Difteri Nedir?
Uluslararası klinik kılavuzlara dayanmaktadır
Genel Bakış
Difteri, bakterilerin neden olduğu ciddi bir enfeksiyon hastalığıdır. Bu hastalık genellikle boğaz ve burnu etkiler; buralarda kalın, gri bir tabaka oluşturabilir. Nefes almayı zorlaştırabilir ve kalbe ya da sinirlere zarar verebilir. Aşı ile önlenebilir.
Önemli bilgiler
- Aşı ile önlenebilir.
- Boğazda gri zar oluşumu tipik bir belirtidir.
- Erken tedavi hayat kurtarıcıdır.
Difteri, aşılama sayesinde Türkiye'de ve dünyanın birçok yerinde çok nadir görülür. Ancak aşı yapılmayan bölgelerde hâlâ ortaya çıkabilir.
Herkes difteriye yakalanabilir, ancak aşısız çocuklar en fazla risk altındadır. Ayrıca bağışıklığı düşük olan yetişkinler ve aşı takvimini tamamlamamış kişiler de risk altındadır.
Belirtiler
- Nefes darlığı veya nefes almakta zorlanma
- Yutkunamama
- Dudaklarda veya yüzde morarma
- Bilinç kaybı
- ⚠Yüksek ateş
- ⚠Şiddetli boğaz ağrısı
- ⚠Boyunda belirgin şişlik
Yaygın belirtiler
- Boğaz ağrısı
- Ateş
- Boyunda şişmiş bezler
- Yorgunluk
- Boğazda gri-beyaz bir zar
- Nefes almada zorluk
Çocuklarda belirtiler
- Bebek ve küçük çocuklarda burun akıntısı
- Hırıltılı solunum
- Boğuk ses
- Beslenme güçlüğü
Yaşlı yetişkinlerde belirtiler
- Kalp çarpıntısı
- Aşırı güçsüzlük
- Konuşma veya yutma zorluğu
Nedenler
Ana nedenler
- Corynebacterium diphtheriae adlı bir bakterinin neden olduğu enfeksiyondur.
- Hasta kişinin öksürmesi veya hapşırması ile havaya yayılan damlacıklarla bulaşır.
- Kişiden kişiye yakın temas ile de geçebilir.
Risk faktörleri
- Difteri aşısı yaptırmamış olmak
- Difterinin görüldüğü bir bölgeye seyahat etmek
- Kalabalık ve kötü hijyen koşullarında yaşamak
- Bağışıklığı zayıflatan bir hastalığa sahip olmak
Ne zaman doktora görünmeli
Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:
- Difteri şüphesi için hemen doktora başvurun
- Nefes almakta zorlanma veya hırıltı varsa
- Boğazda gri bir zar fark edilirse
Şu durumlarda rutin randevu alın:
- Aşı takviminizde difteri aşısının olup olmadığını kontrol ettirmek için
- Yurt dışı seyahati öncesi aşı durumunuzu sorgulamak için
Tanı
Doktorunuz belirtilerinizi değerlendirir ve boğazınızdan örnek alarak laboratuvarda bakteri olup olmadığını kontrol ettirebilir.
Yapılabilecek testler
- Boğaz sürüntüsü kültürü
- Kan testleri
- Gerekirse kalp ve sinir iletim testleri
Randevunuzda neler beklenir
Tanı genellikle hızlı konur; tedaviye başlanmadan önce antibiyotik ve antitoksin verilmesi gerekebilir. Doktorunuz sizi gözlem için hastaneye yatırabilir.
Tedavi
Difteri tanısı konduktan sonra tedavi bir hastanede başlar. Amaç, bakteriyi yok etmek ve vücuttaki zehirin (toksin) etkisini durdurmaktır.
Evde kişisel bakım
- Doktorunuzun önerdiği istirahati yapın.
- Bol sıvı tüketin.
- Bulaşmayı önlemek için maske kullanın.
- Temas ettiğiniz kişilerin de kontrol edilmesi gerekir.
Tıbbi tedaviler
Difteri tedavisinde, bakteriyi öldürmek için antibiyotik ve toksinin etkisini nötralize etmek için antitoksin kullanılır. Bu ilaçlar hekim kontrolünde uygulanır. Tedavi hastanede başlatılır ve izolasyon önlemleri alınır.
Ameliyat ne zaman düşünülür?
Difteri genellikle cerrahi gerektirmez. Ancak nefes borusunda tıkanma olursa, hava yolu açmak için acil bir girişim gerekebilir.
Bu durumla yaşamak
Difteri tedavisi sırasında hastanede kalmanız gerekebilir. Sonrasında doktorunuzun önerileriyle evde istirahat edebilirsiniz. Aile üyelerinizin de koruyucu tedavi alması gerekebilir.
Yaşam tarzı ipuçları
- Belirtiler tamamen geçene kadar dinlenin.
- Sigara ve alkolden uzak durun.
- Başkalarıyla yakın temastan kaçının.
Diyet ve egzersiz
Yutma güçlüğü yoksa yumuşak gıdalar ve bol sıvı tüketin. Doktorunuz izin verene kadar ağır egzersiz yapmayın.
Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli
Ciddi bir enfeksiyon geçirmek endişe verici olabilir. Duygularınızı ailenizle veya bir uzmanla paylaşmak yardımcı olabilir.
Önleme
Evet, difteri aşısı ile önlenebilir. Türkiye'de çocukluk aşı takviminde difteri aşısı yer alır. Erişkinlerde de belirli aralıklarla hatırlatma dozları önerilir.
Aşılar
Difteri aşısı, çocukluk çağında karma aşılar içinde, erişkinlerde ise belirli aralıklarla yapılır. Aşı durumunuzu aile sağlığı merkezine danışın.
Tarama programları
Rutin tarama gerekmez. Aşı takviminizi güncel tutmanız en iyi korunma yoludur.
Komplikasyonlar
Tedavi edilmezse
- Kalp kasının iltihaplanması (miyokardit)
- Sinir hasarı
- Böbrek hasarı
- Solunum yetmezliği
Uzun vadeli görünüm
Erken tanı ve uygun tedavi ile difteri genellikle iyileşir. Tedaviye ne kadar erken başlanırsa, kalıcı hasar riski o kadar düşük olur. Aşılama hastalığı neredeyse tamamen önler.
Destek bul
Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.
Bilgileri her zaman doktorunuzla doğrulayın
Sağlık kılavuzları ülkeye ve bölgeye göre değişir. Bu makaledeki bilgiler uluslararası klinik kılavuzlara dayanmaktadır ancak ülkenizdeki özel kılavuzları, ilaçları veya uygulamaları yansıtmayabilir. Sağlık endişelerinizi her zaman kendi doktorunuz veya sağlık hizmeti sağlayıcınızla görüşün ve yerel ulusal sağlık kılavuzlarına başvurun.
Önemli uyarı Bu bilgiler yalnızca eğitim amaçlıdır. Profesyonel tıbbi tavsiye, tanı veya tedavinin yerini tutmaz. Kendi durumunuzla ilgili mutlaka kalifiye bir sağlık uzmanına danışın. Tıbbi bir acil durum yaşıyorsanız derhal yerel acil servisinizi arayın.
İlgili durumlar
Kaynaklar ve rehberlik
Bu makale eğitim amaçlıdır ve mümkün olduğunda tanınmış sağlık bilgisi ve klinik rehberlik kaynaklarına dayanır. Konuya göre belirli kaynak bağlantıları değişebilir.
Son güncelleme: 31 Temmuz 2026
Eğitim notu: Bu bilgiler yalnızca eğitim amaçlıdır ve tanı değildir.
Lisanslı bir sağlık uzmanının tavsiyesini desteklemek için kullanın; yerine geçmez.
Belirtiler şiddetliyse, kötüleşiyorsa veya acilse yerel acil numarayı arayın veya acil bakım alın.