COVID-19 Aşısı Hakkında Sorularınızın Yanıtları

Genel Bakış

COVID-19 aşısı, vücudunuzu koronavirüse karşı koruyan savunma hücrelerini geliştirmeye yardımcı olan bir sağlık uygulamasıdır. Aşı sayesinde vücudunuz virüsü tanır ve hastalıkla karşılaştığında daha hızlı ve etkili bir şekilde savaşır.

COVID-19 aşısı, Türkiye'de ve dünyada milyonlarca kişiye yapılan yaygın bir sağlık uygulamasıdır.

Aşı, yetişkinlerin tamamına, belirli sağlık koşullarını taşıyan çocuklara ve kronik hastalığı olanlara önerilmektedir. Sağlık çalışanınız size en uygun olanı belirtir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Enjeksiyon yapılan kolda ağrı, kızarıklık veya şişlik
• Yorgunluk ve halsizlik
• Baş ağrısı
• Kas ve eklem ağrıları
• Hafif ateş veya üşüme

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda yan etkiler genellikle hafiftir; kol ağrısı, yorgunluk ve hafif ateş görülebilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda yan etkiler daha hafif olabilir; kol ağrısı ve yorgunluk en sık görülen belirtilerdir.

Nedenler

Ana nedenler

• Aşı, bağışıklık sistemini hafifçe uyararak savunma hücreleri oluşturur; bu doğal süreç yan etkilerin ortaya çıkmasına neden olabilir.

Risk faktörleri

• Daha önce herhangi bir aşıya karşı ciddi alerjik reaksiyon geçirmiş olmak
• Aşı gününde aktif ve şiddetli bir enfeksiyon geçiriyor olmak
• Bağışıklık sistemini baskılayan bir tedavi almaktayken aşı olmak

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Aşı sonrası göğüs ağrısı veya çarpıntı hissederseniz
• Alerji belirtileri giderek ağırlaşıyorsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Kronik bir hastalığınız varsa aşıdan önce doktorunuza danışmanız iyi olur.
• Hamilelik veya emzirme dönemi ile ilgili sorularınızı doktorunuza iletebilirsiniz.

Tanı

Aşı sonrası şikayetleri değerlendirmek için doktorunuz bir muayene yapar ve belirtilerin aşı yan etkisi mi yoksa farklı bir durum mu olduğunu anlamaya çalışır.

Yapılabilecek testler

• Gerekirse fizik muayene yapılır. Alerjik reaksiyon şüphesinde ek testler istenebilir.

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz belirtilerinizi dinler, tansiyon ve nabzınızı kontrol edebilir ve iyileşme süreciniz için size güven verici bilgiler verir.

Tedavi

Aşı sonrası yan etkilerin çoğu birkaç gün içinde kendiliğinden geçer. Dinlenmek, bol sıvı almak ve aşı bölgesini temiz tutmak yeterlidir.

Evde kişisel bakım

• Bol su için.
• Vücudunuzu dinlendirin, ağır egzersizden kaçının.
• Aşı bölgesine soğuk ve temiz bir bezle hafif baskı uygulayın.
• Aşı bölgesini ovuşturmayın veya kaşımayın.

Tıbbi tedaviler

Yan etkiler genellikle ilaç gerektirmez. Ateş veya ağrı için doktorunuzun önereceği basit ağrı kesiciler kullanılabilir; ancak hangi ilacı ne zaman alacağınızı bir sağlık çalışanına mutlaka danışın. Ciddi alerjik reaksiyonlarda sağlık ekibi acil müdahale yapar.

Bu durumla yaşamak

Aşı olduktan sonra normal yaşantınıza dönebilirsiniz. İlk 24-48 saat içinde yorgunluk hissederseniz dinlenmeyi ihmal etmeyin.

Yaşam tarzı ipuçları

• Maske ve mesafe kurallarına uymaya devam edin.
• Kalabalık ve kapalı ortamlarda bulunmayı erteleyin.
• Ellerinizi sık sık yıkayın.

Diyet ve egzersiz

Dengeli beslenme ve yeterli uyku, bağışıklık sisteminizi destekler. Aşı günü ve sonrasında bir gün ağır spor yapmaktan kaçının; sonra günlük egzersizinize dönebilirsiniz.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Aşı olmak, kendinizi ve sevdiklerinizi koruduğunuzu hissettirerek kaygıyı azaltabilir. Yine de aşı sonrası hazırlıklı olma hissi yaşamanız normaldir; hislerinizi paylaşmaktan çekinmeyin.

Önleme

COVID-19 aşı ile büyük ölçüde önlenebilir. Aşı, hastalığa yakalanma riskini azaltır ve hastalık gelişse bile ağırlaşmasını engeller. Maske, mesafe ve hijyen kurallarıyla birlikte korunma çok daha etkilidir.

Aşılar

COVID-19 aşıları, Sağlık Bakanlığı tarafından ücretsiz olarak uygulanmaktadır. Size hangi aşının önerildiğini ve hatırlatma dozlarını sağlık çalışanınızla görüşebilirsiniz.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Aşı yapılmadığında COVID-19'a yakalanma riski artar.
• COVID-19 zatürre, solunum yetmezliği ve uzun süreli semptomlar gibi ciddi sorunlara yol açabilir.

Uzun vadeli görünüm

COVID-19 aşıları, hastalığın ağır geçme ihtimalini büyük ölçüde azaltır. Aşı olan çoğu kişi, hastalansa bile evde hafif belirtilerle atlatır. Bağışıklığı korumak için güncel hatırlatma dozlarını aksatmayın.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.