Reflü (GÖRH) Hastalığının 9 Belirtisi

Genel Bakış

Gastroözofageal reflü hastalığı (GÖRH), mide asidinin ve mide içeriğinin yemek borusuna geri kaçması durumudur. Bu geri kaçış, yemek borusunun iç yüzeyini tahriş ederek çeşitli rahatsızlıklara yol açabilir.

Evet, GÖRH çok yaygın bir sağlık sorunudur. Toplumun yaklaşık %20'si düzenli reflü belirtileri yaşamaktadır.

GÖRH her yaşta görülebilir; çocuklar, yetişkinler ve ileri yaştaki bireyleri etkileyebilir. Hamilelik, obezite, ileri yaş ve bazı yaşam tarzı alışkanlıkları riski artırabilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Mide yanması: Göğüste, göğüs kemiğinin arkasında yanma hissi, özellikle yemekten sonra ve yatarken artabilir.
• Regürjitasyon: Mide içeriğinin ya da ekşimsi sıvının genize veya ağza geri gelmesi.
• Göğüs ağrısı: Kalp kaynaklı göğüs ağrısıyla karışabilen, genellikle göğsün orta veya alt kısmında hissedilen ağrı.
• Yutma güçlüğü: Yiyeceklerin yemek borusunda takılıyormuş gibi hissedilmesi veya yutmanın zorlaşması.
• Kronik öksürük: Uzun süre devam eden, özellikle gece ya da uzanınca artan öksürük.
• Boğaz ağrısı ve tahriş: Yemek borusundan gelen asidin boğazı tahriş etmesi sonucu yanma veya ağrı.
• Ses kısıklığı: Sabahları daha belirgin olabilen, ses tellerinin asitle teması sonucu oluşan ses kısıklığı.
• Geniz akıntısı hissi: Sümüksü bir birikimin boğazda rahatsızlık yaratması veya sürekli boğaz temizleme ihtiyacı.
• Boğazda yumru hissi (globus): Yiyecek yutmadığınız halde boğazınızda bir yumru varmış gibi hissetme.

Nedenler

Ana nedenler

• Alt yemek borusu sfinkterinin (mide ile yemek borusu arasındaki kapak) zayıflaması veya gevşek kalması.
• Mide fıtığı (hiatal herni): Midenin bir kısmının göğüs boşluğuna doğru kayması.
• Mide boşalmasının yavaşlaması.
• Aşırı mide asidi üretimi ve mide içi basıncın artması.

Risk faktörleri

• Fazla kilolu olmak veya obezite.
• Hamilelik.
• Sigara içmek.
• Alkol tüketimi.
• Yağlı ve baharatlı yiyecekler, narenciye, çikolata, kafein ve karbonatlı içecekler.
• Büyük porsiyonlu öğünler ve geç saatte yemek yemek.
• Bazı ilaçlar (doktorunuza danışmadan bırakmayın).

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yutma güçlüğü kademeli olarak kötüleşiyorsa.
• Katı gıdaları yutarken ağrı veya tıkanma hissi varsa.
• İstemsiz kilo kaybı yaşıyorsanız.
• Kusmukta veya dışkıda kan görülürse.
• Belirtiler günlük yaşam kalitenizi ciddi şekilde etkiliyorsa.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Haftada iki veya daha fazla kez mide yanması yaşıyorsanız.
• Belirtileriniz uyku düzeninizi bozuyorsa.
• Belirtileriniz birkaç haftadan uzun sürüyorsa.
• Reçetesiz ilaçları haftada iki kezden fazla kullanma ihtiyacı duyuyorsanız.

Tanı

Doktorunuz önce belirtilerinizi dinler ve fizik muayene yapar. Bazı durumlarda GÖRH tanısını doğrulamak veya komplikasyonları belirlemek için ileri testlere ihtiyaç duyulabilir.

Yapılabilecek testler

• Endoskopi: İnce ve esnek bir kamerayla yemek borusu ve midenin incelenmesi.
• 24 saatlik pH-metre: Yemek borusundaki asit seviyesinin ölçülmesi.
• Baryumlu röntgen: Yemek borusunun yapısını ve mide fıtığını göstermek için kullanılan görüntüleme.
• Yemek borusu manometrisi: Yemek borusu kaslarının kasılma düzeninin ölçülmesi.

Randevunuzda neler beklenir

Tanı sürecinde önce şikayetleriniz detaylı şekilde dinlenir; gerekirse gastroenteroloji uzmanına yönlendirilirsiniz. Testler genellikle ağrısızdır ve çoğu hastada ertesi gün normale dönüş sağlanır.

Tedavi

GÖRH tedavisinde amaç belirtileri hafifletmek, yemek borusunu mide asidinin zararından korumak ve oluşan tahrişin iyileşmesini sağlamaktır. Tedavi; yaşam tarzı değişiklikleri, ilaçlar ve nadir durumlarda cerrahi yöntemleri içerir.

Evde kişisel bakım

• Sağlıklı kiloyu korumak.
• Yemeklerden sonra en az 2-3 saat uzanmamak.
• Yatmadan 2-3 saat önce ağır ya da baharatlı yiyecekler yememek.
• Yattığınız baş ucunu 15-20 cm yükseltmek.
• Sigarayı bırakmak ve alkolü sınırlamak.
• Dar kıyafetler giymekten kaçınmak.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz mide asidini azaltmak ve yemek borusunun iyileşmesini sağlamak için asit baskılayıcı ilaçlar veya mide asidini nötralize eden bazı ilaçlar önerebilir. Bu ilaçların isimleri, dozları ve süresi doktorunuz tarafından belirlenmelidir; doktorunuza danışmadan kullanmayın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

İlaç tedavisine rağmen şikayetler devam ediyorsa veya ciddi komplikasyon riski varsa, yemek borusu ile mide arasındaki kapağın güçlendirilmesi amacıyla cerrahi (fundoplikasyon) önerilebilir. Bu karar mutlaka gastroenteroloji ve genel cerrahi uzmanlarının ortak değerlendirmesiyle verilir.

Bu durumla yaşamak

Reflü ile yaşamak, küçük değişikliklerle büyük farklar yaratabilir. Yemek düzeninizi, uyku pozisyonunuzu ve stres yönetiminizi gözden geçirmek belirtileri kontrol altına almanıza yardımcı olur.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli ve ölçülü porsiyonlarla beslenmek.
• Yatmadan en az 3 saat önce yemek yemeyi bırakmak.
• Yemekleri yavaş yemek ve iyi çiğnemek.
• Tetikleyici yiyecekleri belirleyip bunlardan kaçınmak.
• Gece yatmadan önce bir bardak su içmek istisnai durumlar dışında önerilebilir; ancak fazla su mide basıncını artırabilir, doktorunuza danışın.

Diyet ve egzersiz

Haftada en az 150 dakika orta yoğunlukta egzersiz yapmak kilo kontrolüne yardımcı olur ve reflüyü azaltabilir. Ancak yemekten hemen sonra egzersiz yapmaktan kaçının. Daha az yağlı, daha az baharatlı ve asidik olmayan gıdaları tercih etmek belirtileri hafifletebilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kronik reflü yaşam kalitesini düşürebilir; uykusuzluk, kaygı ve sosyal ortamlardan kaçınma görülebilir. Belirtilerinizle başa çıkmak için psikolojik destek almak yararlı olabilir.

Önleme

GÖRH her zaman tam olarak önlenemese de belirtilerin ortaya çıkmasını azaltmak mümkündür. Sağlıklı kiloyu korumak, dengeli beslenmek, tetikleyici gıdalardan kaçınmak, sigara ve alkolden uzak durmak ve yaşam tarzı alışkanlıklarını düzenlemek en önemli önleyici adımlardır.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Özofajit: Yemek borusunun iltihaplanması.
• Özofagus darlığı: Yemek borusunun daralması ve yutma güçlüğü.
• Barrett özofagusu: Yemek borusu hücrelerinin değişime uğraması; nadiren kansere zemin hazırlayabilir.
• Kronik öksürük, larenjit ve astım ataklarında artış.

Uzun vadeli görünüm

GÖRH iyi yönetildiğinde çoğu insan belirtilerini kontrol altına alabilir ve komplikasyon riski çok düşüktür. Düzenli doktor takibi ve tedaviye uyum ile günlük yaşam kalitesi önemli ölçüde artırılabilir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.