Kuru Göz Nedir?

Genel Bakış

Kuru göz, göz yüzeyinin yeterince nemlenmemesi durumudur. Gözyaşı ya çok az üretilir ya da çok hızlı buharlaşır, bu da gözde batma, yanma ve rahatsızlık hissine yol açar.

Evet, çok yaygındır. Toplumdaki birçok yetişkin hayatının bir döneminde kuru göz belirtilerini deneyimler.

Kuru göz her yaşta görülebilir, ancak 50 yaş üstü kişilerde ve kadınlarda daha sık görülür. Kontakt lens kullananlar ve ekran başında uzun süre çalışanlar da risk altındadır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Gözlerde yanma ve batma
• Kum veya yabancı cisim hissi
• Gözlerde kızarıklık
• Göz kırpınca düzelen bulanık görme
• Gözlerde yorgunluk ve ağırlık hissi
• Işığa hassasiyet

Çocuklarda belirtiler

• Gözlerini sık sık ovuşturma
• Ekran sonrası gözlerde yorgunluk ve batma
• Ders çalışırken odaklanma güçlüğü

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Gözlerde belirgin kuruluk ve yanma
• Sürekli kızarıklık ve rahatsızlık
• Okuma veya televizyon izleme sonrası bulanık görme

Nedenler

Ana nedenler

• Gözyaşı üretiminin azalması
• Gözyaşının hızla buharlaşması
• Göz kapağı iltihabı (blefarit)
• Bazı ilaçların yan etkileri
• Kuru hava, rüzgar ve klima gibi çevresel faktörler

Risk faktörleri

• İleri yaş
• Kadın olmak
• Hormonal değişiklikler (menopoz, gebelik)
• Uzun süre bilgisayar/telefon ekranına bakmak
• Kontakt lens kullanımı
• Sigara içmek
• Diyabet, romatoid artrit ve Sjögren sendromu gibi hastalıklar
• Bazı alerji, tansiyon ve depresyon ilaçları

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Ani görme kaybı veya şiddetli göz ağrısı
• Gözde travma veya kimyasal maddeyle temas
• Gözden yoğun akıntı gelmesi

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Belirtiler birkaç günden uzun sürüyorsa
• Günlük yaşamı ve iş verimini etkiliyorsa
• Gözlerde giderek artan bir rahatsızlık varsa

Tanı

Göz doktoru, ayrıntılı bir göz muayenesi yapar. Gözyaşı miktarını, gözyaşının kalitesini ve göz yüzeyinin sağlığını değerlendirir. Tanı koymak için birkaç basit test uygulanabilir.

Yapılabilecek testler

• Gözyaşı kırılma zamanı: Gözyaşının göz yüzeyinde ne kadar süre kaldığını ölçer.
• Schirmer testi: Göz kapağının altına yerleştirilen özel bir kağıt ile gözyaşı üretimini ölçer.
• Göz yüzeyi boyaması: Özel bir boya damlatılarak göz yüzeyindeki hasar alanları belirlenir.

Randevunuzda neler beklenir

Muayene genellikle ağrısız ve kısa sürer. Göz bebeğini büyüten damlalar kullanılırsa bir süre bulanık görebilirsiniz, bu yüzden yanınızda biriyle gelmeniz iyi olur.

Tedavi

Tedavinin amacı göz yüzeyindeki nemi artırmak, gözyaşının buharlaşmasını yavaşlatmak ve altta yatan nedeni ortadan kaldırmaktır. Tedavi kişiye özel olarak planlanır.

Evde kişisel bakım

• Günde birkaç kez göz kapaklarına ılık kompres yapın
• Ekran karşısında sık sık göz kırpın
• 20 dakikada bir 20 saniye uzağa bakın (20-20-20 kuralı)
• Sigara dumanından ve kuru ortamlardan kaçının
• Reçetesiz satılan suni gözyaşı damlalarını doktorunuza danışarak kullanın

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, gözdeki iltihabı azaltan reçeteli damlalar veya gözyaşının uzun süre korunmasına yardımcı tedaviler önerebilir. Bazı durumlarda gözyaşı kanalcıklarına yerleştirilen küçük tıkaçlarla gözyaşının gözde daha uzun kalması sağlanır. Hangi tedavinin size uygun olduğunu doktorunuzla görüşün.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Çok nadir ve ağır durumlarda gözyaşı kanallarının cerrahi olarak kapatılması veya başka cerrahi yöntemler gündeme gelebilir. Bu tür bir tedavi yalnızca uzman göz cerrahları tarafından planlanır.

Bu durumla yaşamak

Kuru gözle yaşamak, göz hijyeni ve çevresel önlemlerle oldukça yönetilebilir. Göz damlalarını yanınızda taşıyın, kuru ortamlarda nemlendirici kullanın ve gözlerinizi düzenli dinlendirin.

Yaşam tarzı ipuçları

• Uyku düzeninize dikkat edin
• Uzun ekran sürelerinde gözlerinize mola verin
• Tozlu ve rüzgarlı havalarda koruyucu gözlük takın
• Bol su içerek vücudunuzun nem dengesini koruyun

Diyet ve egzersiz

Sağlıklı beslenme ve düzenli egzersiz genel sağlığınızı destekler. Omega-3 içeren balık, ceviz ve keten tohumu gibi besinler göz sağlığına faydalı olabilir; ancak herhangi bir takviye kullanmadan önce doktorunuza danışın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kronik göz kuruluğu, sürekli rahatsızlık hissi yaratarak gerginlik ve moral bozukluğuna yol açabilir. Bu durum günlük yaşamı etkiliyorsa, bir sağlık uzmanından psikolojik destek almak da önemlidir.

Önleme

Kuru gözü tamamen önlemek her zaman mümkün olmasa da, risk faktörlerini azaltmak ve göz sağlığına dikkat etmek belirtilerin ortaya çıkma sıklığını azaltabilir. Düzenli göz muayenesi erken tanıda önemlidir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Gözün saydam tabakasında (kornea) hasar
• Göz yüzeyinde yara oluşumu
• Göz enfeksiyonu riskinde artış
• Kalıcı görme bulanıklığı

Uzun vadeli görünüm

Tedavi edilmediğinde kuru göz sorunlara yol açabilir ancak doğru tedavi ve düzenli bakımla çoğu kişi belirtilerini kontrol altına alır ve günlük yaşamına kaldığı yerden devam eder.

Destek bul

Uluslararası kuruluşlar

• American Academy of Ophthalmology ↗
• National Eye Institute ↗

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.