Glokom İlaçları: Göz Sağlığınız İçin Rehber

Genel Bakış

Glokom, gözün içindeki basıncın (göz tansiyonu) görme sinirine zarar vermesiyle oluşan bir göz hastalığıdır. Genellikle yavaş ilerler ve erken dönemde belirti vermez. İlaçlar, göz içi basıncını düşürmek ve görme sinirini korumak için kullanılır.

Evet, glokom 40 yaş üzerindeki her 100 kişiden yaklaşık 1-2'sini etkiler. Sıklık yaşla birlikte artar.

Glokom herkeste görülebilir, ancak 60 yaş üstü kişilerde, ailesinde glokom olanlarda, yüksek göz tansiyonu bulunanlarda ve şeker hastalığı gibi bazı hastalıkları olanlarda daha sıktır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Erken dönemde genellikle hiçbir belirti olmaz
• Yan (çevresel) görmede yavaş yavaş kayıp
• İlerlemiş glokomda tünel görüşü (sadece ortayı görme)
• Işık etrafında haleler görme, bulanık görme

Çocuklarda belirtiler

• Gözlerde sulanma ve ışığa duyarlılık
• Göz bebeğinde bulanıklık veya beyazlık
• Korneanın (gözün renkli kısmının önündeki şeffaf tabaka) büyümesi
• Göz kırpmada artış, bebeğin huzursuzluğu

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Belirtiler çoğunlukla iyi fark edilmez, görme kaybı fark edildiğinde hastalık ilerlemiş olabilir
• Okuma güçlüğü, eşyalara çarpma, loş ışıkta görmede zorlanma
• Baş ağrısı ve göz ağrısı

Nedenler

Ana nedenler

• Gözün içindeki sıvının gözden normal şekilde boşalamayıp birikmesi
• Göz içi basıncının artması ve bu basıncın görme sinirine zarar vermesi
• Görme sinirine giden kan akışının azalması

Risk faktörleri

• İleri yaş (özellikle 60 yaş üstü)
• Ailede glokom öyküsü
• Yüksek göz içi basıncı
• İnce kornea (gözün ön kısmındaki şeffaf tabaka)
• Yüksek derecede miyopi (uzağı iyi görememe)
• Şeker hastalığı, yüksek tansiyon gibi kronik hastalıklar
• Uzun süreli kortikosteroid ilaç kullanımı

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Aniden başlayan göz ağrısı veya görme kaybı yaşarsanız hemen 112'yi arayın veya en yakın acil servise gidin.
• Göz ağrısı ile birlikte bulantı, kusma ve ışık haleleri varsa acil yardım alın.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• 40 yaşından sonra her 2-4 yılda bir kapsamlı göz muayenesi yaptırın.
• Ailenizde glokom varsa veya risk faktörleriniz söz konusuysa doktorunuz daha sık muayene önerebilir.
• Glokom tanısı aldıysanız doktorunuzun belirlediği kontrol randevularına düzenli gidin.

Tanı

Glokom tanısı bir göz doktoru (oftalmolog) tarafından yapılan kapsamlı bir göz muayenesiyle konur.

Yapılabilecek testler

• Göz içi basıncı ölçümü (tonometri)
• Görme siniri muayenesi (oftalmoskopi)
• Görme alanı testi (perimetri)
• Optik koherans tomografi (OKT) ile sinir lif tabakasının ölçümü
• Kornea kalınlığı ölçümü (pakimetri)

Randevunuzda neler beklenir

Muayene genellikle ağrısızdır ve yaklaşık bir saat sürer. Göz bebeğinizi büyütmek için damla damlatılabilir; bu damlalar birkaç saat süreyle ışığa duyarlılık ve yakını bulanık görmeye neden olabilir. Bu yüzden muayeneye gelirken yanınızda bir yakınınızı almanız iyi olur.

Tedavi

Glokom tedavisinin amacı, göz içi basıncını düşürerek görme sinirinin daha fazla hasar görmesini engellemektir. Tedavi genellikle ömür boyu sürer ve düzenli kullanım çok önemlidir.

Evde kişisel bakım

• İlaçlarınızı her gün aynı saatte, doktorunuzun önerdiği şekilde kullanın.
• Göz damlasını uygulamadan önce ellerinizi yıkayın.
• Damla damlattıktan sonra gözünüzü kapatıp 1-2 dakika gözyaşı kanalına baskı yapın.
• Kontrol randevularınızı aksatmayın.
• İlaçlarınız bitmeden yenisini temin edin.

Tıbbi tedaviler

Glokom ilaçları genellikle göz damlası veya ağızdan alınan ilaçlar şeklindedir. Bu ilaçlar gözün ürettiği sıvıyı azaltarak veya sıvının gözden çıkışını artırarak göz içi basıncını düşürür. Hangi ilacın kullanılacağına, hangi sıklıkta uygulanacağına doktorunuz karar verir. İlaçların bazılarında koruyucu maddeler bulunur; eğer gözünüzde tahriş olursa doktorunuza bildirin. Doktorunuzun önerisi olmadan ilacınızı kullanmayı bırakmayın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

İlaç tedavisi yeterli gelmediğinde veya hastalık ilerlediğinde, lazer tedavisi (selektif lazer trabeküloplasti, iridotomi) veya cerrahi yöntemler (trabekülektomi gibi) uygulanabilir. Bu yöntemler göz içi basıncını düşürmek için sıvının daha kolay boşalmasını sağlar. Ameliyat sonrasında da düzenli kontroller devam eder.

Bu durumla yaşamak

Glokomla yaşamak, düzenli ilaç kullanımı ve kontrolleri gerektirir. İlaçlarınızı günlük rutininize ekleyerek unutmamanız kolaylaşır. Görme alanınızda kısıtlılık oluştuysa, evdeki eşyaların yerini sık değiştirmemek ve iyi aydınlatma sağlamak günlük yaşamı kolaylaştırır.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli uyku ve stresten uzak durma, göz basıncını dolaylı olarak olumlu etkileyebilir.
• Baş aşağı eğilmekten ve ağır kaldırmaktan kaçının, çünkü bu hareketler göz basıncını geçici olarak artırabilir.
• Sigara ve alkolden uzak durun.
• Emniyet kemeri takarken gözün bölgesine darbe gelmemesine dikkat edin.

Diyet ve egzersiz

Sağlıklı ve dengeli beslenme genel sağlık için önemlidir. Yürüyüş gibi orta tempolu egzersizler göz basıncını düşürmeye yardımcı olabilir. Ancak göz doktorunuzun önerisiyle hangi egzersizlerin güvenli olduğunu öğrenin.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Glokom tanısı kaygı ve endişe yaratabilir; görme kaybı yaşayan kişilerde depresyon görülebilir. Bu duygularınızı doktorunuzla veya size destek olabilecek güvendiğiniz kişilerle paylaşın. Gerekirse psikolojik destek alabileceğinizi unutmayın.

Önleme

Glokom tamamen önlenebilen bir hastalık değildir. Ancak erken teşhis ve düzenli tedavi ile görme kaybının önüne geçilebilir.

Tarama programları

Görme siniri hasarı oluşmadan hastalığı yakalamak için 40 yaşından itibaren düzenli göz muayenesi önerilir. Ailesinde glokom olanlar ve risk faktörleri taşıyanlar daha erken yaşta taramaya başlamalıdır. Sağlık Bakanlığı'nın göz sağlığı tarama programları hakkında aile hekiminizden veya göz hastalıkları uzmanınızdan bilgi alabilirsiniz.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kalıcı görme alanı kayıpları
• İleri evrede merkezi görmenin kaybı (körlük)
• Göz içi basıncının çok yükselmesi sonucu ani atak (acil tıbbi durum)

Uzun vadeli görünüm

Glokom ne kadar erken fark edilir ve tedavi edilirse, görme kaybı o kadar yavaşlar. İlaçlarınızı düzenli kullandığınızda ve doktor kontrollerinizi aksatmadığınızda, görme yeteneğinizin büyük bölümünü hayatınız boyunca koruyabilirsiniz.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.