Alkol Yoksunluğu (Alkol Kesilmesi) Nedir?

Genel Bakış

Alkol yoksunluğu, düzenli ve yoğun alkol alan bir kişinin alkol almayı bıraktığında veya azalttığında ortaya çıkan fiziksel ve zihinsel belirtilerdir. Vücut alkole alışık olduğu için, alkol olmadan denge sağlamakta zorlanır.

Evet. Alkolü her gün veya çok miktarda içen kişilerde alkol bırakıldığında yoksunluk belirtileri oldukça yaygındır.

Alkol bağımlılığı olan herkesi etkileyebilir. Uzun süre yüksek miktarda alkol alan yetişkinlerde daha sık görülür. Yaş, kilo ve genel sağlık durumu belirtilerin şiddetini değiştirebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Terleme
• Ellerde titreme
• Bulantı veya kusma
• Huzursuzluk ve kaygı
• Uyku güçlüğü
• Hızlı kalp atışı
• Baş ağrısı
• İştahsızlık

Çocuklarda belirtiler

• Alkol yoksunluğu çocuklarda nadir görülür, ancak alkole maruz kalan çocuklarda mide bulantısı, kusma, halsizlik, uyku hali ve titreme görülebilir.
• Bir çocukta bu belirtiler ortaya çıkarsa derhal tıbbi yardım alınmalıdır.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda belirtiler daha yoğun olabilir.
• Kafa karışıklığı, düşme, halsizlik ve kalp çarpıntısı daha belirgin görülebilir.
• Kullanılan başka ilaçlarla etkileşim riski nedeniyle tıbbi destek mutlaka gereklidir.

Nedenler

Ana nedenler

• Uzun süre düzenli alkol alımı beynin kendini buna alıştırmasına neden olur.
• Alkol aniden kesildiğinde beyin aşırı uyarılır ve yoksunluk belirtileri ortaya çıkar.
• Alkolün yatıştırıcı etkisine alışan vücut, alkol olmadan dengeyi yeniden sağlamaya çalışır.

Risk faktörleri

• Uzun süre her gün alkol içmek
• Aşırı miktarda alkol almak
• Daha önce alkol yoksunluğuna bağlı nöbet veya deliryum geçirmiş olmak
• Alkol dışında bazı sakinleştirici ilaçları kullanmak
• Karaciğer hastalığı veya genel sağlık durumunun bozuk olması

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Alkol bıraktıktan sonraki ilk günlerde titreme ve terleme şiddetliyse
• Zihin karışıklığı veya halüsinasyonlar başladıysa
• Kalp çarpıntısı, göğüs ağrısı veya nefes almada zorluk varsa
• Nöbet geçirildiyse bunu takip eden süreçte derhal tıbbi yardım alın.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Alkol almayı azaltmayı veya bırakmayı düşünüyorsanız bir sağlık kuruluşuna başvurun.
• Alkol kullanımının sağlığınızı etkilediğini düşünüyorsanız doktorunuzla konuşun.
• Rutin sağlık kontrolü sırasında alkol alışkanlığınızı doktorunuza anlatın.

Tanı

Doktor, alkol kullanım alışkanlığınızı ve belirtilerinizi dinler. Fizik muayene yapar ve yoksunluğun şiddetini değerlendirmek için bazı ölçekler kullanabilir. Belirtileriniz alkol kullanımının azalması veya kesilmesiyle başladıysa tanı daha kolay konur.

Yapılabilecek testler

• Kan basıncı, nabız ve vücut ısısı ölçümü
• Karaciğer fonksiyonlarını ve vitamin düzeylerini değerlendirmek için kan testleri
• Elektrolit dengesini kontrol etmek için kan testleri
• Gerekirse elektrokardiyogram (kalp ritmi kaydı)

Randevunuzda neler beklenir

Bu süreçte doktorunuz size bazı sorular sorabilir. Alkol bıraktığınız için kaygılı hissetmeniz normaldir. Muayene ve testler fazla zaman almaz. Sonuçlara göre size en uygun tedavi ve destek planlanır.

Tedavi

Alkol yoksunluğunun tedavisi, kişinin güvenliğini sağlamaya ve belirtileri hafifletmeye yöneliktir. Tedavi şekli, yoksunluğun şiddetine ve kişinin genel sağlık durumuna bağlıdır. Hafif belirtilerde ayakta takip yeterli olabilirken, ağır belirtilerde hastanede tedavi gerekebilir.

Evde kişisel bakım

• Alkol almayı asla sessizce ve aniden bırakmayın; önce bir sağlık çalışanına danışın.
• Bol su için ve küçük, sık öğünler halinde beslenin.
• Mümkünse güvenli bir ortamda dinlenerek vakit geçirin.
• Kafein ve aşırı şekerli içeceklerden kaçının.
• Yoksunluk belirtilerini tek başınıza yönetmeye çalışmayın; bir yakınınıza haber verin.
• Belirtiler kötüleşirse tıbbi yardım alın.

Tıbbi tedaviler

Tedavi, belirtileri kontrol altına almak ve istenmeyen olayları önlemek için doktor tarafından düzenlenir. Bu süreçte bazen damardan sıvı, B1 vitamini ve yatıştırıcı etkisi olan bazı ilaçlar kullanılabilir. İlaç isimleri ve dozları her kişiye özel olarak doktor tarafından belirlenir. Ağır yoksunluk belirtileri varsa hastanede gözetim gerekebilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Alkol yoksunluğu cerrahi bir hastalık değildir. Tedavi ilaçlarla ve destekleyici bakımla yapılır. Ancak alkol kullanımı, yapılacak bir ameliyatın riskini artırabileceğinden, ameliyat öncesi mutlaka doktorunuza alkol kullandığınızı söyleyin.

Bu durumla yaşamak

Alkol yoksunluğu bir gecede düzelmeyebilir. İlk günler belirtiler en yoğun dönemdir. Sonrasında haftalar ve aylar süren bir iyileşme süreci başlar. Bu sürede günlük rutininizi sadeleştirmek, yeterince dinlenmek ve size destek olan insanlarla vakit geçirmek iyileşmeyi kolaylaştırır.

Yaşam tarzı ipuçları

• Alkolü bırakmayı hedefleyin ve bu kararınızı yakınlarınızla paylaşın.
• Artan stres ve kaygıyla başa çıkmak için nefes egzersizleri veya yürüyüş yapın.
• Uyku düzeninize dikkat edin; her gece aynı saatte yatmaya çalışın.
• Alkol içilen ortamlardan uzak durun.
• Düzenli destek gruplarına katılmayı düşünün.

Diyet ve egzersiz

Beslenmenize dikkat etmek iyileşmeyi destekler. Öğün atlamamaya çalışın, sebze-meyve ve protein açısından dengeli beslenin. Hafif yürüyüşler kan dolaşımını iyileştirir ve kaygıyı azaltır. Ancak aşırı yorucu egzersizler yoksunluğun ilk günlerinde belirtileri artırabilir; bu nedenle dinlenmeye de zaman ayırın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Alkol bırakma süreci kaygı, çökkünlük ve huzursuzluk gibi duygusal zorluklara yol açabilir. Bu belirtiler geçicidir ancak zaman zaman zorlayıcı olabilir. Bu duyguları yakınlarınızla paylaşın. Kendinize ya da başkalarına zarar verme düşünceleriniz olursa vakit kaybetmeden bir sağlık çalışanına başvurun veya 112'yi arayın.

Önleme

Tamamen önlenemese de risk azaltılabilir. Alkol kullanımıyla ilgili erken farkındalık, düzenli sağlık kontrolü ve doktora açık olmak yoksunluğun daha hafif atlatılmasını sağlar. Alkolü bırakmadan önce mutlaka profesyonel destek alın.

Aşılar

Bu durumla doğrudan ilişkili bir aşı yoktur.

Tarama programları

Alkol kullanımınız varsa, rutin sağlık kontrollerinde doktorunuza bundan bahsedin. Böylece sorun erken dönemde değerlendirilebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Nöbet (havale) geçirme riski
• Alkol bırakma deliryumu: kafa karışıklığı, halüsinasyon ve yüksek ateşle seyreden ciddi bir durum
• Kalp ritmi bozuklukları ve tansiyon oynamaları
• Şiddetli susuzluk ve vitamin eksikliklerine bağlı sinir hasarı
• İntihar düşünceleri veya davranışları

Uzun vadeli görünüm

Alkol yoksunluğu, doğru tedavi ve destekle yönetilebilir. Belirtiler çoğu zaman birkaç gün içinde hafifler ve birkaç hafta içinde büyük ölçüde azalır. Tedaviye başvurmak ve süreci destekle yürütmek, iyiye gidiş için en önemli adımdır.

Destek bul

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.