Akne ve Beslenme: Diyet Cildi Nasıl Etkiler?

Genel Bakış

Akne, ciltteki yağ bezlerinin ve kıl foliküllerinin tıkanmasıyla oluşan yaygın bir cilt sorunudur. Genellikle sivilce olarak bilinir. Beslenme aknenin doğrudan nedeni değildir; ancak bazı yiyecek ve içecekler ciltteki yağ üretimini ve iltihabı artırarak sivilce oluşumunu etkileyebilir.

Evet. Akne, dünyada en sık görülen cilt sorunlarından biridir ve ergenlik döneminde neredeyse her 10 gençten 8'inde görülür. Erişkinlikte de özellikle kadınlarda sık karşılaşılır.

Akne en çok 12-25 yaş aralığındaki ergenleri ve genç yetişkinleri etkiler. Ancak 30'lu ve 40'lı yaşlarda, özellikle hormonal değişimlere bağlı olarak kadınlarda da görülebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Siyah noktalar
• Beyaz noktalar
• Kırmızı, kabarık sivilceler
• İçi irin dolu sivilceler
• Ağrılı, derinde hissedilen şişlikler
• Ciltte yağlanma ve parlaklık

Nedenler

Ana nedenler

• Gözeneklerin ölü deri hücreleri ve fazla yağ ile tıkanması
• Hormon değişiklikleri
• Tıkalı gözeneklerde bakterilerin çoğalması
• Genetik yatkınlık
• Bazı ilaçlar ve kozmetik ürünler
• Kan şekerini hızla yükselten beslenme ve aşırı süt ürünü tüketimi bazı kişilerde akneyi tetikleyebilir

Risk faktörleri

• Ailede akne öyküsü
• Ergenlik ve hormonal değişimler
• Stres
• Yağlı ve gözenek tıkayıcı kozmetikler
• Şekerli ve işlenmiş gıdalardan zengin beslenme
• Süt ürünlerine karşı bireysel duyarlılık
• Terleme ve sürtünme

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yüz, boyun veya göğüste yaygın ve ağrılı akne varsa
• Akne çok kısa sürede kötüleşiyorsa
• Derin, ağrılı ve iz bırakma riski taşıyan şişlikler varsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Reçetesiz ürünlerle 4-8 hafta içinde iyileşme olmuyorsa
• Akne iz bırakmaya başladıysa
• Akne özgüveni veya günlük yaşamı etkiliyorsa
• Ergenlik öncesi çocuklarda akne görülmeye başladıysa

Tanı

Doktor, cildinizi inceleyerek ve günlük beslenme alışkanlıklarınızı, kullandığınız ürünleri ve şikayetlerinizi sorarak akneyi teşhis eder. Çoğu durumda ek tetkike gerek yoktur.

Yapılabilecek testler

• Genellikle laboratuvar testi gerekmez
• Hormonal bir sorundan şüpheleniliyorsa kan testi istenebilir
• Şiddetli vakalarda cilt değerlendirmesi yapılır

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz akne tipinizi ve yaygınlığını değerlendirir, ardından size özel bir tedavi ve cilt bakımı planı önerir. Bu muayene ağrısızdır ve genellikle birkaç dakika sürer.

Tedavi

Akne tedavisinde amaç; yağ üretimini dengelemek, gözenekleri açık tutmak, iltihabı azaltmak ve iz oluşumunu önlemektir. Tedavi, aknenin şiddetine göre cilt bakımı, cilt yüzeyine uygulanan ürünler ve gerektiğinde ağızdan alınan ilaçlarla yapılır. Beslenme düzenlemeleri de tedaviyi destekleyebilir.

Evde kişisel bakım

• Yüzünüzü günde iki kez hafif bir temizleyiciyle yıkayın
• Sivilceleri sıkmayın, patlatmayın veya oymayın
• Gözenek tıkamayan ürünler kullanın
• Saçlarınızın yüzünüze temasını azaltın
• Terledikten sonra cildinizi temizleyin
• Yağsız ve gözenek tıkamayan güneş koruyucu kullanın

Tıbbi tedaviler

Sağlık uzmanları; cilt yüzeyine uygulanan krem, jel veya losyonlar ve bazı durumlarda ağız yoluyla alınan ilaçlar önerebilir. Bu tedaviler cilt hücrelerinin yenilenmesine, yağ üretiminin azalmasına veya iltihabın kontrol altına alınmasına yardımcı olur. Ayrıca hekim kontrolünde bazı cilt bakım prosedürleri ve ışık tedavileri uygulanabilir. Hangi tedavinin size uygun olduğuna mutlaka doktorunuz karar vermelidir. İlaçların dozu ve süresi kişiye göre değişir; reçetesiz ilaç veya başkasının önerdiği tedaviyi kullanmayın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Akne için cerrahi genellikle gerekmez. Ancak akne izleri kaldıysa dermatolog tarafından kimyasal cilt soyma, mikrodermabrazyon, lazer veya dolgu gibi işlemler önerilebilir. Bu işlemler yalnızca uzman hekimler tarafından yapılmalıdır.

Bu durumla yaşamak

Akne ile yaşamak sabır ister; tedavinin etkisini göstermesi haftalar sürebilir. Düzenli cilt bakımı, sağlıklı beslenme ve stresten uzak durmak aknenin kontrolüne yardımcı olur. Sivilceleri sıkmak yerine doktorunuzun önerdiği ürünleri kullanmak daha güvenlidir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli uyuyun ve yeterli su için
• Rafine şeker ve işlenmiş gıdaları azaltın
• Tam tahıllar, sebze ve meyve ağırlıklı beslenin
• Yürüyüş, nefes egzersizi veya bir hobi ile stresi yönetin
• Yüzünüze sık sık dokunmaktan kaçının
• Yastık kılıfınızı haftada en az bir kez değiştirin

Diyet ve egzersiz

Beslenme akneyi doğrudan iyileştirmez, ancak bazı yiyecekler sivilceleri artırabilir. Beyaz ekmek, şekerli içecekler, paketli atıştırmalıklar ve fazla süt ürünü tüketimini azaltmayı deneyebilirsiniz. Tam tahıllar, sebzeler, ceviz ve yağlı balıklar gibi antioksidan ve omega-3 içeren yiyecekler iltihabı dengelemeye yardımcı olabilir. Düzenli egzersiz kan dolaşımını hızlandırır; ancak egzersiz sonrası teri temizlemek cilt için çok önemlidir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Akne, özellikle genç yaşlarda özgüveni ve moralı etkileyebilir; sosyal kaygıya yol açabilir. Bu duygular çok normaldir. Akne tedavi edilebilir bir cilt sorunudur. Duygusal olarak zorlanıyorsanız bunu doktorunuzla veya güvendiğiniz biriyle paylaşmaktan çekinmeyin. Kendinize zarar verme düşünceleriniz olursa vakit kaybetmeden 112'yi arayın veya en yakın acil servise gidin.

Önleme

Akneyi tamamen önlemek her zaman mümkün olmasa da, gözenek tıkamayan ürünler kullanmak, cildi nazikçe temizlemek, sivilceleri sıkmamak, sağlıklı beslenmek ve stresi yönetmek sivilce oluşumunu azaltmaya yardımcı olabilir.

Tarama programları

Akne için ulusal bir tarama programı yoktur. Ancak cilt değişikliklerini takip etmek ve akne kötüleşmeden dermatoloji uzmanına başvurmak iz kalmasını önleyebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kalıcı akne izleri
• Ciltte koyu veya açık renk lekeler
• Sivilce sıkma sonrası çukur veya kabarık izler
• Şiddetli aknede ağrı ve iltihabın artması
• Özgüven kaybı, sosyal kaygı ve moral bozukluğu

Uzun vadeli görünüm

Akne tedavi edilebilir bir cilt sorunudur. Erken dönemde başlanan düzenli tedavi, uygun cilt bakımı ve sağlıklı beslenme ile çoğu kişide belirgin iyileşme sağlanır. Sabırlı olmak ve önerilen tedaviyi düzenli uygulamak çok önemlidir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.