Aberran Sağ Subklavyen Arter

Genel Bakış

Aberran sağ subklavyen arter, doğuştan gelen bir atardamar farklılığıdır. Sağ koldaki kanı taşıyan bu damar, normalde kalpten çıkan ana atardamarın (aort) sağ tarafından ayrılırken, bu durumda sol tarafından ayrılır ve yemek borusunun (özofagus) veya nefes borusunun arkasından geçerek sağ kola ulaşır. Çoğu insanda hiçbir belirtiye yol açmaz ve genellikle başka bir nedenle yapılan görüntüleme sırasında tesadüfen fark edilir.

Toplumda yaklaşık %1 oranında görülür, yani nadir bir durumdur.

Her yaşta görülebilir. Bazı kişilerde çocuklukta, bazılarında ileri yaşta belirti verir; birçoğunda ise hiç belirti olmaz.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Çoğu insanda hiçbir belirti olmaz.
• Yutma güçlüğü (özellikle katı gıdaları yutarken takılma hissi)
• Nefes darlığı veya göğüs ağrısı (nadiren)

Çocuklarda belirtiler

• Bebeklerde beslenme güçlüğü, kusma, kilo alamama
• Yutma sırasında öksürük veya boğulma hissi
• Solunumla ilgili sorunlar

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yutma güçlüğü zamanla artabilir
• Göğüs ağrısı veya nefes darlığı
• Damar genişlemesi (anevrizma) gelişirse ses kısıklığı veya yutma zorluğu belirginleşebilir

Nedenler

Ana nedenler

• Doğuştan gelen damar gelişim farklılığıdır; anne veya babanın yaşadığı bir olaydan kaynaklanmaz.

Risk faktörleri

• Belirgin bir risk faktörü tanımlanmamıştır; bu anatomik bir varyasyondur, kalıtsal olduğuna dair güçlü bir kanıt yoktur.

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Sürekli veya artan yutma güçlüğü
• Nefes darlığı
• Göğüs ağrısı

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Rastlantısal olarak tespit edilmişse ve belirti yoksa, düzenli doktor kontrolleri yeterlidir.

Tanı

Tanı, genellikle göğüs röntgeni, bilgisayarlı tomografi (BT) veya manyetik rezonans görüntüleme (MR) gibi radyolojik görüntüleme sırasında tesadüfen konur. Bu görüntüleme, damarın yemek borusuyla olan ilişkisini ayrıntılı şekilde gösterir.

Yapılabilecek testler

• Göğüs BT anjiyografi
• MR anjiyografi
• Baryumlu yutma filmi (özofagografi)
• Ekokardiyografi

Randevunuzda neler beklenir

Görüntüleme sonuçları doktor tarafından değerlendirilir. Belirti varsa, sizi kalp damar cerrahisi veya girişimsel radyoloji uzmanına yönlendirebilir. Belirti yoksa düzenli takip önerilir.

Tedavi

Çoğu kişi için tedavi gerekmez. Belirti veren durumlarda, basit yaşam tarzı önlemlerinden cerrahi girişime kadar değişen seçenekler değerlendirilir.

Evde kişisel bakım

• Yemekleri küçük lokmalarla ve yavaş yiyin.
• Yemek yerken dik oturun ve iyice çiğneyin.
• Yutma güçlüğü artarsa doktorunuza başvurun.

Tıbbi tedaviler

Belirtiler hafifse, yutmayı kolaylaştırıcı diyet önerileri ve düzenli takip uygulanır. Bu duruma özel bir ilaç bulunmamakla birlikte, yaşanabilecek yutma güçlüğü veya reflü şikayetleri için doktorunuz genel önlemler önerebilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Ciddi yutma güçlüğü, nefes darlığı veya damar genişlemesi (anevrizma) gelişirse cerrahi düzeltme önerilebilir. Ameliyat kararı uzman hekim tarafından, görüntüleme bulguları ve şikayetler birlikte değerlendirilerek verilir.

Bu durumla yaşamak

Belirti yoksa normal hayatınıza devam edebilirsiniz. Yutma güçlüğü yaşıyorsanız, beslenme şeklinizi düzenlemek genellikle yeterli olur.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli doktor kontrollerinizi aksatmayın.
• Sigara kullanıyorsanız bırakmayı deneyin.
• Yutma güçlüğü olanlar için yumuşak ve küçük lokmalık gıdaları tercih edin.

Diyet ve egzersiz

Özel bir diyet gerekmez. Sağlıklı ve dengeli beslenmek her zaman iyidir. Yutma güçlüğü varsa, yumuşak gıdalar ve sık az yemek yardımcı olabilir. Egzersiz genel sağlık için faydalıdır.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Vücudunda farklı bir damar olduğunu bilmek bazı kişilerde endişe yaratabilir. Doktorunuzdan doğru bilgi almak ve belirtileri takip etmek kaygıyı azaltır.

Önleme

Doğuştan gelen bir anatomik farklılık olduğu için önlenmesi mümkün değildir. Ancak belirtilerin erken fark edilmesi için düzenli kontroller önemlidir.

Aşılar

Bu durum için özel bir aşı yoktur; ülkemizin genel aşı takvimine uymanız yeterlidir.

Tarama programları

Belirti yoksa tarama önerilmez. Ancak anomalinin varlığı biliniyorsa, doktorunuz düzenli görüntüleme ile takip yapılmasını önerebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Damar duvarında genişleme (anevrizma) gelişebilir.
• İlerleyici yutma güçlüğü beslenme sorunlarına yol açabilir.
• Çok nadiren damar içinde pıhtı oluşabilir.

Uzun vadeli görünüm

Bu durum genellikle iyi seyirlidir. Belirti vermeyen çoğu insan, hiçbir müdahale gerektirmeden normal yaşamını sürdürür. Belirti gelişirse, etkili ve güvenli tedavi seçenekleri mevcuttur.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.