Karın İçi Apsesi

Genel Bakış

Karın içi apsesi, karın boşluğunda organların arasında veya karın duvarında oluşan iltihap birikimidir. Bu iltihap (pus), vücudun bakterilerle savaşırken ürettiği ölü hücreler ve bağışıklık maddelerinden oluşur. Vücut enfeksiyonu kontrol altına almaya çalışırken bir iltihap cebi oluşturur.

Karın içi apsesi sık görülen bir durum değildir. Özellikle karın ameliyatı geçirmiş kişilerde, bağışıklık sistemi zayıf olanlarda veya kronik iltihaplı bağırsak hastalığı olanlarda daha sık ortaya çıkabilir.

Her yaştaki insanda görülebilir. Ancak karın ameliyatı geçirenler, diyabet, kanser veya bağışıklık sistemini baskılayan ilaç kullananlar daha yüksek risk altındadır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Karın bölgesinde sürekli veya artan ağrı
• Ateş ve titreme
• Bulantı ve kusma
• Karında şişkinlik veya hassasiyet
• İştahsızlık ve halsizlik
• Bağırsak alışkanlıklarında değişiklik (ishal veya kabızlık)

Çocuklarda belirtiler

• Huzursuzluk ve sürekli ağlama
• Beslenme veya emme güçlüğü
• Karın ağrısı nedeniyle karnını tutma
• Ateş ve kusma
• Genel durumda düşkünlük

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Karın ağrısını net olarak ifade edememe
• Bilinç karışıklığı veya yorgunluk
• Ateş bazen belirgin olmayabilir
• İştahsızlık ve güç kaybı
• Kabızlık veya idrar değişiklikleri

Nedenler

Ana nedenler

• Karın ameliyatı sonrası oluşan enfeksiyonlar
• Apandisit, divertikülit gibi iç organ iltihaplarının yayılması
• Mide veya bağırsak duvarının delinmesi
• Karın bölgesine travma (darbe veya kesi)
• İltihaplı bağırsak hastalıkları (örneğin Crohn hastalığı)

Risk faktörleri

• Bağışıklık sistemini zayıflatan hastalıklar
• Şeker hastalığı (diyabet)
• Kemoterapi veya radyoterapi tedavisi
• Yetersiz beslenme ve aşırı zayıflık
• Uzun süre hastanede yatma

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Karın ağrınız şiddetleniyorsa ve günlük yaşamınızı etkiliyorsa
• Ateşle birlikte karın hassasiyetiniz varsa
• Sürekli kusuyorsanız veya hiçbir şey yiyemiyorsanız
• Acil belirtilerden herhangi biri varsa hemen 112'yi arayın.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Bir haftadan uzun süren hafif karın ağrınız varsa
• Açıklanamayan ateş, yorgunluk veya iştahsızlık yaşıyorsanız
• Son zamanlarda karın ameliyatı geçirdiyseniz ve kendinizi iyi hissetmiyorsanız doktorunuza başvurun.

Tanı

Doktor öncelikle belirtilerinizi dinler, karnınızı muayene eder ve geçmiş sağlık öykünüzü inceler. Şüphelendiğinde görüntüleme testleri ister.

Yapılabilecek testler

• Bilgisayarlı tomografi (BT)
• Ultrasonografi (karın ultrasonu)
• Manyetik rezonans görüntüleme (MR)
• Kan testleri (iltihap hücreleri ve enfeksiyon belirteçleri)

Randevunuzda neler beklenir

Görüntüleme testleri apsenin yerini, boyutunu ve çevresindeki organlarla ilişkisini gösterir. Kan testleri enfeksiyonun şiddetini belirlemeye yardımcı olur. Tanı netleştikten sonra tedavi seçenekleri size ayrıntılı olarak anlatılır.

Tedavi

Tedavinin temel amacı enfeksiyonu kontrol altına almak ve apsedeki iltihabı boşaltmaktır. Bunun için genellikle antibiyotik tedavisi ve drenaj (iltihabın boşaltılması) birlikte uygulanır. Bazı durumlarda cerrahi gerekebilir.

Evde kişisel bakım

• Doktorunuzun önerdiği şekilde dinlenin
• Bol miktarda sıvı tüketin
• Dengeli beslenmeye özen gösterin
• Doktorunuzun verdiği ilaçları düzenli kullanın
• Kontrollerinizi aksatmayın
• Ateş, artan ağrı veya kötüleşen belirtileri hemen sağlık ekibinize bildirin

Tıbbi tedaviler

Hastanede genellikle damar yoluyla antibiyotik tedavisi başlanır. Apsenin boşaltılması için radyoloji uzmanı, ultrason veya bilgisayarlı tomografi eşliğinde ince bir kateter (boru) yerleştirerek iltihabı dışarı alır. İşlem sırasında lokal anestezi uygulanır. Antibiyotik ve drenaj yeterli olmazsa veya apse cerrahi olarak temizlenmesi gereken bir durumla birlikteyse ameliyat planlanır.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Apse büyükse, kateterle boşaltılamıyorsa, apse patlamışsa veya bağırsak delinmesi gibi altta yatan bir sorun varsa cerrahi tedavi gerekebilir. Cerrahi sırasında apse temizlenir, iltihabın kaynağı onarılır ve karın boşluğu yıkanır.

Bu durumla yaşamak

Tedavi sonrası iyileşme süreci kişiden kişiye değişir. Drenaj veya ameliyat sonrası yara bakımına dikkat etmeniz, ateş ve ağrı gibi belirtileri takip etmeniz ve önerilen kontrol randevularına gitmeniz önemlidir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Ellerinizi sık sık sabunla yıkayın
• Sigarayı bırakın ve alkol tüketimini sınırlandırın
• Kronik hastalıklarınızı düzenli doktor kontrolüyle yönetin
• Ameliyat veya drenaj sonrası bölgeyi temiz ve kuru tutun

Diyet ve egzersiz

Lif açısından zengin, dengeli bir beslenme bağırsak sağlığını destekler. Yeterli su içmek kabızlığı önler. Yürüyüş gibi hafif egzersizler iyileşmeyi hızlandırabilir, ancak ağır sporlara başlamadan önce mutlaka doktorunuza danışın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Ciddi bir enfeksiyon ve hastane süreci kaygı, üzüntü veya yorgunluk hissi yaratabilir. Bu duyguların geçici olduğunu unutmayın. Ailenizle, arkadaşlarınızla veya bir sağlık uzmanıyla konuşmak rahatlatıcı olabilir.

Önleme

Karın içi apsesi her zaman önlenemeyebilir. Ancak hijyene dikkat etmek, ameliyat sonrası yara bakımını doğru yapmak, kronik hastalıkları kontrol altında tutmak ve enfeksiyonların erken tedavisini sağlamak riski azaltır.

Aşılar

Doktorunuzun önerdiği grip ve zatürre gibi aşılar, genel enfeksiyonlara karşı koruma sağlayarak bu tür komplikasyonların riskini dolaylı olarak azaltabilir. Aşı takviminiz hakkında sağlık çalışanınıza danışın.

Tarama programları

Bu duruma özel bir tarama testi yoktur. Sağlık şikayetlerinizde erken doktora başvurmak en önemli önleyici adımdır.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Sepsis: Enfeksiyonun kana karışarak tüm vücuda yayılması
• Peritonit: Karın zarının iltihaplanması
• Bağırsak tıkanıklığı
• İç organlar arasında anormal bağlantılar (fistül) oluşması
• Apsenin başka organlara yayılması

Uzun vadeli görünüm

Zamanında fark edilip tedavi edilen karın içi apselerinde iyileşme oranı oldukça yüksektir. Tedavi sonrası çoğu kişi günlük yaşamına dönebilir. Doktorunuzun önerilerine uymak ve düzenli takipler, tekrarlama riskini azaltır.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.