunuz riskinize göre koruyucu ilaç tedavisi de önerebilir.

Bu durumla yaşamak

DCIS tedavisi sonrası düzenli kontrollere devam etmek çok önemlidir. Bu sayede yeni bir değişiklik olursa erken yakalanır. Çoğu hasta günlük yaşamına döner ve normal aktivitelerini sürdürür.

Yaşam tarzı ipuçları

• Haftada en az 150 dakika orta yoğunlukta egzersiz yapın
• Sağlıklı kilonuzu koruyun
• Alkol tüketimini sınırlandırın
• Sigara ve tütün ürünlerinden uzak durun

Diyet ve egzersiz

Meyve ve sebzelerden zengin, tam tahıllı, az işlenmiş gıda içeren bir beslenme düzeni genel sağlığı destekler. Düzenli yürüyüş, yoga veya bisiklet gibi aktiviteler hem bedensel hem de zihinsel sağlığa iyi gelir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kanser kelimesini duymak kaygı ve korku yaratabilir. DCIS tedavi edilebilir bir durumdur; ancak yaşanan duygular normaldir. Süreç boyunca psikolojik destek almak, güvendiğiniz insanlarla konuşmak iyi hissettirir.

Önleme

DCIS'i tamamen önlemenin kesin bir yolu yoktur. Ancak risk faktörlerini azaltmak, sağlıklı yaşam tarzı ve düzenli taramalarla erken yakalamak mümkündür.

Aşılar

DCIS'e veya meme kanserine karşı koruma sağlayan bir aşı bulunmamaktadır. Genel aşı takviminizi (örneğin grip, zatürre aşıları) doktorunuza danışarak güncel tutun.

Tarama programları

Sağlık Bakanlığı'nın toplum tabanlı tarama programları kapsamında 40-69 yaş arası kadınların 2 yılda bir mamografi çektirmesi önerilir. Randevu için Aile Sağlığı Merkezinize veya en yakın Kanser Erken Teşhis Tarama ve Eğitim Merkezi'ne (KETEM) başvurabilirsiniz.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Tedavi edilmezse DCIS, invaziv (yayılan) meme kanserine dönüşebilir.
• Lezyon büyüyerek memede kitle oluşturabilir ve lenf düğümlerine yayılım başlayabilir.

Uzun vadeli görünüm

DCIS, memede bulunabilecek en erken kanserle ilişkili değişikliklerden biridir. Uygun tedavi ile iyileşme oranı çok yüksektir ve çoğu kadın tamamen tedavi edilir. Tedavi sonrası düzenli kontrollerle normal bir yaşam sürmek mümkündür.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.