Akne (Sivilce) Tedavi Seçeneklerine Genel Bakış

Genel Bakış

Akne, ciltteki kıl köklerinin yağ ve ölü hücrelerle tıkanması sonucu oluşan bir cilt sorunudur. Siyah noktalar, beyaz noktalar, sivilceler ve iltihaplı kızarıklıklar olarak görülebilir. Tedavi edilebilir bir durumdur.

Akne, dünyada her 10 kişiden yaklaşık 8'inde yaşamın bir döneminde görülür. En sık 12-24 yaş arasında ortaya çıkar.

Hem erkekleri hem kadınları etkiler. Ergenlikte daha yaygındır, ancak yetişkin kadınlarda hormonal değişikliklere bağlı olarak da sık görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Beyaz noktalar (kapalı komedonlar)
• Siyah noktalar (açık komedonlar)
• İltihaplı kırmızı sivilceler (papül)
• Ucu iltihaplı sivilceler (püstül)
• Derin ve ağrılı kist veya nodüller

Nedenler

Ana nedenler

• Yağ bezlerinin aşırı çalışması
• Gözeneklerin ölü deri hücreleriyle tıkanması
• Ciltteki bakterilerin iltihaba yol açması
• Hormonal değişiklikler (ergenlik, adet dönemi, gebelik)
• Genetik yatkınlık

Risk faktörleri

• 12-24 yaş aralığında olmak
• Ailede akne öyküsü olması
• Stres ve uykusuzluk
• Komedojenik (gözenek tıkayıcı) kozmetik ürünler kullanmak
• Yüzü sık sık ovuşturmak, kapatıcı ürünlerle cildi boğmak
• Bazı ilaçlar (doktorunuz bilgilendirecektir)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yukarıdaki acil belirtilerden biri varsa vakit kaybetmeden 112'yi arayın.
• Hızla büyüyen, çok ağrılı bir şişlik varsa aynı gün sağlık kuruluşuna başvurun.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Sivilceleriniz birkaç hafta içinde geçmiyorsa
• Yara izi veya koyu leke oluşmaya başladıysanız
• Akne, okul veya sosyal hayatınızı olumsuz etkiliyorsa
• Cilt bakım ürünleriyle cilt tahrişi olduysanız

Tanı

Doktorunuz öncelikle cildinizi gözle muayene eder ve tıbbi öykünüzü dinler. Nadiren ileri testler gerekir.

Yapılabilecek testler

• Genellikle laboratuvar testi yapılmaz.
• Ciltteki iltihabın mikrobiyolojik incelenmesi nadiren gerekebilir.
• Kadınlarda hormonal sorun düşünülürse doktorunuz kan testi isteyebilir.

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz aknenizin tipini, şiddetini ve cilt durumunuzu değerlendirerek size uygun bir tedavi planı önerir. Tedaviye yanıt zaman alabilir; sabırlı olmak önemlidir.

Tedavi

Akne tedavisi; sivilceleri temizlemeyi, yeni oluşumları engellemeyi ve iz kalmamasını amaçlar. Tedavi kişinin yaşına, akne tipine, cilt hassasiyetine ve yaşam tarzına göre kişiselleştirilir.

Evde kişisel bakım

• Cildi günde iki kez hafif bir temizleyici ile yıkamak
• Sivilceleri sıkmaktan ve elle dokunmaktan kaçınmak
• Gözenek tıkamayan, su bazlı nemlendiriciler kullanmak
• Makyağı yatmadan önce mutlaka temizlemek
• Güneşten korunmak (güneş yanığı akneyi kötüleştirebilir)

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz cilde sürülen krem, jel veya losyonlar (topikal ilaçlar), ağızdan alınan ilaçlar veya bazı cilt prosedürleri önerebilir. Hangi tedavinin kullanılacağı aknenin şiddetine bağlıdır. Reçetesiz ürünler yerine doktorunuzun önerdiği planı düzenli uygulamak çok önemlidir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Büyük, ağrılı kistlerde bir cilt doktoru, iltihabı azaltmak için bazı girişimsel işlemler yapabilir. Akne izleri için ise lazer, kimyasal soyma gibi yöntemler zamanla düşünülebilir.

Bu durumla yaşamak

Tedavinizi her gün aynı saatte uygulamaya özen gösterin. İyileşme haftalar içinde başlar, ancak tam sonuç 6-8 haftayı bulabilir. Sivilceleri sıkmak iz bırakır; sabırlı olun.

Yaşam tarzı ipuçları

• Yastık kılıfını sık değiştirin
• Saçınızı yüzünüze değdirmeyin
• Telefonu yüzünüze temas ettirmeden konuşun veya sık sık temizleyin
• Terledikten sonra cildinizi yıkayın
• Stresle başa çıkmak için yürüyüş, nefes egzersizi gibi yöntemler deneyin

Diyet ve egzersiz

Sağlıklı ve dengeli beslenmek, bol su içmek ve düzenli egzersiz yapmak cilt sağlığını dolaylı olarak destekler. Bazı kişiler süt ürünleri veya şekerli gıdaların sivilceleri artırdığını fark edebilir; bunu takip edip doktorunuzla paylaşabilirsiniz.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Akne, kişinin özgüvenini ve sosyal yaşamını etkileyebilir. Bu hisler normaldir, ancak akne depresyon veya kaygı oluşturuyorsa mutlaka doktorunuzla ya da bir ruh sağlığı uzmanıyla konuşmalısınız. İntihar düşünceleri gibi ağır durumlarda ise vakit kaybetmeden 112'yi arayın.

Önleme

Akneyi tamamen önlemek her zaman mümkün değildir, ancak düzenli ve nazik cilt bakımı, bazı tetikleyicilerden kaçınmak ve erken tedavi ile şiddetinin ve iz oluşumunun önüne geçilebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kalıcı izler (sikatris)
• Koyu veya kırmızı lekeler (post-enflamatuar hiperpigmentasyon)
• Ciltteki derin bölgelerde ağrılı nodül ve kistlerin sayısının artması
• Özgüven kaybı, kaygı ve depresyon gibi duygusal sorunlar

Uzun vadeli görünüm

Akne tedavi edilebilir bir durumdur. Erken ve doğru tedavi ile çoğu kişide belirgin iyileşme görülür. Cilt izleri oluşmuşsa bile bugün bu izleri yumuşatan etkili yöntemler vardır. Umutlu olmak ve tedaviye düzenli devam etmek çok önemlidir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.