Kordoma Nedir? Belirtileri, Tanısı ve Tedavisi

Genel Bakış

Kordoma, vücudun gelişimi sırasında omurga taslağında bulunan ve normalde kaybolması gereken hücrelerin kalıntısından oluşan, çok yavaş büyüyen, nadir bir tümör türüdür. Bu tümör en sık kuyruk sokumu bölgesinde (sakrum) ve kafatasının tabanında görülür. Kordoma iyi huylu (zararsız) değildir; kötü huylu (kanser) kabul edilir, ancak diğer kanserler gibi hızlı yayılmaz ve tedaviye yanıt verebilir.

Hayır, kordoma çok nadir bir hastalıktır. Yaklaşık her bir milyon kişiden 1-2 kişide görülür. Bu nadirlik nedeniyle teşhis ve tedavi deneyimli merkezlerde yapılmalıdır.

Kordoma çoğunlukla 40-70 yaş arasındaki yetişkinlerde saptanır. Erkeklerde kadınlara göre biraz daha sıktır. Çocuklarda ve genç erişkinlerde çok nadir olmakla birlikte görülebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Tümörün olduğu bölgede yıllar içinde yavaş yavaş artan ağrı (bel, kalça, baş veya boyun ağrısı gibi)
• Bacaklarda veya kollarda uyuşma, karıncalanma ya da güçsüzlük
• Baş ağrısı, çift görme, yutma güçlüğü (kafatası tabanında tümör varsa)
• Kabızlık, idrar yapma veya tutma sorunları (kuyruk sokumu bölgesinde tümör varsa)

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda kordoma çok enderdir ve belirtiler genellikle baş ağrısı, denge sorunları, bulantı-kusma ve göz hareketlerinde bozukluk olarak ortaya çıkar.
• Kuyruk sokumu yerleşimli ise bel ağrısı ve idrar/büyük abdest alışkanlığında değişiklik görülebilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda en sık kuyruk sokumu bölgesinde yerleşir ve bel ağrısı, kalça ağrısı, bacaklarda uyuşma ve kabızlık gibi şikayetlere yol açar.
• Bu belirtiler yaşlılık kaynaklı sıradan ağrılarla karışabileceği için dikkatli değerlendirme gerekir.

Nedenler

Ana nedenler

• Kordoma, embriyonik dönemdeki notokord adlı yapının artıklarından gelişir. Normalde bu hücreler doğumdan önce kaybolur, ancak bazı kişilerde kalıntılar kalır ve yıllar içinde çok yavaş büyüyen bir tümöre dönüşebilir.
• Bu hastalığa yol açan kesin bir neden tam olarak bilinmemektedir.

Risk faktörleri

• Bilinen güçlü bir risk faktörü yoktur.
• Ailede kordoma öyküsü çok nadiren rol oynayabilir, ancak bu durum ailesel yatkınlık olarak kabul edilir ve sık görülmez.

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Bel veya kalça ağrısıyla birlikte bacaklarda uyuşma, güçsüzlük veya idrar kaçırma yaşıyorsanız
• Yeni başlayan çift görme, yutma zorluğu veya denge sorunlarınız varsa
• Kısa sürede istemsiz kilo kaybı veya gece terlemesi gibi genel belirtiler eşlik ediyorsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Aylardır geçmeyen ve dinlenmekle azalmayan kronik bel, sırt veya baş ağrınız varsa
• Hekiminiz tarafından görüntüleme yöntemlerine yönlendirilmeniz önerildiyse

Tanı

Kordoma tanısı, öykü ve fizik muayeneden sonra görüntüleme yöntemleriyle konur. En sık kullanılan görüntüleme yöntemleri manyetik rezonans görüntüleme (MRG) ve bilgisayarlı tomografidir (BT). Kesin tanı için tümörden küçük bir parça alınarak patolojik inceleme yapılır (biyopsi).

Yapılabilecek testler

• Manyetik rezonans görüntüleme (MRG): Tümörün yerini ve çevre dokularla ilişkisini ayrıntılı gösterir.
• Bilgisayarlı tomografi (BT): Kemik yapısındaki bozulmaları değerlendirir.
• Biyopsi: Radyoloji eşliğinde iğne ile veya cerrahi olarak tümörden örnek alınması, kesin tanı için gereklidir.

Randevunuzda neler beklenir

Tanı sürecinde birkaç farklı uzman (radyolog, nörolog, ortopedist, onkolog ve patolog) birlikte çalışır. Görüntüleme ve biyopsi sonuçları birkaç hafta sürebilir. Bu süreçte merak ettiğiniz tüm soruları sağlık ekibinize iletebilirsiniz.

Tedavi

Kordoma tedavisi kişiye özeldir; tümörün yerleşim yeri, boyutu, yayılımı ve hastanın genel sağlık durumuna göre planlanır. Tedavi kararı, deneyimli bir ekip tarafından multidisipliner (birden fazla uzmanlık alanının birlikte çalışması) olarak verilmelidir.

Evde kişisel bakım

• Doktorunuzun önerdiği ağrı yönetimine uyun ve ağrıyı hafifletmek için sadece reçetesiz ürünler kullanmayın; mutlaka hekiminize danışın.
• Fizyoterapi ve rehabilitasyon programları, kas gücünü korumaya ve hareketliliği artırmaya yardımcı olabilir.
• Tedavi sırasında bağışıklık sistemini desteklemek için yeterli ve dengeli beslenmeye dikkat edin.
• Sigara ve alkolden uzak durun, bu genel iyileşme sürecine katkı sağlar.

Tıbbi tedaviler

Kordoma tedavisinde temel yaklaşımlar cerrahi, radyoterapi (ışın tedavisi) ve bazı durumlarda hedefe yönelik ilaç tedavileridir. Cerrahi, tümörün tamamını çıkarmayı amaçlar; ancak tümörün kritik sinirler veya damarlara yakınlığı nedeniyle bazı durumlarda tam çıkarılamayabilir. Bu durumda radyoterapi verilir. İleri evre veya tekrarlayan hastalıkta hedefe yönelik ajanlar veya immünoterapi gibi seçenekler klinik araştırmalar kapsamında değerlendirilebilir. Burada hiçbir ilaç adı verilmeden sadece seçeneklerin varlığından bahsedilmelidir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Kordoma için cerrahi, tümörün tamamen çıkarılması açısından en etkili ve ilk tercih edilen tedavi yöntemidir. Ancak tümörün bulunduğu bölgeye ve büyüklüğüne bağlı olarak ameliyat her zaman uygulanamayabilir; bu kararı beyin cerrahı ve ortopedik onkolog gibi uzmanlar birlikte verir.

Bu durumla yaşamak

Kordoma ile yaşam, belirtilere ve tedavi sürecine göre değişir. Günlük aktivitelerinizi ağrı seviyenize göre ayarlamak ve dinlenme ile hareket arasında denge kurmak önemlidir. Fizyoterapist eşliğinde yapılan egzersizler, kas kuvvetini ve hareket yeteneğini korumaya yardımcı olabilir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Doktorunuzun önerdiği takipleri aksatmayın; belirti olsun veya olmasın düzenli kontrollere gidin.
• Ağrı veya hareket kısıtlılığı yaşadığınızda günlük planınızı buna göre yapın ve kendinize zaman tanıyın.
• Gerekirse evde düşmeyi önlemek için ortamı düzenleyin ve destekleyici mobilyalar kullanın.

Diyet ve egzersiz

Sağlıklı ve dengeli beslenme, tedavi sürecinde vücut direncinizi korur. Bol lifli gıdalar, sebze ve meyve tüketimi, özellikle kabızlık gibi sindirim sorunların varsa yardımcı olur. Egzersiz, doktor onayıyla yapılmalıdır; yürüyüş, yüzme veya hafif germe hareketleri genellikle faydalıdır, ancak bel ve kuyruk sokumu bölgesini zorlayan aktivitelerden kaçınılmalıdır.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kanser tanısı almak yalnızlık, kaygı ve üzüntü hissettirebilir. Bu duygular normaldir ve bu süreçte bir psikologdan veya psikiyatr uzmanından destek almak kişinin kendini daha iyi hissetmesine yardımcı olabilir. Aileniz ve yakın arkadaşlarınızla duygularınızı paylaşmak da yükü hafifletir.

Önleme

Kordoma, bilinen bir çevresel veya yaşam tarzı nedeni olmadığı için günümüzde önlenmesi mümkün değildir. En önemli nokta, belirtilerin erken fark edilmesi ve doğru tanı için zamanında doktor başvurusudur.

Aşılar

Kordoma için koruyucu bir aşı bulunmamaktadır.

Tarama programları

Toplum taraması veya rutin tarama testi önerilmemektedir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Tümörün büyümesiyle sinirlere baskı sonucu kalıcı his kaybı veya güçsüzlük gelişebilir.
• İdrar veya dışkılama kontrolünün kaybı yaşanabilir.
• Tümör lokal olarak ilerleyebilir, çok nadir olarak akciğer, kemik veya karaciğer gibi organlara yayılabilir.

Uzun vadeli görünüm

Kordoma yavaş büyüyen bir tümördür ve erken teşhis edildiğinde tedavi başarı oranı yüksektir. Cerrahi ve radyoterapi ile birçok hasta yıllarca hastalıksız yaşayabilir. Ancak tedavi sonrası takip önemlidir çünkü yıllar sonra tekrarlayabilir. Düzenli kontroller ve güncel tedavi seçenekleri sayesinde yaşam süresi ve kalitesi anlamlı şekilde artırılabilir. Umut etmek için neden var.

Destek bul

Uluslararası kuruluşlar

• Chordoma Foundation ↗

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.