Galaktore (Göğüslerden Süt Gelmesi)

Genel Bakış

Galaktore, emzirmeyle ilgisi olmadan göğüslerden süt veya süt benzeri bir sıvının gelmesidir. Bu durum tek veya her iki göğüste olabilir ve çoğu zaman ciddi bir hastalığın işareti değildir.

Evet, oldukça sık görülen bir durumdur. Özellikle doğurganlık çağındaki kadınlarda ara ara hafif süt benzeri akıntıya rastlamak olağandır.

Çoğunlukla kadınları etkiler, ancak erkeklerde, menopoz sonrası kadınlarda ve hatta yeni doğan bebeklerde de geçici olarak görülebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Göğüs uçlarından kendiliğinden veya sıkınca süt benzeri beyaz veya açık renkli sıvı gelmesi
• Akıntının her iki göğüsten birden olması
• Göğüslerde dolgunluk, hassasiyet veya hafif ağrı
• Kadınlarda adet düzensizlikleri
• Cinsel istekte azalma (erkeklerde)

Çocuklarda belirtiler

• Yeni doğan bebeklerde anne karnında geçen hormonlara bağlı 'cadı sütü' denilen geçici süt benzeri akıntı görülebilir. Birkaç hafta içinde kendiliğinden kaybolur ve tedavi gerektirmez.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Menopoz sonrası kadınlarda veya ileri yaştaki erkeklerde görülen süt benzeri akıntı mutlaka araştırılmalıdır. Nedeni genellikle ilaç kullanımı veya hormonal dengesizliklerdir, ancak nadiren altta yatan bir sağlık sorunu olabilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Kandaki prolaktin hormonunun normalin üzerinde olması (hiperprolaktinemi)
• Bazı reçeteli ilaçlar (örneğin bazı mide, tansiyon ve psikiyatri ilaçları)
• Tiroid bezinin az veya çok çalışması
• Stres, uykusuzluk veya göğüs ucu ve çevresinin sık uyarılması
• Hipofiz bezinde iyi huylu bir tümörün bulunması (prolaktinoma)
• Yeni doğum yapmış olmak veya gebelik sonrası dönem
• Böbrek veya karaciğer hastalıkları

Risk faktörleri

• Kadın cinsiyet
• Doğurganlık çağında olmak
• Daha önce doğum yapmış olmak
• Uzun süre bazı ilaçları kullanmak
• Stresli bir yaşam tarzı
• Tiroid veya hipofiz hastalıkları öyküsü

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Akıntıya şiddetli baş ağrısı ve görme kusuru eşlik ediyorsa
• Akıntıda kan veya kahverengi renk varsa
• Göğüste yeni bir kitle veya sertlik hissediliyorsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Süt benzeri akıntı birkaç haftadan uzun süredir devam ediyorsa
• Akıntı adet düzensizliği veya gebe kalmada zorluk ile birlikteyse
• Erkekte veya menopoz sonrası bir kadında süt gelmesi başladıysa
• Kullandığınız bir ilaca bağlı olabileceğini düşünüyorsanız

Tanı

Doktorunuz önce sağlık öykünüzü dinleyecek, kullandığınız ilaçları soracak ve göğüs muayenesi yapacaktır. Akıntının süt olup olmadığını ve tek ya da çift taraflı olduğunu değerlendirir. Kesin nedeni bulmak için kan testleri isteyebilir. Tanı sürecinde Sağlık Bakanlığı'nın önerdiği güncel kılavuzlara göre hareket edilir.

Yapılabilecek testler

• Gebelik testi (üreme çağındaki kadınlarda)
• Prolaktin hormonu düzeyi ölçümü
• Tiroid fonksiyon testleri (TSH, serbest T4)
• Akıntıdan alınan örneğin mikroskopla incelenmesi
• Gerekirse hipofiz bezini ve beyin bölgesini görüntülemek için MR (manyetik rezonans görüntüleme)

Randevunuzda neler beklenir

Muayene ağrısız ve kısa sürer. Kan testi için damardan örnek alınması gerekir. Çoğu zaman tek bir testle neden bulunur; bazen ek testler istenebilir. Sonuçlara göre doktorunuz sizi aile hekimliği, kadın hastalıkları veya endokrinoloji (hormonal hastalıklar) bölümüne yönlendirebilir.

Tedavi

Tedavi, galaktoereye yol açan altta yatan nedene göre düzenlenir. Eğer bir ilaç bu duruma neden oluyorsa, doktorunuz ilacın dozunu değiştirebilir veya alternatif bir ilaç reçeteleyebilir. Tiroid hastalığı veya hipofiz tümörü tespit edilirse tedavi buna yönelik yapılır. Akıntı hafifse ve nedeni bulunamıyorsa çoğu zaman tedavi gerektirmeden takip yeterli olur.

Evde kişisel bakım

• Göğüs uçlarınızı sıkmayın ve uyarmayın; bu süt üretimini artırabilir.
• İyi destek sağlayan bir sütyen kullanın; akıntı çoksa göğüs pedleriyle kıyafetlerinizi koruyun.
• Göğüs bölgesinin temizliğine dikkat edin, ancak sert sabunlar veya alkol içeren ürünlerden kaçının.
• Stresinizi azaltmaya çalışın; düzenli uyku ve nefes egzersizleri yardımcı olabilir.

Tıbbi tedaviler

Gerekli görülürse hekiminiz, kanınızdaki prolaktin seviyesini dengelemeye veya tiroid hormonlarınızı düzenlemeye yönelik bir ilaç tedavisi önerebilir. Bu ilaçlar mutlaka doktor gözetiminde kullanılmalıdır; hangi ilacın size uygun olduğuna ve dozuna yalnızca hekiminiz karar vermelidir. Tedavi süresince düzenli kontroller yapılır.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Nadiren, hipofiz bezindeki bir tümör görme sinirlerine baskı yapacak kadar büyümüşse cerrahi müdahale gündeme gelebilir. Ancak bu durumda bile ilk seçenek genellikle ilaç tedavisidir ve ameliyat son çare olarak değerlendirilir.

Bu durumla yaşamak

Galaktore çoğu zaman günlük yaşamı ciddi şekilde etkilemez. Akıntı sizi rahatsız ediyorsa göğüs pedi kullanabilir ve sık sık kontrol edebilirsiniz. Göğüs uçlarını sıkmanın süt gelmesini artırdığını unutmayın.

Yaşam tarzı ipuçları

• Stresle başa çıkmak için yürüyüş, yoga veya nefes egzersizleri deneyin.
• Uyku düzeninize dikkat edin; yetersiz uyku hormonal dengeyi bozabilir.
• Göğüs ucu uyarılmasını azaltın ve dar sütyenlerden kaçının.

Diyet ve egzersiz

Süt gelmesini doğrudan etkileyen özel bir diyet yoktur. Dengeli ve yeterli beslenme, düzenli hafif egzersiz genel sağlığınızı destekler. Aşırı yoğun egzersiz bazı hormonları geçici olarak etkileyebileceğinden, vücudunuzu dinleyerek orta düzeyde aktivite hedefleyin.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Bu durum, özellikle nedeni bilinmediğinde utangaçlık, kaygı ve 'vücudumda bir anormallik var' hissi yaratabilir. Galaktoerenin çoğu zaman masum bir hormonal durum olduğunu bilmek rahatlatıcıdır. Yine de duygusal yüklenme normaldir; bu hisleri bir yakınınızla veya bir ruh sağlığı uzmanıyla paylaşmak iyi gelebilir.

Önleme

Galaktoreyi her zaman tamamen önlemek mümkün olmayabilir, ancak bazı tetikleyicilerden kaçınmak riski azaltabilir. Hekim önerisi olmadan ilaç kullanmamak, stresi yönetmek ve mevcut tiroid veya hormon hastalıklarının tedavisini aksatmamak önemlidir.

Aşılar

Bu duruma karşı önleyici bir aşı bulunmamaktadır.

Tarama programları

Toplumda rutin bir tarama önerilmez. Ancak şikâyeti olan kişilerde doktor muayenesi ve gerekli testlerle altta yatan neden araştırılır.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Altta yatan hipofiz tümörü büyürse görme alanı kaybı veya baş ağrısı gibi sorunlar gelişebilir.
• Uzun süre yüksek prolaktin seviyesi, kadınlarda adet düzensizliği, erkeklerde cinsel işlev bozukluğu ve kemik yoğunluğunda azalmaya (osteoporoz) yol açabilir.
• Tiroid hastalığı eşlik ediyorsa ve tedavi edilmezse yorgunluk, kilo değişimi, saç dökülmesi gibi belirtiler kötüleşebilir.

Uzun vadeli görünüm

Galaktore genellikle iyi huylu bir durumdur ve altta yatan neden tedavi edildiğinde akıntı çoğunlukla kesilir veya azalır. Erken teşhis ve uygun tedaviyle tamamen normale dönmek mümkündür. Çoğu kişi için bu, ciddi bir sağlık tehdidi oluşturmaz ve hekim takibiyle hayat kalitesi korunur.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.